เทียบสิทธิประโยชน์เขต ศก.พิเศษกัมพูชา

โดย...ปรียนิจ กุลตั้งเจริญ

กัมพูชา เป็นอีกประเทศหนึ่งที่มีการจัดตั้งเขตเศรษฐกิจเพื่อดึงดูดการลงทุนจากนักลงทุนต่างชาติซึ่งเป็นนโยบายหลักของรัฐบาลกัมพูชา โดยเขตเศรษฐกิจพิเศษของกัมพูชาจะประกอบด้วยพื้นที่อย่างน้อย 50 เฮกตาร์ ที่สามารถระบุตำแหน่งและขอบเขตได้ และแบ่งสัดส่วนพื้นที่ภายในเขตเศรษฐกิจของแต่ละโซน แต่ละโรงงานอย่างชัดเจน มีที่ตั้งของอาคารสำนักงานสำหรับบริหารจัดการและให้บริการแบบจุดเดียวครบวงจร (OneStopService)

ปัจจุบันประเทศกัมพูชามีเขตเศรษฐกิจที่ได้รับการอนุมัติจากสภาเพื่อการพัฒนากัมพูชา (CDC) และคณะกรรมการเขตเศรษฐกิจพิเศษกัมพูชา (CSEZB) จำนวน 25 แห่ง ใน 9 จังหวัด มีการตั้งโรงงานในเขตอุตสาหกรรมแล้วจำนวน 10 แห่ง ส่วนอีก 15 แห่งยังอยู่ระหว่างการพัฒนา หรือยังไม่มีการดำเนินการ

สำหรับเขตเศรษฐกิจพิเศษที่คนไทยคุ้นเคยในประเทศกัมพูชา ได้แก่ เขตเศรษฐกิจพิเศษเกาะกงตั้งอยู่ใกล้ชายแดนตามเส้นทางหมายเลข 4 และ 48 จากกรุงพนมเปญ ติดต่อกับประเทศไทยบริเวณบ้านหาดเล็ก อ.คลองใหญ่ จ.ตราด ปัจจุบันเป็นเมืองที่มีนักลงทุนต่างชาติสนใจเข้าไปลงทุนจำนวนมาก เช่น นักธุรกิจเกาหลีใต้ได้ลงทุนสร้างเขื่อนและผลิตไฟฟ้า เป็นต้นขณะที่การลงทุนด้านการก่อสร้างก็เพิ่มขึ้น

เขตเศรษฐกิจพิเศษ Stung Hao และ S.M.C. ตั้งอยู่รอบๆ จังหวัดสีหนุวิลล์ ซึ่งเป็นเมืองท่าชายทะเลที่มีการลงทุนด้านโรงแรม รีสอร์ท เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

เขตเศรษฐกิจพิเศษ Chay Chay ปอยเปต ตั้งอยู่ใกล้กับชายแดนไทยบนเส้นทางหมายเลข 5 รอยต่อระหว่างบ้านป่าไร่ อ.อรัญประเทศ จ.สระแก้ว กับจังหวัดบันเตียเมียนเจย โดยโครงการแห่งนี้มีสิทธิประโยชน์สำหรับนักลงทุนต่างประเทศ เช่น ให้สิทธิเช่าที่ดินได้นาน 90 ปี ให้ระยะเวลายกเว้นภาษีรายได้ 9 ปี การยกเว้นภาษีขาเข้าและภาษีมูลค่าเพิ่ม ปัจจุบันยังมีการลงทุนน้อยราย มีนักลงทุนไทยไปตั้งโรงงานผลิตกระดาษรีไซเคิล 1 ราย

เขตเศรษฐกิจพิเศษพนมเปญตั้งอยู่ในจังหวัดกังดาล ทางตอนใต้ของกัมพูชา มีเป้าหมายดึงดูดนักลงทุนต่างชาติให้เข้ามาตั้งฐานการผลิตในอุตสาหกรรมที่เน้นการใช้แรงงานเป็นหลัก เช่น สิ่งทอและเครื่องนุ่งห่ม รองเท้า อาหารแปรรูป เฟอร์นิเจอร์ จักรยาน และสินค้าอุปโภคบริโภคอื่นๆ

ทวีกิจ จตุรเจริญคุณ ประธานกรรมการบริหาร บริษัท ที.เค. การ์เม้นท์ ผู้ผลิตเครื่องนุ่งห่มในประเทศกัมพูชา และเจ้าของนิคมอุตสาหกรรมศรีโสภณ ในเมืองบันเตียเมียนเจย ประเทศกัมพูชา กล่าวว่า ปัจจุบันรัฐบาลเปิดกว้างต่อการลงทุนของนักลงทุนต่างชาติอย่างมาก ซึ่งในฐานะนักลงทุนสิทธิประโยชน์ที่จูงใจให้เข้าไปลงทุนมากที่สุดของกัมพูชา คือ สิทธิประโยชน์ด้านภาษี แรงงานที่มีจำนวนมากและมีค่าแรงอยู่ที่ประมาณ 100 เหรียญสหรัฐ/เดือน

ขณะที่ระบบโครงสร้างพื้นฐาน น้ำ ไฟฟ้า ถนน รัฐบาลกัมพูชาก็พยายามที่จะพัฒนาให้มีประสิทธิภาพ และยังมีการให้บริการแบบครบวงจรอยู่ในทุกนิคมอุตสาหกรรมและเขตเศรษฐกิจพิเศษ ซึ่งรัฐบาลกัมพูชาอำนวยความสะดวกให้อย่างดี

“ปัจจุบันมีการชิงนักลงทุนไปลงทุนในประเทศตัวเอง การกีดกันการลงทุนจากต่างชาติจึงมีน้อยมีแต่การแข่งกันรับการลงทุน ซึ่งตัวที่ดึงดูดการลงทุนได้ดีก็คือสิทธิประโยชน์ การอำนวยความสะดวกต่างๆ ให้กับนักลงทุน” ทวีกิจ กล่าว

สำหรับนิคมอุตสาหกรรมศรีโสภณ มีพื้นที่ 400 ไร่ เพิ่งเปิดตัวอย่างเป็นทางการในช่วงต้นปี 2557 มีนักลงทุนจากญี่ปุ่น ไทย จีน ยุโรป สนใจเข้ามาดูกว่า 2030 ราย ซึ่งในนิคมแห่งนี้จะเน้นอุตสาหกรรมที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เช่น โรงงานตัดเย็บเสื้อผ้า เฟอร์นิเจอร์ ปัจจุบันเริ่มเปิดขายพื้นที่แล้ว

ทั้งนี้ การจัดตั้งเขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดนของไทยมีความจำเป็นอย่างมาก เพื่อเชื่อมโยงกับประเทศเพื่อนบ้านและใช้ประโยชน์จากการเปิดประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (เออีซี) จึงต้องมีการตั้งเขตเศรษฐกิจพิเศษควบคู่ไปกับประเทศเพื่อนบ้าน ซึ่งทุกประเทศล้วนแต่มีการจัดตั้งเขตเศรษฐกิจไปแล้ว

ขณะเดียวกัน การอำนวยความสะดวก เช่น เรื่องจุดให้บริการแบบครบวงจร การอำนวยความสะดวกสินค้าข้ามแดน การอำนวยความสะดวกด้านแรงงานที่ทำงานแบบเช้าไปเย็นกลับ สิ่งเหล่านี้ภายในพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษจำเป็นต้องมีและต้องทำงานอย่างมีประสิทธิภาพมากกว่าพื้นที่ปกติ ซึ่งหากไทยสามารถดำเนินการได้ดี เขตเศรษฐกิจพิเศษของไทยน่าจะสามารถดึงดูดการลงทุนจากต่างชาติได้ดีเช่นเดียวกัน เพราะสิทธิประโยชน์ทางภาษีส่วนใหญ่มีคล้ายกัน จึงต้องดึงด้วยการอำนวยความสะดวกนักลงทุน