ธปท.รื้อค่าธรรมเนียมแบงก์สั่งห้ามคิดค่าไถ่โฉนด

โดย...พรสวรรค์ นันทะ

ช่วงที่ผ่านมาปัญหาการคิดค่าธรรมเนียมของธนาคารพาณิชย์ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างมากจากผู้ใช้บริการ กรณีล่าสุดคือการคิดค่าธรรมเนียมในการรับฝากเงินเหรียญ ขณะที่บางแห่งปฏิเสธการรับฝากเงินเหรียญ

สมบูรณ์ จิตเป็นธม ผู้อำนวยการอาวุโส ฝ่ายนโยบายการกำกับสถาบันการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) กล่าวว่า ขณะนี้การดูแลค่าธรรมเนียมมีอยู่มาก แต่ ธปท.พยายามจะเข้าไปดูแลปรับปรุงโครงสร้างการคิดค่าธรรมเนียมในส่วนที่กระทบกับประชาชนจำนวนมากและเป็นเรื่องเร่งด่วนก่อน โดยเฉพาะค่าธรรมเนียมที่คิดแบบเหวี่ยงแหคือ ธนาคารไม่มีการให้บริการเหล่านี้ แต่กลับคิดค่าธรรมเนียมกับลูกค้า

“เรื่องเหล่านี้ ธปท.ไม่สบายใจ เพราะมองว่าบริการเหล่านี้ไม่ใช่เซอร์วิส แต่ธนาคารคิดว่าเป็นเซอร์วิส เช่น ค่าธรรมเนียมการไถ่ถอนโฉนด ค่าธรรมเนียมการจดจำนองที่สำนักงานที่ดิน ค่าโอนเงินผ่านเคาน์เตอร์ เป็นต้น” สมบูรณ์ กล่าว

ทั้งนี้ ธปท.เห็นว่าค่าธรรมเนียมไถ่ถอนโฉนดที่กรมที่ดินนั้น ธนาคารพาณิชย์จ้างคนอื่นทำ แล้วไปคิดค่าบริการกับลูกค้า เพราะธนาคารพาณิชย์คิดว่าเป็นการให้บริการ แต่ ธปท.คิดว่าไม่ใช่บริการ แต่น่าจะเป็นบริการส่วนหนึ่งที่คิดรวมไปในการให้กู้แล้ว เพราะการประเมินหลักประกัน การเอาโฉนดไปจดจำนองที่สำนักงานที่ดิน และเมื่อลูกค้าชำระหนี้ครบก็ต้องไปไถ่ถอนโฉนดออกมา เหล่านี้ถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของการให้กู้แล้ว ขณะที่ธนาคารพาณิชย์จะบอกว่าเป็นโอเปอเรชั่นที่เกี่ยวโยงขึ้นมา ซึ่ง ธปท.รับไม่ได้

ฉะนั้น ค่าธรรมเนียมส่วนนี้ ธปท.จึงขอให้ธนาคารพาณิชย์ทุกแห่งไปทบทวนมา โดย ธปท.จะพยายามนำเรื่องเหล่านี้มาทำก่อน เพราะค่าไถ่ถอนปัจจุบันคิดในอัตรา 2,000-5,000 บาท จึงอยากดูเรื่องเหล่านี้ก่อน โดย ธปท.ได้ออกหนังสือขอความร่วมมือแบบแรงๆ ให้ธนาคารพาณิชย์ทบทวนไปตั้งแต่กลางปี 2556 ที่ผ่านมา และธนาคารพาณิชย์ได้ให้ความร่วมมือด้วยดี มีการทยอยเลิกเก็บไปบ้างแล้ว เพราะอาจจะต้องใช้เวลาในการส่งผ่านจากสำนักใหญ่ไปสาขาอื่นๆ ส่วนจะขอให้ธนาคารรัฐไม่เก็บค่าธรรมเนียมนี้ด้วยหรือไม่ อยู่ที่อำนาจของกระทรวงการคลัง

สำหรับกรณีที่ธนาคารพาณิชย์ปฏิเสธการรับฝากเงินเหรียญ และบางแห่งคิดค่าธรรมเนียมการฝากเงินนั้น สมบูรณ์ กล่าวว่า ธปท.อนุญาตให้ธนาคารคิดค่าบริการการฝากเงินเหรียญได้ แต่ต้องประกาศให้ลูกค้ารับทราบโดยชัดเจน เพราะต้องเข้าใจว่าการให้บริการเหล่านี้มีต้นทุนในการปฏิบัติงานใช้เวลาในการนับพอสมควร อย่างไรก็ดี ตามหลักการแล้ว ธปท.จะไม่เข้าไปแทรกแซงการคิดค่าธรรมเนียม เพราะ ธปท.เชื่อว่าธนาคารกับลูกค้าจัดการกันเองได้ ฉะนั้นวิธีการคิดค่าธรรมเนียม ธปท.จะกำหนดเพดานให้เพียงบางเรื่องเพื่อความเหมาะสม แต่ในเรื่องทั่วๆ ไป ธปท.จะขอให้คิดค่าธรรมเนียมด้วยความโปร่งใสและเป็นธรรม จะคิดค่าธรรมเนียมอะไรต้องบอกให้ลูกค้าทราบให้ลูกค้ามีสิทธิเลือกได้

“การเรียกเก็บค่าฝากเงินเหรียญคงเป็นเพราะต้องใช้เวลาในการนับ ซึ่ง ธปท.เองก็พยายามดูแลให้ธนาคารทุกแห่งสนับสนุนการออมเงิน เพื่อให้คนเอาเงินออมที่เป็นเงินเหรียญมาฝากได้ แต่แน่นอนว่าอาจจะมีบางกรณีที่อาจมีเหรียญเข้ามามาก เช่น ธุรกิจหยอดเหรียญต่างๆ ทั้งน้ำดื่ม เครื่องซักผ้า เครื่องดื่ม ฯลฯ ที่หยอดเหรียญอัตโนมัติ ซึ่งมีจำนวนเจ้าของธุรกิจจำนวนมากได้เงินเหรียญมาเยอะพอสมควร และผู้ประกอบการเหล่านี้คงเอาเงินไปฝากธนาคาร คาดว่าเป็นจำนวนมาก และต้องใช้เวลาในการนับ ทำให้เกิดต้นทุนและใช้เวลาพอสมควร หากธุรกิจเหล่านี้เข้ามาใช้บริการพนักงานธนาคารอาจจะต้องวางมือจากลูกค้ารายอื่นก่อน เพื่อมานับเหรียญและการนับก็มีความผิดพลาดได้ง่าย

ดังนั้น การให้บริการนี้จึงมีต้นทุนการให้บริการพอสมควร จึงอาจจะมีการคิดค่าบริการสำหรับรายใหญ่ๆ ที่เป็นเจ้าธุรกิจ ซึ่งธนาคารคงกำหนดอัตราค่าบริการสำหรับลูกค้ากลุ่มนี้ แต่กรณีคนฝากเงินออมที่เป็นเงินไม่มาก อยู่ในวิสัยที่พอจะดูแลได้ ธนาคารก็ไม่ควรมีการคิดค่าธรรมเนียม ควรดูแลลูกค้ากลุ่มนี้ได้ และขอให้ไม่คิดค่าธรรมเนียมในรายย่อยๆ อย่างไรก็ตาม ธปท.ยังไม่มีการพูดคุยกับธนาคารไม่ให้คิดค่าธรรมเนียมสำหรับผู้ฝากเหรียญรายย่อยๆ เพื่อส่งเสริมการออม เพราะการร้องเรียนยังไม่มาก ธปท.จึงเลือกทำในสิ่งที่ส่งผลกระทบต่อประชาชนจำนวนมากก่อน

ทั้งนี้ ข้อมูลเบื้องต้นที่ ธปท.สำรวจพบว่า ธนาคารออมสินไม่คิดค่าธรรมเนียม ถ้าเหรียญมีมูลค่าไม่เกิน 3,000 บาท ถ้าเกินจะคิด 1% ของยอดเงินฝาก แต่ไม่ต่ำกว่า 10 บาท ธนาคารอาคารสงเคราะห์ (ธอส.) ถ้า 100 เหรียญขึ้นไปคิด 3% ของมูลค่าเงิน ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) ถ้าฝากเหรียญไม่เกิน 2,000 บาท ไม่คิดค่าธรรมเนียม เกินกว่านี้คิด 1% เช่นเดียวกับธนาคารกรุงเทพ ธนาคารไทยพาณิชย์ ไม่คิดค่าฝากเหรียญใน 200 เหรียญแรก แต่ถ้าเกินจะคิดค่านับ 2% ของยอดฝาก และธนาคารพาณิชย์อื่นๆ ก็คิดแทบทุกแห่ง