"รีด แอสต้า"ธุรกิจเพื่อสังคมแซมบ้า

โดย...ณัฏฐญา เมฆสมณะศักดิ์

ชานกรุงรีโอเดจาเนโรของบราซิล “คราฟตี้ วีเมิน” สหกรณ์ขนาดเล็กแห่งหนึ่ง ซึ่งก่อตั้งในปี 2006 มีไอเดียในการผลิตกระเป๋าสตางค์และเป้ใบเล็กๆ จากขยะรีไซเคิลอย่างขวดน้ำพลาสติกและกระดาษโปสเตอร์ต่างๆ ทว่าในช่วงขวบปีแรกที่เริ่มขายสินค้า ยอดขายกลับไม่เป็นที่น่าพอใจนัก

ต่อมาในปี 2011 คราฟตี้ วีเมิน กลับมียอดขายดีขึ้นอย่างมาก หลังจากที่สินค้าของสหกรณ์ได้เริ่มขายสินค้าไปทั่วประเทศผ่าน “รีด แอสต้า” ร้านค้าปลีกสินค้าทำมือแห่งหนึ่งในบราซิล ที่ทำ “ธุรกิจเพื่อสังคม” ซึ่งเป็นธุรกิจที่มุ่งเน้นแก้ไขปัญหาทางสังคมมากกว่ามองเรื่องผลกำไรเป็นสำคัญ

ธุรกิจแห่งนี้ก่อตั้งขึ้นโดยฝีมือของ “อลิซ เฟรตาส” และ “รากูเอล เชททิโน” สองคู่หูหุ้นส่วนธุรกิจที่ใช้เงินออมส่วนตัวในการตั้งกิจการ ทว่าเมื่อเริ่มขายสินค้าในปี 2008 สถานการณ์ของธุรกิจเพื่อสังคมแห่งนี้เกือบล้มละลาย เนื่องจากแทบจะทำรายได้ไม่ได้เลยในช่วง 2 ปีแรก

“เราว่าจ้างบริษัทที่ปรึกษาวางแผนทุกรายละเอียด ใช้พนักงานขายที่มีประสบการณ์ ทว่าทุกอย่างกลับตาลปัตรไปหมด” เฟรตาส เปิดเผยกับบีบีซี ซึ่งกลยุทธ์ในช่วงแรกของบริษัท คือ การให้พนักงานขายเดินไปเสนอขายสินค้าจนถึงหน้าประตูบ้าน

จากนั้นธุรกิจจึงมีการปรับแผน โดยการเปิดเป็นหน้าร้านค้า 2 แห่ง และขายสินค้าผ่านเว็บไซต์ รวมไปถึง รีด แอสต้า ได้จ้างผู้อำนวยการด้านการตลาดเข้ามา และเริ่มที่จะเน้นไปที่ลูกค้าที่มีรายได้สูงขึ้นจากเดิม ไม่เพียงเท่านั้นยังได้เปลี่ยนคำเรียกสินค้าจากคำว่า สินค้า “หัตถกรรม” เป็นสินค้า “ทำมือ” แทน เนื่องจากทั้งคู่มองคำว่าหัตถกรรมเป็นคำที่แสดงให้เห็นถึงความเป็นมือสมัครเล่นในสินค้า

ธุรกิจแห่งนี้ไม่เพียงแต่จะเป็นช่องทางในการขายสินค้าสำหรับธุรกิจรายย่อย หรือสหกรณ์ต่างๆ ทว่าธุรกิจแห่งนี้ยังได้ช่วยสหกรณ์เหล่านี้ในการออกไอเดียรูปแบบสินค้าและเทคนิคในการเพิ่มคุณภาพและมูลค่าของสินค้า ทว่าก็ยังคงให้ผู้ผลิตเหล่านี้ยังคงอัตลักษณ์ สีสัน และวัตถุดิบของสินค้าประจำภูมิภาคเอาไว้

“สิ่งที่เราให้กับลูกค้า คือ การผลิตสินค้าทำจากมือ โดยเราได้สร้างทีมวิจัยเทรนด์แฟชั่น การตกแต่งบ้าน ก่อนที่จะส่งความรู้ไปยังกลุ่มผู้ผลิตของเรา” เฟรตาส กล่าว

ทั้งนี้ สินค้าที่เข้ามาขายผ่าน รีด แอสต้า จะเป็นสินค้าที่ดีที่สุดจากแต่ละสหกรณ์ ไม่ว่าจะเป็น กระเป๋า สินค้าตกแต่ง และเครื่องประดับของผู้หญิง ที่ส่วนใหญ่ทำจากวัตถุดิบรีไซเคิล และเป็นสไตล์บราซิเลียน ก่อนที่สินค้าเหล่านี้จะขายผ่านแค็ตตาล็อก ร้านค้า ในกรุงรีโอเดจาเนโร และเซาเปาลู รวมไปถึงในเว็บไซต์

“เราให้คุณค่ากับความแปลกใหม่ของสินค้าแต่ละชิ้น แต่เราก็ต้องการช่วยให้ช่างฝีมือได้พัฒนาสินค้าที่พวกเขาทำขึ้นเช่นกัน” เฟรตาส กล่าว

รีด แอสต้า เป็นหนึ่งในธุรกิจเพื่อสังคมในบราซิลที่ถอยออกห่างจากธุรกิจเพื่อสังคมที่พึ่งพาการบริจาค โดยกลับมุ่งเน้นไปที่ “การสร้างรูปแบบธุรกิจในเชิงพาณิชย์ที่มีความยั่งยืน” ที่ได้ให้ผลกำไรตอบแทนเล็กๆ น้อยๆ กับนักลงทุนที่ลงทุนในธุรกิจเพื่อสังคมแห่งนี้ และจากความเคลื่อนไหวในลักษณะนี้ได้ส่งผลให้มีนักลงทุนมากขึ้นที่สนใจการลงทุนในธุรกิจเพื่อสังคมในบราซิล

...จึงเป็นเรื่องที่น่าจับตามองอย่างยิ่งสำหรับอนาคตของธุรกิจเพื่อสังคมที่มีแนวโน้มจะเติบโตขึ้นมาได้อย่างแข็งแกร่งในประเทศบราซิล