เปิดฟรีวีซ่าเข้าประเทศช่องโห่วคนหนีเข้าเมือง

การยกเลิกค่าธรรมเนียมเข้าประเทศ (ฟรีวีซ่า) เป็นกลยุทธ์ที่รัฐบาลทั่วโลกใช้เป็นเครื่องมือที่หวังผลในหลายเรื่อง ทั้งการส่งเสริมสัมพันธไมตรีระหว่างประเทศ การมุ่งหวังด้านการค้าการลงทุน โดยเฉพาะเป็นการสนับสนุนการเดินทางท่องเที่ยว

นโยบายฟรีวีซ่าเป็นปัจจัยกระตุ้นให้นักท่องเที่ยวตัดสินใจในการเดินทาง เพราะไม่ต้องผ่านขั้นตอนการทำวีซ่าที่ยุ่งยาก และนัยสำคัญหากเป็นประเทศที่พัฒนาแล้ว ออกมาประกาศใช้ฟรีวีซ่าให้กับประเทศใดถือว่ายกระดับความเชื่อมั่นต่อประเทศนั้นๆ

ทั้งนี้ ตามหลักของการตรวจวีซ่ามีความเกี่ยวเนื่องกับความมั่นคงของชาติ เช่นเดียวกับรัฐบาลญี่ปุ่นประกาศฟรีวีซ่าให้กับคนไทยตั้งแต่วันที่ 1 ก.ค.ที่ผ่านมา แต่ผ่านไปเพียง 3 เดือน กระแสข่าวยกเลิกฟรีวีซ่าของรัฐบาลญี่ปุ่นเกิดขึ้นอย่างหนาหู หลังพบว่าคนไทยส่วนหนึ่งได้พยายามใช้โอกาสนี้หลบหนีเข้าญี่ปุ่น มีตัวเลขที่ระบุได้ในเบื้องต้นประมาณ 200 คน ขณะที่บางกระแสมีตัวเลขสูงถึง 6,000 คน

พล.ต.ท.ภาณุ เกิดลาภผล ผู้บัญชาการสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง (สตม.) ออกมายืนยันว่า คนไทยที่หลบหนีจำนวน 200 คน เป็นตัวเลขที่ทางการญี่ปุ่นรับมือได้ แต่จะเพิ่มมาตรการตรวจสอบการเข้าเมืองของคนไทยให้เข้มข้นยิ่งขึ้น เช่น การระบุเที่ยวบินขากลับ เป็นต้น

พฤติกรรมคนไทยส่วนหนึ่งที่หลบหนีเข้าเมือง จะทำให้รัฐบาลญี่ปุ่นประกาศยกเลิกใช้มาตรการฟรีวีซ่ากับคนไทยหรือไม่นั้น เป็นหน้าที่ของคนไทยที่จะรักษาเงื่อนไขฟรีวีซ่าประเทศญี่ปุ่นให้เป็นมาตรการที่นานที่สุด

ปัญหาที่เกิดขึ้นสะท้อนให้เห็นว่า วีซ่าเป็นเรื่องใหญ่ที่รัฐบาลไทยต้องพิจารณาอย่างละเอียดถี่ถ้วน รวมถึงถามความคิดเห็นกับทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐและเอกชน หน่วยงานความมั่นคงก่อนอนุมัติประกาศยกเลิก เพราะการฟรีวีซ่าเป็นอีกต้นตอของปัญหาการหลบหนีเข้าเมือง สร้างปัญหาทางสังคมไทย ก่ออาชญากรรมตามมา ซึ่งปัจจุบันจะเห็นได้ว่าการเปิดฟรีวีซ่าให้กว่า 40 ประเทศทั่วโลกเดินทางมาไทยแบบไร้วีซ่า ได้สร้างปัญหาเรื่องแรงงานต่างด้าว

ล่าสุด ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) อนุมัติฟรีวีซ่าให้กับผู้ที่ถือหนังสือเดินทางธรรมดาระหว่างราชอาณาจักรไทยกับสหภาพเมียนมาร์ สามารถพำนักได้ 14 วัน โดยที่ผ่านมาคนไทยที่เดินทางเข้าประเทศพม่าต้องผ่านขั้นตอนทำวีซ่าที่ยุ่งยากในการตรวจสอบ ขณะที่คนพม่านิยมเดินทางมาใช้แรงงานในประเทศไทย ผ่านการขึ้นทะเบียนเป็นแรงงานต่างด้าวที่ถูกต้อง หรือลักลอบหลบหนีมาใช้แรงงาน

รัฐบาลไทยควรสร้างมาตรฐานการพิจารณาประกาศยกเลิกฟรีวีซ่าให้เป็นทิศทางเดียวกัน มากกว่าการออกนโยบายฟรีวีซ่าบนพื้นฐานของความรู้สึก หรือความใกล้ชิดกันของคนในรัฐบาล ที่เอื้อต่อผลประโยชน์ส่วนตัวมากกว่าผลประโยชน์ของประเทศชาติ

เช่นเดียวกับแนวคิดการฟรีวีซ่าให้กับประเทศจีนของ ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ได้ตกปากรับคำรัฐบาลจีนถึงการประกาศฟรีวีซ่าร่วมกัน

ทั้งนี้ แนวคิดดังกล่าวเอกชนท่องเที่ยวต่างไม่เห็นด้วย เพราะเชื่อว่าจะทำให้คนจีนเดินทางมาจากประเทศไทยจำนวนมหาศาล ซึ่งบางส่วนได้สร้างปัญหาให้กับสถานที่ท่องเที่ยวไทย รวมถึงขัดแย้งกับการสร้างตลาดจีนให้เป็นกลุ่มนักท่องเที่ยวคุณภาพ

อย่างไรก็ตาม การก้าวสู่ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (เออีซี) ปี 2558 ฟรีวีซ่าอาจเป็นเรื่องที่ปฏิเสธไม่ได้ ซึ่งสมาชิกทั้ง 10 ชาติ จะหลอมรวมเป็นเนื้อเดียวกัน แต่ต้องเป็นโจทย์ใหญ่ที่รัฐบาลไทยควรพิจารณาให้รอบด้าน หรือเลือกใช้การทำซิงเกิ้ลวีซ่าอาเซียนประเทศไทยที่มีความคุ้มค่าสูงสุดแทน