การแข่งขันใน อุตฯเครื่องใช้ไฟฟ้า

หากมองไปภายในบ้าน ภายในสำนักงานของท่านผู้อ่านทุกท่าน ผมเชื่อว่าจะต้องพบสินค้าประเภทหนึ่งอยู่จำนวนมากครับ นั่นคือ “เครื่องใช้ไฟฟ้า”

สำหรับอุตสาหกรรมเครื่องใช้ไฟฟ้าเองต้องบอกว่าอันดับของเราในตลาดโลกค่อนข้างน่าสนใจครับ เพราะเรามีมูลค่าการส่งออกระหว่างปี 2550-2555 ถึง 8.28 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ คิดเป็นอันดับที่ 12 ของโลก และอันดับ 1 เมื่อเทียบกับประเทศในอาเซียนด้วยกัน นอกจากนี้ เรายังเป็นเจ้าตลาดอันดับต้นๆ ในอีกหลายตลาดสำคัญ เช่น ตลาดญี่ปุ่นและตลาดออสเตรเลีย ที่เราส่งสินค้าเครื่องใช้ไฟฟ้าเข้าไปมากเป็นอันดับ 2

อย่างไรก็ดี เมื่อกลับมาเทียบมูลค่าการส่งออกกับประเทศที่ส่งออกเครื่องใช้ไฟฟ้าระดับ “ท็อปไฟว์” ของโลก จีนมีมูลค่าการส่งออกในตลาดโลกมากถึง 8.56 แสนล้านเหรียญสหรัฐ มากกว่าเรานับสิบเท่า เยอรมนีมีมูลค่าการส่งออก 4.56 แสนล้านเหรียญสหรัฐ

ตำแหน่งห่างกันเพียงราว 10 อันดับ แต่มูลค่าที่เราส่งออกยังน้อยกว่าเขามากนัก

ขณะเดียวกันประเทศในอาเซียนที่ยังมีมูลค่าส่งออกตามหลังเรานั้น ก็กำลังเติบโตใกล้เราเข้ามาเรื่อยๆ โดยเฉพาะสิงคโปร์ที่ไล่มาติดๆ  ขณะที่มาเลเซียอยู่ที่อันดับที่ 17 และอินโดนีเซียอันดับที่ 29

ที่สำคัญเมื่อวัดค่าดัชนีความสามารถในการแข่งขันของประเทศต่างๆ ในอุตสาหกรรมเครื่องใช้ไฟฟ้า พบว่า ไทยได้คะแนนเฉลี่ย 1.66 คะแนน จากคะแนนเต็ม 3 คะแนน ยังคงเป็นเพียงอันดับ 2 ของอาเซียน รองจากมาเลเซียซึ่งได้ 1.68 คะแนน โดยด้านที่เรายังไม่เข้มแข็งนัก คือ ด้านปัจจัยการผลิตและการส่งเสริมจากภาครัฐ ที่เป็นรองทั้งสิงคโปร์ และมาเลเซียอย่างชัดเจน

หากลองดูจากแผนการดำเนินงานต่างๆ ของจีน เขามีแผนการพัฒนาอุตสาหกรรมเครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้านโดยเฉพาะ วางแนวทางให้ผู้ประกอบการหันมาใช้เทคโนโลยีที่ถูกคิดค้นขึ้นในประเทศ ปรับปรุงผลิตภัณฑ์ให้ได้ มาตรฐานระดับนานาชาติ ลดมลภาวะและลดการใช้พลังงานไปพร้อมกัน นอกจากนี้ ยังมีแผนพัฒนาเศรษฐกิจฉบับที่ 12 ที่ระบุจะลงทุนศึกษาวิจัยเทคโนโลยีเน็ตเวิร์กเซนเซอร์ 3.86 ล้านล้านหยวน ตลอดจนถึงปี 2563 เพื่อเพิ่มประโยชน์ให้แก่อุตสาหกรรมย่อยๆ ที่เกี่ยวข้องกับเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์

ผมจึงคิดว่าอุตสาหกรรมเครื่องใช้ไฟฟ้าเองก็เช่นเดียวกับอุตสาหกรรมอื่นๆ ครับ เรามีจุดอ่อนสำคัญอย่างหนึ่งคือขาดการพัฒนาและวิจัยอย่างเข้มข้น ทำให้แข่งขันกับประเทศที่เขาเดินหน้าเรื่องเหล่านี้อย่างต่อเนื่องได้ลำบาก

อีกประเทศหนึ่งที่ต้องจับตาคือมาเลเซียครับ เขามีแผนกระตุ้นการเติบโตของอุตสาหกรรมเครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้ านด้วยการพัฒนานิคมอุตสาหกรรมรองรับห่วงโซ่การผลิตที่ใหญ่ขึ้น รวมถึงให้ความสำคัญกับการเจาะตลาดประเทศในอาเซียนที่มีรายได้สูงด้วย

ดังนั้น ช่องว่างระหว่างอุตสาหกรรมเครื่องใช้ไฟฟ้าของเรากับประเทศอื่นๆ ที่เป็นผู้ส่งออกสำคัญ คือ 1.การส่งเสริมการลงทุนของนักลงทุนต่างชาติในอุตสาหกรรม 2.การพัฒนาอุตสาหกรรมเชื่อมโยงที่สนับสนุนอุตสาหกรรมเครื่องใช้ไฟฟ้า 3.การกระตุ้นให้เกิดการใช้เทคโนโลยีขั้นสูง

หากรัฐบาลตระหนักว่า “ต้นคอ” ไม่ได้มีไว้ให้ประเทศใด “หายใจรด” และอันดับโลกของเราไม่ได้มีไว้ ให้ใครวิ่งแซง ก็อาจลองพิจารณาหาแนวทางส่งเสริม พัฒนา และกระตุ้นอุตสาหกรรมเครื่องใช้ไฟฟ้าของเราด้วยวิธีข้างต้นดูครับ