สคฝ.ปรับเกณฑ์..."คุ้มครองผู้ฝากเงิน"

โดย...พรสวรรค์ นันทะ

แม้ฐานะของธนาคารพาณิชย์ไทยในปัจจุบันจะแข็งแกร่ง ทั้งระบบมีเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยง (บีไอเอส) สูงถึง 1.82 ล้านล้านบาท หรือ 15.45% ในจำนวนนี้เป็นเงินกองทุนขั้นที่ 1 ถึง 1.56 ล้านล้านบาท หรือ 15.09% ณ เดือน ก.พ. 2557 เพียงพอที่จะรับมือกับความเสี่ยงต่างๆ อยู่แล้ว แต่ความไม่แน่นอนของสถานการณ์ทางเศรษฐกิจจากปัญหาการเมืองที่ยืดเยื้อเริ่มส่งผลต่อความเชื่อมั่นของผู้ฝากเงิน สถาบันคุ้มครองเงินฝาก (สคฝ.) ในฐานะผู้ดูแลเงินฝากของประชาชน จึงได้ขยับเตรียมรับมือปัญหาที่อาจจะมีในอนาคต

สรสิทธิ์ สุนทรเกศ ผู้อำนวยการ สคฝ. กล่าวว่า ฐานะสถาบันการเงินในปัจจุบันไม่ได้มีปัญหา สภาพคล่องสูง และเงินกองทุนคุ้มครองเงินฝากในปัจจุบันที่มี 1.08 แสนล้านบาท ซึ่งได้จากการนำส่งของธนาคารพาณิชย์และสถาบันรับเงินฝากในอัตรา 0.01% ของเงินฝาก ทำให้ในแต่ละปีมีเงินไหลเข้ามาสะสมเฉลี่ยปีละประมาณ 1,000 ล้านบาท ก็ยังเพียงพอที่จะรับมือหากเกิดปัญหาปิดสถาบันการเงินแห่งใดแห่งหนึ่ง บวกกับระบบธนาคารพาณิชย์ยังมีผลการดำเนินงานดี จึงมีการกันเงินสำรองรองรับปัญหาหนี้เสียไว้สูง จึงไม่ห่วงผลกระทบต่อฐานะของธนาคารในขณะนี้

แต่ก็ต้องเตรียมการรับมือรองรับสถานการณ์ในอนาคตที่มีความไม่แน่นอนไว้ด้วย โดยขณะนี้ สคฝ.อยู่ระหว่างการว่าจ้างพัฒนาระบบรองรับการปิดสถาบันการเงินที่อาจจะเกิดในระยะข้างหน้า เพื่อวางระบบและขั้นตอนให้พร้อมในการรับมือหากเกิดกรณีปิดสถาบันการเงินขึ้นจริงๆ ขณะเดียวกันก็จะปรับปรุงกระบวนการขั้นตอนให้สามารถเข้าไปจ่ายคืนเงินฝากได้อย่างรวดเร็ว รวมถึงปรับปรุงข้อกฎหมายบางประเด็นให้มีมาตรฐานสอดคล้องกับหลักเกณฑ์ในการคุ้มครองเงินฝากของต่างประเทศด้วย

ยกตัวอย่างเช่น หากมีการปิดสถาบันการเงินแล้วจะสามารถยื่นขอคืนเงินฝากอย่างไร มีขั้นตอนอะไรบ้าง ควรกำหนดให้ชัดเจน เนื่องจากกฎหมายปัจจุบันของไทยอาจจะเปิดให้มีการหักชำระหนี้สินของสถาบันการเงินได้ก่อนจะจ่ายคืนเงินฝาก ส่วนในต่างประเทศกลับมีกฎหมายที่ยืดหยุ่นกว่า เพราะไม่เปิดให้มีหักหนี้ที่ไม่มีข้อยุติทางกฎหมายได้ก่อน เพื่อให้จ่ายเงินคืนแก่ผู้ฝากเงินได้มากที่สุด หรือในประเด็นที่กฎหมายไทยต้องให้ยื่นคำร้องหรือหลักฐานจากผู้ฝากก่อนคืนเงินฝาก ซึ่งในต่างประเทศกลับสามารถพิจารณาจ่ายเงินฝากคืนผู้ฝากได้ตามตัวเลขในบัญชีที่ปรากฏเลย โดยไม่ต้องยื่นคำร้องหรือหลักฐาน เพราะจะได้ไม่ล่าช้าในการจ่ายคืนเงินฝาก เป็นต้น ประเด็นเหล่านี้เป็นข้อกังวลของ สคฝ.ที่ต้องพิจารณาปรับปรุงให้เหมาะสมและเกิดความคล่องตัวต่อไป

สรสิทธิ์ กล่าวต่อว่า สคฝ.ให้ความสำคัญและมีการเตรียมพร้อมรองรับความเสี่ยงด้านความปลอดภัยของข้อมูลสารสนเทศ กรอบนโยบายการบริหารความเสี่ยงด้านการคุ้มครองเงินฝากและกรอบนโยบายการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง ตามหลักมาตรฐานสากลที่สถาบันประกันเงินฝากทั่วโลกต้องมีอยู่แล้ว โดยมีคณะกรรมการและผู้เชี่ยวชาญเฉพาะจากสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง กระทรวงการคลัง ธนาคารแห่งประเทศไทย เพื่อติดตามดูแลความเสี่ยง เพื่อสร้างความมั่นใจและรักษาผลประโยชน์สูงสุดแก่ประชาชนผู้ฝากเงินอยู่แล้ว แม้ช่วงนี้เศรษฐกิจจะชะลอก็ไม่กระทบต่อการนำเงินกองทุนไปบริหารหาผลตอบแทน เพราะ สคฝ.มีกรอบการลงทุนจำกัด ฉะนั้นการนำเงินกองทุนไปลงทุนจึงไม่ต้องการผลตอบแทนสูงนักแต่เน้นความมั่นคงและเน้นสภาพคล่องสูง เนื่องจากต้องจ่ายคืนเงินผู้ฝากให้กับสถาบันการเงินที่เป็นสมาชิกได้ จึงเลือกลงทุนในพันธบัตรรัฐบาล พันธบัตรรัฐวิสาหกิจ หรือฝากเงินกับสถาบันที่มีความมั่นคงสูง

อย่างไรก็ดี หากเกิดกรณีฉุกเฉิน สภาพคล่องไม่เพียงพอ สคฝ.ยังสามารถที่จะออกพันธบัตรขายในตลาดเงินโดยให้กระทรวงการคลังค้ำประกันได้ด้วย จึงไม่ได้มีข้อกังวลในเรื่องสภาพคล่องหรือความไม่เพียงพอของเงินกองทุนคุ้มครองเงินฝากมากนัก

สำหรับการให้ความรู้และทำความเข้าใจกับประชาชนผู้ฝากเงิน ถึงการลดคุ้มครองเงินฝากเหลือ 50 ล้านบาทต่อบัญชี ถึงวันที่ 10 ส.ค. 2558 จากนั้นจะลดการคุ้มครองเหลือไม่เกิน 1 ล้านบาทต่อบัญชี ซึ่งจะมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 11 ส.ค. 2559 เป็นต้นไปนั้น สคฝ.ได้มีการจัดทำแผนพัฒนา (มาสเตอร์แพลน) การคุ้มครองเงินฝากเพื่อให้ประชาชนรู้จักบทบาทของ สคฝ. ที่เพิ่งตั้งได้ 56 ปีที่ผ่านมา เพื่อให้ประชาชนจะได้ไม่ตระหนกตกใจเมื่อกฎหมายมีผลบังคับใช้และเกิดการลดคุ้มครองเงินฝากเหลือไม่เกิน 1 ล้านบาทจริง และ สคฝ.ยังจะจัดทำแผนแบบทดสอบในภาวะวิกฤต (Stress Test) เพื่อการสื่อสารและสร้างความเข้าใจที่ตรงกันกับสถาบันการเงินเมื่อเกิดวิกฤตหรือสถาบันการเงินดำเนินการไม่ได้ในภาวะปกติ คาดว่าแผนการจัดทำจะแล้วเสร็จประมาณกลางปี 2557 นี้