กู้วิกฤตมาเลเซียแอร์ไลน์ส

กู้วิกฤตมาเลเซียนแอร์ไลนส์ธุรกิจการบินในภูมิภาคอาเซียนเป็นไปอย่างรุนแรงมาก ภายหลังการเติบโตอย่างรวดเร็วของสายการบินต้นทุนต่ำ โดยผลประกอบการของสายการบินขนาดใหญ่ของอาเซียนในปี 2556 แม้มีเพียง 3 สายการบิน คือ การบินไทย มาเลเซีย แอร์ไลน์ส และไทเกอร์แอร์ ที่ขาดทุน แต่ผลขาดทุนรวมกันเกือบ 3 หมื่นล้านบาท ซึ่งเกือบ 2 เท่าของกำไรทั้งหมดของสายการบินที่เหลือรวมกัน

บริษัท รายได้ (ล้านบาท) กำไรสุทธิ (ล้านบาท) พนักงาน (คน) ผู้โดยสาร (ล้านคน) ขนส่งผู้โดยสาร (ล้านที่นั่งกม.) ใช้เครื่องบิน (ชั่วโมง/วัน)

สิงคโปร์แอร์ไลนส์ 381,100 8,988 23,800 22.04 100,580

การบินไทย 211,605 12,000 25,323 21.51 63,479 11.2

มาเลเซียนแอร์ไลนส์ 151,212 11,688 19,577 20.73 48,323

การูดาอินโดนีเซีย 111,500 350 7,861 24.97 31,950 10.7

แอร์เอเชีย 51,120 3,620 6,089 21.85 31,582 12.1

การบินกรุงเทพ 20,721 990 3.12 2,759 9.1

ไทเกอร์แอร์ 18,350 5,575 5.87 10,275 12.2

สายการบินนกแอร์ 11,315 1,066 1,001 5.89 3,567 8.7

แม้การบินไทยและมาเลเซีย แอร์ไลน์ส เผชิญวิกฤตใกล้เคียงกัน แต่กรณีมาเลเซีย แอร์ไลน์ส ต้องเร่งแก้ไขสถานการณ์เพราะเครื่องบินตก 2 ลำในช่วงใกล้เคียงกัน กระทบต่อภาพลักษณ์อย่างรุนแรง ทำให้ปัจจุบันการแก้ไขปัญหาคืบหน้ามากกว่าการบินไทยในหลายแง่หลายมุม

ประการแรก นาจิบ ราซัค นายกรัฐมนตรีมาเลเซีย กล่าวอย่างไม่อ้อมค้อมว่าจะโอบอุ้มอย่างเต็มที่ โดยให้เหตุผลว่ามาเลเซีย แอร์ไลน์ส ไม่ได้เป็นเพียงแค่บริษัทที่ทำธุรกิจการบิน แต่เป็นส่วนหนึ่งแห่งประวัติศาสตร์และสัญลักษณ์แห่งความภาคภูมิใจของชาติ อย่างไรก็ตามการโอบอุ้มมากเกินไปอาจเกิดภาพลบได้ว่าเป็นการนำเงินภาษีอากรเก็บจากประชาชนทั้งประเทศมาช่วยเหลือกรรมการบริษัท ผู้บริหาร และพนักงานที่มีเงินเดือนและสวัสดิการสูงมาก

ประการที่สอง บริษัท คาซาดาห์เนชั่นแนล ซึ่งเป็นกองทุนเพื่อความมั่งคั่งของรัฐบาลมาเลเซีย ปัจจุบันถือหุ้นมาเลเซีย แอร์ไลน์ส มากถึง 69.4% จะเสนอซื้อหุ้นส่วนที่เหลือทั้งหมดเป็นเงิน 1.4 หมื่นล้านบาท จากนั้นจะถอนตัวออกจากการเป็นบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ฯ เพื่อให้บริหารจัดการคล่องตัวยิ่งขึ้น ไม่ต้องปฏิบัติตามกฎระเบียบที่ยุ่งยากของตลาดหลักทรัพย์ฯ

ประการที่สาม นาจิบประกาศอย่างชัดเจนว่า หากแก้ไขปัญหาอย่างที่เคยทำมาจะไม่สำเร็จแน่ ต้องการผ่าตัดใหญ่เพื่อแก้ไขปัญหาอย่างเบ็ดเสร็จและบูรณาการ อันจะนำไปสู่สายการบินแห่งชาติที่เข้มแข็งและยั่งยืนในอนาคต โดยผู้สังเกตการณ์คาดว่าจะเพิ่มทุนครั้งใหญ่ จะปรับลดพนักงานลงอาจจะมากถึง 20% ของทั้งหมด ยกเลิกเส้นทางบินที่ขาดทุน ขายเครื่องบินส่วนเกินความต้องการ เจรจาทำสัญญาใหม่กับคู่ค้าเพื่อให้ได้เงื่อนไขที่ดีขึ้น นอกจากนี้อาจจะขายหุ้นบางส่วนในแผนกซ่อมเครื่องบินที่ดำเนินการในนาม MAS Engineering ออกไป เนื่องจากเป็นธุรกิจที่หลายบริษัทสนใจเข้ามาถือหุ้น ซึ่งทิศทางของการบินไทยน่าจะคล้ายคลึงกัน

อย่างไรก็ตาม แผนฟื้นฟูมาเลเซีย แอร์ไลน์ส ต้องเผชิญฝ่ายค้านคนสำคัญ ซึ่งไม่ใช่ใครอื่น คือ มหาเธร์ อดีตนายกรัฐมนตรี ที่ได้ให้ทัศนะอย่างน่าสนใจว่า สมองของท่านรู้สึกสับสนมึนงงว่าทำไมต้องมาเสนอซื้อหุ้นส่วนที่เหลืออีก ในเมื่อถือหุ้นเกือบ 70% แทบจะควบคุมสายการบริหารจัดการโดยสิ้นเชิงอยู่แล้ว พร้อมกับวิพากษ์วิจารณ์ว่าในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา กองทุนของประเทศได้ถมเงินให้กับสายการบินไปแล้วหลายครั้ง เป็นเงินรวมกันนับแสนล้านบาท แต่ถมเท่าไรก็ถมไม่เต็ม สถานการณ์ในระยะที่ผ่านมาไม่ได้ปรับตัวดีขึ้นแต่อย่างใด