โค้ชทีมบนความต่าง (1)

การพัฒนาผู้ที่มาจากต่างวัฒนธรรม โดยการโค้ชถือว่าเป็นทางเลือกที่ดี เพราะการโค้ชไม่ได้คาดหวังให้โค้ชเป็นผู้เชี่ยวชาญ และมีคำตอบในทุกเรื่อง ซึ่งต่างจากการให้คำปรึกษา (Counseling) และการอบรม (Training) ซึ่งที่ปรึกษาและวิทยากรควรเป็นผู้เชี่ยวชาญในเรื่องนั้นๆ

การโค้ชช่วยให้ผู้ได้รับการโค้ช (โค้ชชี่) ได้คำตอบที่ดีที่สุดและดียิ่งขึ้นถ้าสอดคล้องกับค่านิยม และวัฒนธรรมที่โค้ชชี่ยึดถือด้วย ข้อควรระวัง คือ อย่าให้กรอบความเชื่อของโค้ชมีอิทธิผลต่อทางเลือกของโค้ชชี่ เช่น โค้ชเชื่อว่า “เธอต้องเปลี่ยนแปลง เพราะเป็นความรับผิดชอบของเธอ และดีต่อตัวเธอเอง” แต่โค้ชชี่อาจเชื่อว่า “ฉันจะเปลี่ยนแปลง ก็ต่อเมื่อมีผลดีต่อส่วนรวม และไม่ส่งผลกระทบด้านลบต่อส่วนรวม”

คำถามที่โค้ชใช้ในการโค้ชผู้ที่มาจากต่างวัฒนธรรม โดยแสดงถึงการใส่ใจในวัฒนธรรมของเขาด้วย ยกตัวอย่างเช่น

- ประสบการณ์ที่เราคุยกันนี้ คุณตีความมันอย่างไรครับ

- ในบริบทวัฒนธรรมของคุณ สถานการณ์แบบนี้มีการจัดการอย่างไร

- บุคคลที่คุณนับถือในวัฒนธรรมของคุณ จะตัดสินใจอย่างไร

- ค่านิยมองค์กรของเรา สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในวัฒนธรรมของคุณได้อย่างไรครับ

- ถ้าคุณจำเป็นต้องปฏิบัติสิ่งนี้ ที่ขัดกับวิถีความเชื่อของคุณคุณต้องใช้อะไรหรืออยากได้การสนับสนุนจากใครบ้าง

- คุณต้องทำอะไรสัก 2-3 ขั้นตอน เพื่อค้นหาว่ามีประเด็นด้านวัฒนธรรมอะไรที่เกี่ยวโยงกับการตัดสินใจนี้

ขอยกตัวอย่างการสนทนาบางส่วนในการโค้ชผู้บริหารรุ่นพี่ท่านหนึ่ง วัตถุประสงค์หลักๆ ของท่านคือ อยากเพิ่มประสิทธิผลของตนเองในการโค้ชทีมที่มาจากหลากหลายวัฒนธรรม

โค้ช : ครั้งที่แล้ว พี่นิด (นามสมมติ) บอกว่าจะพาทีมผู้ใต้บังคับบัญชา ที่มาจากหลายประเทศ และมีความต่างทางวัฒนธรรมการทำงาน ไปละลายพฤติกรรม เพื่อให้รู้เขารู้เรา เป็นอย่างไรบ้างค่ะ

โค้ชชี่ : ดีมากเลยค่ะ ขอบคุณโค้ชมากที่ทำให้เห็นแนวทางว่า ถ้าเขายังไม่รู้จักกันดี ความไว้วางใจก็ไม่เกิด ตอนนี้ความสัมพันธ์ดีขึ้นมาก

โค้ช : พี่นิดได้ทำอะไรที่แตกต่างไป แล้วมีส่วนทำให้ผลออกมาดีคะ

โค้ชชี่ : ตั้งแต่ตอนเตรียมงานจนจบเลยนะ นอกจากเรื่องงาน พี่หันมาใส่ใจสิ่งเล็กน้อยของคนในทีม เช่น พูดคุยเรื่องอาหารการกิน ความเป็นอยู่ เรื่องวัฒนธรรม เราคิดเองไม่ได้ เช่น นึกว่าบางวัฒนธรรมไม่ทานเผ็ด แต่เขากลับชอบเผ็ดๆ ตอนช่วงปิดท้ายประชุม พี่ก็ลองทำอย่างที่ตกลงกับโค้ช คือถามให้แต่ละคนพูดถึงความคาดหวังของตนเองที่มีต่อเพื่อนร่วมงานแต่ละคน ไม่ต้องกังวลกรอบวัฒนธรรม อะไรที่เขาขอบคุณกัน อะไรที่เขาอยากให้เพื่อนทำต่างไปในอนาคต พี่ว่าพี่ถามได้ดีนะ ชอบด้วย การพูดคุยมันสร้างสรรค์ ไม่ดราม่า

โค้ช : ยินดีด้วยค่ะ กับความสำเร็จที่พี่นิดตั้งใจไว้

วันนี้อยากโฟกัสเรื่องอะไรคะ พี่บอกว่ามีเวลา 40 นาที

โค้ชชี่ : ตอนนี้ทุกคนกล้าแสดงความคิดเห็นในการประชุมแล้ว ซึ่งเป็นเรื่องดี พี่อยากรักษาไว้ แต่ปัญหาตอนนี้คือ พอพี่สื่อสารเรื่องการเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นทีไร พี่เห็นได้ชัดเลยว่าทีมแบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือคนที่ยอมรับ และคนที่ไม่ยอมรับ พี่อยากให้ทุกคนยอมรับ ถ้าเราไม่เปลี่ยน เราจะโตได้อย่างไร ลูกค้าก็เปลี่ยนไป คู่แข่งเขาก็เปลี่ยน เรายังบริการแบบเดิมๆ เราจะตามใครไม่ทัน

นี่เป็นเพียงส่วนหนึ่งของการสนทนาค่ะ หากต้องการทราบว่าเราควรจัดการคนที่ยอมรับและไม่ยอมรับความเปลี่ยนแปลงอย่างไร ติดตามต่อสัปดาห์หน้าค่ะ