ความท้าทายปิโตรเคมี(ตอน 1)
ความท้าทายปิโตรเคมีปิโตรเคมีนับเป็นอุตสาหกรรมที่มีขนาดใหญ่และต้องเผชิญกับวัฏจักรทางธุรกิจบ่อยครั้ง
ความท้าทายปิโตรเคมีปิโตรเคมีนับเป็นอุตสาหกรรมที่มีขนาดใหญ่และต้องเผชิญกับวัฏจักรทางธุรกิจบ่อยครั้ง
ขณะเดียวกัน ในช่วงที่ผ่านมาได้มีการปรับโครงสร้างครั้งสำคัญ จากเดิมเมื่อประมาณ 40 ปีมาแล้ว สหรัฐ ยุโรป และญี่ปุ่น นับเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมปิโตรเคมีโลก เป็นต้นว่า ในปี 2523 การผลิตปิโตรเคมีในสหรัฐคิดเป็นสัดส่วน 32% ของการผลิตทั้งหมดของโลก รองลงมา คือ ยุโรป 31% และญี่ปุ่น 13%
ปัจจุบันสถานการณ์ได้ปรับเปลี่ยนไปมาก ภูมิภาคเอเชีย โดยเฉพาะจีน ไต้หวัน เกาหลีใต้ และอาเซียน ได้พัฒนาอุตสาหกรรมปิโตรเคมีอย่างรวดเร็ว ประกอบกับตะวันออกกลางได้พยายามพัฒนาอุตสาหกรรมปิโตรเคมี เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มจากผลิตภัณฑ์น้ำมันและก๊าซธรรมชาติ
จากแนวโน้มข้างต้น จีนได้พัฒนากลายเป็นฐานผลิตปิโตรเคมีใหญ่ที่สุดในโลกจากตัวเลขในปี 2553 การผลิตในจีนคิดเป็นสัดส่วน 17% รองลงมา คือ สหรัฐ 16% ยุโรป 14% ตะวันออกกลาง 13% ญี่ปุ่น 7
ปัจจัยสำคัญของการแข่งขันในอุตสาหกรรมปิโตรเคมี มีหลายประการ เป็นต้นว่า การประหยัดจากขนาด (Economies of Scale) วัตถุดิบที่เป็น Feedstock ราคาถูก ฯลฯ
สำหรับการประหยัดจากขนาดภูมิภาคตะวันออกกลางและเอเชียได้เปรียบ เพราะก่อสร้างโรงงานใหม่จำนวนมากและแต่ละโรงงานมีกำลังผลิตขนาดใหญ่ในระดับมาตรฐานโลก
ขณะที่ฐานผลิตดั้งเดิมคือ สหรัฐ ยุโรป และญี่ปุ่น มีการลงทุนก่อสร้างโรงงานใหม่ค่อนข้างน้อย เนื่องจากค่าก่อสร้างสูงกว่าและมีกฎระเบียบด้านสิ่งแวดล้อมเข้มงวด ทำให้ส่วนใหญ่เป็นโรงงานเก่าที่มีกำลังผลิตต่ำ ทำให้เริ่มสูญเสียความสามารถในการแข่งขัน ไม่สามารถแข่งขันกับโรงงานในเอเชียและตะวันออกกลางที่มีประสิทธิภาพสูงกว่าได้ ทำให้ยากที่จะแข่งขันในผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีทั่วไปที่มีมูลค่าเพิ่มต่ำ แต่ยังมีความสามารถในการแข่งขันสูงในส่วนปิโตรเคมีพิเศษที่มีมูลค่าเพิ่มสูง เนื่องจากเทคโนโลยีเหนือกว่า
นอกจากนี้ ได้พยายามปิดโรงงานที่มีประสิทธิภาพต่ำ เป็นต้นว่า บริษัทมิตชูบิชิเคมีคัลของญี่ปุ่นมีนโยบายปิดโรงงานโอเลฟินที่ดำเนินการอยู่แล้ว หากมีขนาดเล็กที่มีกำลังผลิตต่ำกว่า 4.5 แสนตัน/ปี
ในส่วนวัตถุดิบ ภูมิภาคที่ได้เปรียบคือ ตะวันออกกลาง โดยเฉพาะซาอุดิอาระเบีย ซึ่งสามารถซื้อวัตถุดิบที่แยกจากก๊าซธรรมชาติได้ในราคาต่ำมาก ดังนั้น ทำให้มีการก่อสร้างโรงงานปิโตรเคมีจำนวนมาก ปัจจุบันสัดส่วนการผลิตเอทิลีนในตะวันออกกลางอยู่ที่ระดับ 17% ของโลก
(อ่านต่อฉบับหน้า)
