มรดกข้าว

ถึงตอนนี้รัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ยังเผชิญกับปัญหาการระบายสต๊อกข้าวอย่างหนักหน่วง เนื่องจากปริมาณข้าวในโครงการรับจำนำข้าวตันละ 1.5 หมื่นบาท กดทับจนล้นโกดัง ขณะที่ผลผลิตข้าวรอบใหม่กำลังจะออกมาสู่ตลาดอีกมหาศาล

ล่าสุด กรมการค้าต่างประเทศแจ้งผลการขายข้าวให้รัฐบาลฟิลิปปินส์ในช่วงเดือน ก.ย.ที่ผ่านมา ซึ่งเป็นข้าวใหม่ปริมาณ 3 แสนตัน ปรากฏว่าขายออกไปได้ในราคาเฉลี่ยตันละ 475 เหรียญสหรัฐ แม้ว่าราคาต่อหน่วยจะอยู่ในระดับสูง แต่ผลจากเงื่อนไขที่กำหนดส่งมอบถึงหน้าโกดังที่ปลายทางในประเทศฟิลิปปินส์นั้น ทำให้ไทยต้องเสียค่าขนส่งสูง เนื่องจากพื้นที่ส่วนใหญ่ของฟิลิปปินส์มีสภาพเป็นเกาะกระจายอยู่ทั่วประเทศ ส่งผลให้การขายข้าวในครั้งนี้ขาดทุนเฉลี่ยตันละ 10 เหรียญสหรัฐ หรือขาดทุนรวม 100 ล้านบาท

แม้ว่าการส่งมอบข้าวจะเป็นหน้าที่ของผู้ส่งออก แต่รัฐบาลยังเป็นฝ่ายสูญเสียสูง เพราะต้องนำมูลค่าการขาดทุนดังกล่าวมารวมกับปริมาณข้าวที่ต้องจ่ายชดเชยให้กับภาคเอกชน เนื่องจากผู้ส่งออกต้องซื้อข้าวจากตลาดในราคาที่เหมาะสมเพื่อดึงราคาโดยรวมให้สูงขึ้น ขณะที่อยู่ระหว่างหาข้อสรุปสูตรการจ่ายชดเชยแก่ผู้ส่งออก

ขณะที่การขายข้าวแบบรัฐต่อรัฐ (จีทูจี) กับหน่วยงานรัฐวิสาหกิจจีน หรือคอฟโก ปริมาณรวม 1 ล้านตัน ภายใน 1 ปีนั้น ล่าสุดกำลังมีการส่งมอบข้าวล็อตที่ 2 ปริมาณ 1 แสนตัน จากที่ส่งมอบไปแล้วก่อนหน้า 1 แสนตัน แต่ปรากฏว่าทางจีนได้ร้องเรียนว่า ข้าวที่ส่งมอบไม่เป็นไปตามเงื่อนไขที่กำหนดว่าต้องเป็นข้าวใหม่

ขณะนี้กรมการค้าต่างประเทศได้ชี้แจงขั้นตอนการตรวจสอบข้าว ที่ตามสัญญากำหนดให้ตรวจสอบ โดย บริษัท ซี.ซี.ไอ.ซี (ประเทศไทย) ก่อนมีการส่งมอบ ซึ่งบริษัทดังกล่าวเป็นเอกชนที่ทางการจีนเลือกเอง หากมีปัญหาจะต้องแจ้งที่ต้นทาง จีนไม่ควรมีการตรวจซ้ำที่ปลายทางอีก โดยหลังจากนี้จะเชิญคอฟโกมาทำความเข้าใจร่วมกันอีกครั้ง

นอกจากนี้ กระทรวงพาณิชย์กำลังเจรจาขายข้าวแบบจีทูจีกับมาเลเซียและอินโดนีเซียอีกด้วย