10ปัจจัยสู่ความสำเร็จ การค้า-ลงทุนในอาเซียน (2)

สัปดาห์ที่แล้วเรานำเสนอ 4 จาก 10 ปัจจัยไปแล้วนะครับ ได้แก่ 1) ต้องมีการวางแผนธุรกิจและเรียนรู้พฤติกรรมของผู้บริโภคในแต่ละตลาด 2) พันธมิตรทางธุรกิจที่เป็นคนในท้องถิ่นเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง 3) ศึกษาระบบ Logistics และเส้นทางการคมนาคม และ 4) เรื่องของเงินสดสำรองและกระแสเงินทุนหมุนเวียนที่ต้องมีสายป่านมากกว่าการทำธุรกิจในประเทศไทย ในตอนที่ 2 นี้เรามาพิจารณาปัจจัยต่อๆ ไปกันเลยครับ

5.ศึกษาระบบการชำระเงินและการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ ผู้ประกอบการจะต้องศึกษาระบบการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ รวมทั้งระบบการชำระเงินระหว่างประเทศอย่างลึกซึ้ง ระบบอัตราแลกเปลี่ยนมากกว่าหนึ่งอัตรายังคงมีอยู่ หลายประเทศในอาเซียนใช้เงินสกุลของตนเองร่วมกับเงินเหรียญสหรัฐและเงินบาทของไทย

ผู้ประกอบการและผู้ให้บริการทางการเงิน วิเคราะห์ว่า ในระยะสั้นการส่งเงินผ่านเครือข่ายแบบไม่เป็นทางการ (โพยก๊วน) จะยังมีบทบาทต่อไป

แม้ว่าปัจจุบันนี้บางธนาคารในประเทศไทยจะได้รับใบอนุญาตให้เปิดสาขาอย่างเต็มรูปแบบในพม่าได้แล้ว แต่การดำเนินธุรกรรมทางการเงินระหว่างประเทศก็ยังต้องพึ่งพาโครงสร้างพื้นฐานในประเทศ
เพื่อนบ้าน ซึ่งยังไม่ได้รับการพัฒนาไปเท่าที่ควรด้วย และภายหลังจากการเปิดเสรีทางการเงินอย่างมากขึ้น (Freer Flow of Capital) ของประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน เงินบาทของไทยจะยิ่งมีบทบาทมากยิ่งขึ้นในการค้าขายบริเวณชายแดน และยังคาดการณ์กันว่ากว่าระบบการชำระเงินจะเป็นมาตรฐานสามารถโอนเงินจ่ายเงินข้ามประเทศได้ โดยมาตรฐานสากลก็อาจจะต้องรอจนภายหลังจากปี 2559-2560

6.ศึกษาสภาพแวดล้อมทางธุรกิจ

หลายๆ พื้นที่ในบางประเทศในอาเซียน เช่น พม่า กัมพูชา สปป.ลาว ต่างก็มีปัญหา เช่น ไฟฟ้าขาดแคลน ไม่มีความเสถียรและมีอัตราค่าไฟฟ้าที่ค่อนข้างสูง บางพื้นที่มีปัญหาเรื่องแหล่งน้ำ ย่านธุรกิจในหลายๆ ประเทศในอาเซียน มีค่าเช่าอาคารสำนักงาน และค่าเช่าที่ดินที่มีราคาแพงมาก

อาทิ ในประเทศพม่าซึ่งยังมีระบบการจ่ายไฟที่ไม่ค่อยเสถียร มีไฟฟ้าขาดแคลน ทำให้ในบางพื้นที่แม้แต่ในเมืองใหญ่ เช่น นครย่างกุ้ง (รอบนอก) และมัณฑะเลย์ ยังต้องทำการดับไฟในบางช่วงเวลา และมีอัตราค่าไฟฟ้าที่ค่อนข้างสูง ประชาชนชาวพม่าใน 3 เมืองหลัก ได้แก่ ย่างกุ้ง พะโค และมัณฑะเลย์ ถึงกับเคยออกมาประท้วง เนื่องจากการไฟฟ้าพม่าจะลดเวลาที่อนุญาตให้ประชาชนใช้ไฟฟ้าในช่วงเวลา 17.00-23.00 น. ลงอีก 1 ชั่วโมง (ซึ่งเวลาดังกล่าวคือเวลาที่โรงงานอุตสาหกรรมจะถูกดับไฟฟ้า) ซึ่งปัญหานี้น่าจะคลี่คลายในอีก 2-3 ปีข้างหน้า เพราะปัจจุบันการไฟฟ้าพม่ามีโครงการที่จะซื้อเครื่องจักรที่ใช้ในการผลิตไฟฟ้าเพิ่มขึ้นอีก 15 เครื่อง จากสิงคโปร์ สหรัฐอเมริกาและญี่ปุ่น ทำให้กำลังการผลิตเพิ่มขึ้นจากเดิมที่ประมาณ 1,500 MWh ซึ่งไม่เพียงพอกับความต้องการที่อยู่ในระดับ 1,600-1,800 MWh

7.ศึกษากฎหมายและกฎระเบียบ

ผู้ประกอบการต้องศึกษากฎหมายและกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการค้า การลงทุน และการส่งเสริมการลงทุนให้เข้าใจอย่างถ่องแท้ โดยเฉพาะระบบภาษีและกฎหมายที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม และสวัสดิการของแรงงาน ทั้งในระดับรัฐบาลกลางและรัฐบาลท้องถิ่น

เราพบว่าในหลายๆ ประเทศในอาเซียน รัฐบาลท้องถิ่นที่ควบคุมโดยชนกลุ่มน้อยอาจจะมีการบังคับใช้กฎหมายที่แตกต่างจากกฎเกณฑ์ที่ออกโดยรัฐบาลกลาง หรือบางประเทศระบบเศรษฐกิจที่เคยเป็นสังคมนิยมก็อาจจะทำให้กฎเกณฑ์บางอย่างในการทำการค้าการลงทุนมีลักษณะแตกต่างจากที่นักธุรกิจไทยเคยเผชิญ ดังนั้นการมีพันธมิตรทางธุรกิจในระดับท้องถิ่นก็จะช่วยในการเรียนรู้เรื่องกฎหมายกฎระเบียบเหล่านี้ได้อย่างมากครับ

วันนี้เราเดินหน้าไปได้จนถึง 7 ปัจจัยจากทั้งหมด 10 ปัจจัยแล้วนะครับ สำหรับคุณผู้อ่านที่ต้องการอ่านฉบับเต็มพร้อมรายละเอียด หรืออยากหาหนังสือเรื่องอาเซียนที่มีรายละเอียดเรื่องการทำการค้าการลงทุนที่อ่านง่ายๆ แต่ได้ข้อมูลจริงจากการลงพื้นที่และการทำงานวิจัย ผมขอแนะนำหนังสือเล่มใหม่ที่ผมพึ่งเขียนเสร็จ “รุกฆาตอาเซียน : อาเซียนบนบกกับยุทธการชิงความได้เปรียบ” ครับ