เจ้าพ่อสายการบินโลว์คอสต์

การพาองค์กรฝ่าวิกฤตเครื่องบินตกที่ผ่านมา ถือเป็นบทพิสูจน์การเป็นผู้นำในองค์กรขนาดใหญ่ครั้งสำคัญของ โทนี่ เฟอร์นานเดส ผู้บริหารสายการบินแอร์เอเชีย สายการบินโลว์คอสต์สัญชาติมาเลเซียที่ใหญ่ที่สุดในเอเชีย

เฟอร์นานเดส เกิดเมื่อปี 2507 เมื่ออายุ 12 ปี ได้ไปศึกษาต่อที่ประเทศอังกฤษ จนจบการศึกษาจากวิทยาลัยเศรษฐศาสตร์และรัฐศาสตร์แห่งลอนดอน ในสาขาการบัญชี จากนั้นเริ่มทำงานอยู่ในวงการบัญชีและการเงินระยะหนึ่ง ก่อนตัดสินใจออกมาเพื่อมาไล่ล่าหาความฝัน คือ การเริ่มต้นธุรกิจสายการบินต้นทุนต่ำ
(โลว์คอสต์แอร์ไลน์)

จุดกำเนิดของแอร์เอเชียที่ยิ่งใหญ่ เกิดขึ้นเมื่อเฟอร์นานเดสได้เข้าซื้อกิจการสายการบิน ซึ่งบริหารงานโดยรัฐวิสาหกิจของรัฐบาลมาเลเซีย แต่ประสบปัญหาขาดทุนอย่างหนัก โดยเขาใช้ทรัพย์สินส่วนตัวซื้อกิจการรวมทั้งหนี้สินมูลค่ามากกว่า 11 ล้านเหรียญสหรัฐ และเครื่องบินโบอิ้งอีก 2 ลำ เมื่อปี 2544 หลังจากการเข้าซื้อ 1 ปี แอร์เอเชียสามารถคืนทุน และล้างหนี้ทั้งหมดได้ โดยลดต้นทุนการเช่าเครื่องบินลง 40% และปลดพนักงานบางส่วนออก

ด้วยความเชื่อที่ว่า นักท่องเที่ยวชาวมาเลเซียจะต้องการตั๋วราคาถูกลงเมื่อเศรษฐกิจมีปัญหา ประกอบกับเขาได้ประเมินว่า 50% ของนักท่องเที่ยวในเอเชียที่ใช้บริการสายการบินโลว์คอสต์มักจะเดินทางด้วยเครื่องบินเป็นครั้งแรก และมีชาวมาเลเซียเพียง 6% เท่านั้น ที่เคยเดินทางด้วยเครื่องบิน สโลแกนที่ว่า “ทุกคนสามารถบินได้” หรือ “Everyone can fly” จึงเกิดขึ้น เพื่อตอบสนองตลาดดังกล่าว

จากที่มีเครื่องบินเพียงแค่ 2 ลำ ในปี 2545 เขาได้บริหารงานให้ธุรกิจเติบโตอย่างรวดเร็ว จนกระทั่งมีฝูงบินจำนวน 86 ลำ ให้บริการผู้โดยสารกว่า 30 ล้านคนทั่วโลก ขณะเดียวกันเขายังผลักดันให้เปิดเสรีด้านการบินในปี 2546 กับประเทศเพื่อนบ้าน ได้แก่ ไทยและอินโดนีเซีย ทำให้แอร์เอเชียได้รับสิทธิทางการบิน ส่งผลให้เกิดการร่วมทุนตั้งบริษัท ไทยแอร์เอเชีย ขึ้นในปี 2547 รวมถึงอินโดนีเซีย แอร์เอเชีย ในเวลาต่อมา

หลังจากประสบความสำเร็จกับการให้บริการสายการบินโลว์คอสต์ในเส้นทางการบินระยะสั้น เขาก็เริ่มขยายกิจการไปยังเส้นทางการบินระยะยาว ด้วยแอร์เอเชีย เอ็กซ์

ในปี 2557 แอร์เอเชียมีรายได้ต่อปีมากกว่า 1,000 ล้านเหรียญสหรัฐ และมีพนักงานมากกว่า 1 หมื่นคน ทำให้เฟอร์นานเดสได้รับการจัดอันดับจากนิตยสารฟอร์บส์ให้เป็นมหาเศรษฐีอันดับที่ 28 ของประเทศมาเลเซีย ด้วยมูลค่าทรัพย์สินรวม 650 ล้านเหรียญสหรัฐ

ในช่วงที่่บริษัทประสบวิกฤตหนักที่สุด คือ เครื่องบินแอร์เอเชีย คิวแซด 8501 ตก เมื่อวันที่ 28 ธ.ค. 2557 เฟอร์นานเดสก็สามารถนำพาองค์กรให้ผ่านพ้นวิกฤตไปได้ ซึ่งในช่วงเวลาวิกฤตแบบนี้ ผู้บริหารหลายคนอาจเลือกที่จะห่างหายจากสื่อและโซเชียลมีเดียต่างๆ ให้มากที่สุด แต่เฟอร์นานเดสกลับเลือกวิธี
ตรงกันข้าม

เขาใช้ช่องทางการสื่อสารทุกรูปแบบ เช่น ทวิตเตอร์ เฟซบุ๊ก ออกรายการโทรทัศน์ แถลงข่าว เผชิญทุกสถานการณ์ร่วมกับพนักงานและครอบครัวของผู้โดยสาร หลายฝ่ายจึงออกมาชื่นชมและยกย่องเขาว่า ใช้กลยุทธ์การสื่อสารในช่วงวิกฤตได้อย่างชาญฉลาดที่สุด