วีรบุรุษภาชีวะ (ตอน 2)

จากฉบับที่แล้วกรมอนามัยกระทรวงสาธารณสุขได้พยายามผลักดันการลด ละ เลิกใช้บรรจุภัณฑ์จากโฟมหรือพลาสติกมาเป็นเวลานานกว่าสิบปีแล้ว เมื่อมาถึงยุคที่คุณหมอท่านหนึ่งได้ค้นพบว่า สาเหตุหนึ่งของการก่อมะเร็งในมนุษย์นั้นมาจาก “สไตรีน” “นพ.วีรฉัตร กิตติรัตนไพบูลย์” กรรมการผู้จัดการ บริษัท บรรจุภัณฑ์เพื่อสิ่งแวดล้อม Biodegradable Packaging for Environment PLC. ได้ออกจาก การเป็นนายแพทย์มุ่งสู่การเป็นผู้ผลิตสินค้าเพื่อ สิ่งแวดล้อม “Gracz” เป็นบรรจุภัณฑ์ที่ใช้วัตถุดิบ หลักจากธรรมชาติ คือ กากเยื่อชานอ้อยที่เหลือ จากการผลิตน้ำตาล ปลอดภัยจากสารเคมีทั้งมวล และสามารถย่อยสลายได้ในธรรมชาติ

คุณหมอ กล่าวว่า เรายังสามารถใช้วัตถุดิบ จากธรรมชาติอื่นๆ ได้อีก อาทิ เยื่อไม้ไผ่ ผักตบชวา ไมยราพ ฯลฯ เป็นแนวคิดการสร้างสมดุลให้กับธรรมชาติได้ด้วย ความเสียสละของคุณหมอนั้นได้กระทำการอันยิ่งใหญ่กว่าการเป็นนายแพทย์ที่รักษาโรคร้ายที่ปลายเหตุ แต่ด้วยเจตนารมณ์ที่ยิ่งใหญ่กว่าคือ การค้นพบสาเหตุหลักของโรคร้าย ที่เกิดจากต้นตอของบรรจุภัณฑ์ที่เรามักง่ายใช้กันมาโดยตลอดอย่างยาวนานก็คือ “โฟมและพลาสติก”

วันนี้คุณหมอจึงหันมาผลิตบรรจุภัณฑ์ที่ตอบสนองตลาดเพื่อแก้ไขปัญหาการก่อมะเร็งที่ต้นเหตุ ซึ่งนับเป็นประโยชน์ต่อมวลมนุษยชาติเป็นอย่างมากในการใช้ผลิตภัณฑ์ที่เรียกว่า (ภาชีวะ ; Biodegradable Packaging) ซึ่งนอกจากจะเป็นการรีไซเคิลเศษ ของเสียจากกระบวนการผลิตอ้อยในธรรมชาติแล้ว ตัวผลิตภัณฑ์เองก็เป็นภาชนะสุดวิเศษที่ย่อยสลายกลับไปสู่ธรรมชาติเองได้ นับเป็นบรรจุภัณฑ์ที่คิดมาเพื่อโลกโดยแท้จริง

ปัจจุบันนวัตกรรมในการผลิตได้เลือกใช้วัตถุดิบที่มีความแตกต่างเพื่อการลดต้นทุน ทำให้กลุ่มลูกค้าที่มีการใช้ประจำทุกวัน สามารถลดต้นทุนในการจัดซื้อลงได้มากและทำให้ลูกค้าเข้าถึงได้ง่ายขึ้น ด้วยการพัฒนาบรรจุภัณฑ์จากชานอ้อยที่มีส่วนผสมของเยื่อไผ่ทำให้มีต้นทุนต่ำลงจนตั้งราคาขายลดลงได้ 50% จากสินค้าเดิม ซึ่งเป็นผลดีในภาพรวมเพราะจะเกิดการใช้มากขึ้น ผ่านช่องทางกระจายสินค้าทั้ง Traditional Trade หรือ Modern Trade และร้านบรรจุภัณฑ์ต่างๆ ทั่วประเทศกว่า 400 ร้านค้า ในราคาที่เทียบเคียงได้กับภาชนะพลาสติก

“โฟมและพลาสติก” เป็นภาชนะที่ผลิตมาจากปิโตรเลียม หากสัมผัสกับอาหารประเภทตัวทำละลาย เช่น กลุ่มน้ำมัน กลุ่มที่เป็นกรด จะทำให้สารเคมีที่เป็นอันตรายละลายออกมาปนเปื้อนกับอาหารได้ ตลอดจนอุณหภูมิระหว่างการสัมผัสอาหารกับภาชนะ ไขมันในอาหาร ระยะเวลาสัมผัสกับอาหาร เช่น แก้วกาแฟร้อนที่มีสารสไตรีน 0.025% หากดื่มกาแฟจากแก้วดังกล่าวเป็นจำนวน 4 ครั้ง/วัน เป็นเวลา 3 ปี จะได้รับสารสไตรีนเข้าไปในร่างกายจำนวนเท่ากับ 1 แก้วกาแฟ

นพ.วีรฉัตร กล่าวว่า โรคมะเร็งในประเทศไทยเป็นสาเหตุการตายอันดับ 1 ติดต่อกันหลายสิบปี ล่าสุดในปี 2554 มีผู้เสียชีวิต 61,082 ราย เฉลี่ยชั่วโมงละเกือบ 7 ราย เป็นชาย 35,437 ราย และหญิง 25,645 ราย มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ โดย ผู้ชายป่วยมากที่สุด ได้แก่ มะเร็งตับ ปอด ลำไส้และทวารหนัก ต่อมลูกหมากและมะเร็งเม็ดเลือดขาว ผู้หญิง ได้แก่ มะเร็งเต้านม ตับ ปากมดลูก ปอดลำไส้ใหญ่และทวารหนัก โดยเฉพาะอย่างยิ่งมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนัก

ดังนั้น การรับประทานอาหารจากโฟมต่อเนื่องกันเป็นประจำทุกวันเป็นเวลา 10 ปี มีโอกาสเป็น มะเร็งมากกว่าปกติ 6 เท่า เพราะภาชนะโฟม ปล่อยสารสไตรีนออกมาได้แม้ในอาหารที่อุณหภูมิปกติ เย็นและร้อน และยังสามารถซึมผ่านเปลือกไข่ได้ในอุณหภูมิปกติ สำหรับระยะเวลาการย่อยสลายในธรรมชาติถ้าเป็นกระดาษใช้เวลา 25 เดือน เปลือกส้ม 5 เดือน ก้นบุหรี่ 12 ปี พลาสติก 450 ปี โฟม 2,000 ปี และถ้าเผาจะทำให้เกิดสารพิษ คือ สาร Dioxin ซึ่งเป็นสารก่อโรคมะเร็ง ทำให้เกิดปัญหามลภาวะทางอากาศ และทำให้เกิดภาวะโลกร้อน อีกด้วย และถ้าการนำกลับมาใช้ใหม่ พลาสติกหรือโฟมที่นำกลับมาใช้ใหม่ จะต้องใช้สารเคมีเพิ่มเติมในการรีไซเคิล ซึ่งมีค่าใช้จ่ายสูงกว่าการผลิตใหม่ดังนั้นจึงเป็นเรื่องยากที่จะจูงใจให้ผู้ประกอบการทำการรีไซเคิล วิกฤตการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นในประเทศไทยมานานแล้ว วันนี้เราทั้งหลายทราบถึงสาเหตุ ของการลุกลามของปัญหาแล้วก็ควรหันมารณรงค์ ต่อต้านการใช้ภาชนะโฟมหรือพลาสติกกัน ปัจจุบันมีภาชนะที่ทดแทนแล้วก็เหลือเพียงแต่แจ้งข่าวสาร ให้ความรู้แก่ผู้บริโภคในการลด ละ เลิกใช้ และหันมา รณรงค์เพื่อสิ่งแวดล้อมเพื่อความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นกันทุกคนครับ