จัดสารพัดอีเวนต์ "ข้าว" ลดแรงกดันสิบทิศ

ในที่สุดกระทรวงพาณิชย์ก็ได้ฤกษ์ลุยตรวจสอบสต๊อกข้าวในโกดังรัฐบาลครั้งใหญ่อีกครั้งหนึ่ง

เมื่อ สมชาติ สร้อยทอง อธิบดีกรมการค้าภายใน ระบุว่า นิวัฒน์ธำรง บุญทรงไพศาล รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.พาณิชย์ สั่งการให้มีการตรวจสอบโกดังข้าวของโรงสี 800 แห่ง และโกดังกลาง 1,700 แห่ง ที่เข้าร่วมโครงการรับจำนำข้าวเปลือกของรัฐบาล

“ตั้งแต่วันที่ 17 มี.ค. ทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้เริ่มลงพื้นที่ตรวจสอบปริมาณข้าวและคุณภาพข้าวในโกดังข้าว 2 สัปดาห์” สมชาติ กล่าว

จะว่าไปแล้ว ที่มาที่ไปที่ทำให้กระทรวงพาณิชย์ต้องปูพรมตรวจสอบข้าวสารในโกดัง เหตุผลหลักๆ น่าจะมาจากข้อครหาของสังคมที่ไม่เชื่อว่ารัฐบาลมีข้าวสารในโกดังอยู่ครบตามจำนวน และข้าวสารที่มีอยู่เป็นข้าวคุณภาพต่ำ หรือข้าวเสื่อมคุณภาพไปจนถึงข้าวเน่า

นอกจากนี้ เมื่อไม่กี่สัปดาห์ก่อนมีการลักทรัพย์โกดังเก็บข้าวแห่งหนึ่งใน จ.บุรีรัมย์ ที่มีการอ้างว่ากองข้าวล้มแล้วโยกย้ายไปวางไว้พื้นที่อื่น แต่กลับพบข้าวจำนวนหนึ่งหายไป ซึ่งขณะนี้กระทรวงพาณิชย์กำลังตรวจสอบอยู่และเตรียมเอาผิดทางวินัยเจ้าหน้าที่รัฐ และเอาผิดตามกฎหมายกับเจ้าของโกดังอยู่

แต่ทว่าการระดมเจ้าหน้าที่ลงพื้นที่ตรวจสอบข้าวสารในโกดังรัฐบาลกลับถูกมองว่าเป็นการสร้างภาพ

นพ.วรงค์ เดชกิจวิกรม อดีต สส.พิษณุโลก พรรคประชาธิปัตย์ มองว่าการตรวจสอบโกดังข้าวครั้งนี้ ไม่ต่างจากครั้งที่แล้ว คือ เพื่อต้องการสร้างภาพให้ดูดี หลังจากที่สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) เข้าไปตรวจสอบโกดังข้าวบางแห่งพบว่ามีข้าวเน่าและข้าวหาย และทุกครั้งจะเห็นได้ว่ากระทรวงพาณิชย์ไม่เคยเปิดเผยผลการตรวจสอบให้สาธารณชนได้รับทราบเลย

นพ.วรงค์ ตั้งข้อสังเกตว่า ปริมาณข้าวเปลือกที่เข้าโครงการรับจำนำข้าวเปลือกนาปี ปีการผลิต 2556/57 โดยระบุว่าข้าวสารที่เข้าโครงการ 11.62 ล้านตัน สูงกว่าเป้าหมายที่กระทรวงพาณิชย์กำหนดไว้ 11 ล้านตัน หรือ 6.2 แสนตัน เป็นข้าวที่ได้จากการสวมสิทธิ และไหลมาเทมาช่วงก่อนปิดโครงการ 28 ก.พ.เพียงไม่กี่วัน

“เท่าที่คุยกับโรงสี โรงสีเขาบอกว่าในช่วงปลายเดือน ก.พ. ก่อนสิ้นสุดโครงการรับจำนำข้าวว่า เป็นช่วงที่ข้าวไหลมาเทมา” นพ.วรงค์ ระบุ

ที่สำคัญ นพ.วรงค์ ได้สอบถามทางเจ้าหน้าที่กระทรวงพาณิชย์ ว่า ข้าวเปลือกที่เกินกว่าเป้าหมาย 6.2 แสนตัน เป็นข้าวเปลือกจากที่ไหน ทั้งๆ ที่มีการจำกัดปริมาณการรับจำนำเหลือไม่เกิน 3.5 แสนบาทต่อราย ซึ่งเจ้าหน้าที่บอกว่าเป็นข้าวเปลือกที่มาจากโครงการรับจำนำข้าวนาปีจากพื้นที่ภาคใต้ ที่จะสิ้นสุดโครงการวันที่ 31 ก.ค. 2557

แต่ นพ.วรงค์ มองว่าเป็นข้อมูลที่ไม่น่าเชื่อถือ เพราะพื้นที่ปลูกข้าวภาคใต้มีศักยภาพในการปลูกข้าวได้ 1.2 แสนตัน และขณะนี้มีข้าวเปลือกเข้าโครงการจริงเพียง 1.2 หมื่นตันเท่านั้น จึงคาดว่าข้าวเปลือกส่วนเกิน 6.2 แสนตันในเคสนี้ น่าจะทำให้ประเทศชาติสูญเงินไม่ต่ำกว่า 1 หมื่นล้านบาทเลยทีเดียว

ฉะนั้น การที่ลุยตรวจสอบโกดังข้าวก็ต้องติดตามว่าเป็นอีเวนต์หนึ่งที่กระทรวงพาณิชย์จัดฉากนำเสนอหรือไม่ นอกเหนือจากภารกิจที่หิน คือ การเร่งรีบระบายข้าวสารในโกดังกลางทุกวิถีทาง เพื่อนำเงินมาจ่ายหนี้ค่าข้าวเปลือกของชาวนาเป็นเงินกว่า 1 แสนล้านบาท

อย่างไรก็ตาม แม้สถานการณ์ล่าสุดกระทรวงพาณิชย์ระบายข้าวในทุกวิถีทางเท่าที่จะทำได้ โดยวันที่ 19 มี.ค.นี้ จะมีการเปิดประมูลข้าวผ่านตลาดซื้อขายสินค้าเกษตรล่วงหน้าแห่งประเทศไทย (เอเฟต) 2.5 แสนตัน และวันที่ 26 มี.ค. จะขายข้าวอีกกว่า 2 แสนตัน จากที่ก่อนหน้านี้ นิวัฒน์ธำรง ได้เซ็นอนุมัติเห็นชอบการระบายข้าวไปแล้วจำนวน 7.3 แสนตัน คิดเป็นเงิน 9,000 ล้านบาท

แต่นั่นก็ไม่ได้ทำให้กระทรวงพาณิชย์มีเงินเพียงพอที่จะนำมาจ่ายให้ชาวนาได้ครบทุกคนใน 12 เดือน

นอกจากนี้ ในนาทีหน้าสิ่วหน้าขวานเช่นนี้ ปฏิกิริยาหนึ่งที่น่าสนใจจากกระทรวงพาณิชย์ก็คือ การที่คณะกรรมการระบายข้าวที่มี นิวัฒน์ธำรง ได้เห็นชอบให้องค์การคลังสินค้า (อคส.) และองค์การตลาดเพื่อเกษตรกร (อ.ต.ก.) จัดทำข้าวถุงราคาถูกออกขายให้ประชาชนทั่วไป ซึ่งเบื้องต้นอนุมัติให้นำข้าวสารในโกดัง 4,000-5,000 ตัน บรรจุถุง (5 กก.) ขายราคาไม่เกิน 85 บาท ภายในปลายเดือน มี.ค.นี้

จากที่เมื่อไม่กี่วันก่อน ระวี รุ่งเรือง ประธานเครือข่ายชาวนาไทย บอกว่า เครือข่ายชาวนาไทยได้เริ่มนำมาวางจำหน่ายในกระทรวงพาณิชย์แล้ว 200 ถุง ราคาถุงละ 80 บาท โดยเงินที่ได้จากการจัดทำข้าวถุงขายจะเข้ากองทุนช่วยเหลือชาวนา และในวันที่ 17 มี.ค.นี้ จะมีการมอบเงินให้กับชาวนาที่ได้รับความเดือดร้อนที่ยังไม่ได้เงินค่าข้าวจากรัฐบาล 30 ราย รายละ 5,000 บาท

เมื่อสรุปรวบยอดแล้ว อีเวนต์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นในช่วงนี้ น่าจะเป็นแท็กติกในการลดแรงกดดันจากสังคมที่ตั้งป้อมโจมตีกระทรวงพาณิชย์อย่างหนักในช่วงที่ผ่านมา