จากวิถีชนเผ่าสู่หัตถกรรมร่วมสมัย

โดย...สุวิมล ฟักทอง

เริ่มต้นเดือน ก.ย.กันด้วยเรื่องราวดีๆ จากวิถีชนเผ่าต่างๆ ในประเทศไทย โดย Hi Crfats จะขอนำเสนอต่อผู้อ่านทุกท่านผ่านมุมมองใหม่ ที่เชื่อว่าผู้อ่านน่าจะยังไม่เคยได้สัมผัส พูดเกริ่นมาขนาดนี้ คงอยากทราบแล้วใช่ไหมคะว่าจะเป็นการผสมผสานวิถีชีวิตเข้ากับงานหัตถกรรมในรูปแบบไหน น่าสนใจเพียงใด ตาม Hi Crafts มาเลยค่ะ

ก่อนอื่น Hi Crafts ขอแนะนำให้ผู้อ่านทุกท่านได้รู้จักกับโครงการพัฒนาผลิตภัณฑ์ศิลปหัตถกรรมร่วมสมัยจากวิถีชนเผ่า (Global Ethnics) ที่จัดขึ้นโดยศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศ (องค์การมหาชน) หรือ ศ.ศ.ป. โครงการดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อผสมผสานเสน่ห์แห่งวิถีชนเผ่าเข้ากับกระบวนการและเทคนิคในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ศิลปหัตถกรรม เพื่อสร้างผลิตภัณฑ์หน้าตาทันสมัยเข้ากับวิถีชีวิตของผู้คนในปัจจุบันตามกระแสนิยมสินค้าที่เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ (Ethnics Style Trend) โดยยังคงความสำคัญกับการดำรงไว้ซึ่งวิถีชีวิตและความงดงามแห่งการถ่ายทอดทักษะฝีมือของชนเผ่าต่างๆ จากรุ่นสู่รุ่น

สำคัญเหนือสิ่งอื่นใด โครงการดังกล่าวมุ่งหวังที่จะให้กลุ่มชนเผ่าต่างๆ ที่ได้เข้าร่วมโครงการสามารถนำความรู้และทักษะที่ได้ไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ตลอดจนสร้างอรรถประโยชน์ให้เกิดแก่ผลิตภัณฑ์ของตน อันจะนำมาซึ่งความกินดีอยู่ดีแก่กลุ่มชุมชนต่อไป

เชื่อว่าผู้อ่านหลายท่านคงอยากรู้ว่าการทำงานร่วมกันในโครงการนี้ มีความยากลำบากเพียงใดกว่าจะกลายมาเป็นผลิตภัณฑ์ศิลปหัตถกรรมร่วมสมัยจากวิถีชนเผ่า (Global Ethnics) และที่น่าสนใจยิ่งกว่าไปกว่านั้นมีชนเผ่าอะไรบ้างที่เข้าร่วมโครงการครั้งนี้

โครงการนี้เป็นการร่วมมือกันระหว่าง ศ.ศ.ป. และชนเผ่าต่างๆ ที่มีวิถีชีวิตที่แตกต่างกันออกไปจำนวน 8 ชนเผ่า ผ่านการออกแบบผลิตภัณฑ์โดยนักออกแบบผู้มีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับวิถีชีวิตของผู้คนและความต้องการของตลาด ผู้อ่านจึงไม่ต้องสงสัยนะคะว่าผลิตภัณฑ์ที่ได้พัฒนาขึ้น จะถูกตาต้องใจผู้บริโภคอย่างเราๆ หรือไม่

เรามาดูกันค่ะว่าชนเผ่าต่างๆ ที่เข้าร่วมโครงการเขาได้พัฒนาผลิตภัณฑ์อะไรกันบ้าง เริ่มจากชนเผ่ากลุ่มแรกที่ Hi Crafts มั่นใจว่าทุกท่านต้องเคยได้ยินชื่อมาก่อน ไม่ว่าจะเป็น ชนเผ่ากะเหรี่ยง บ้านเลโค๊ะ อ.สบเมย จ.แม่ฮ่องสอน ที่ได้พัฒนาผลิตภัณฑ์จักสานไม้บอง เป็นประติมากรรมตกแต่ง จากแนวคิด ศรัทธา ยึดถือ ซื่อสัตย์ในวิถีชีวิตและสัญชาติที่เป็น

ชนเผ่าม้ง หมู่บ้านวัฒนธรรมชาวเขาบ้านเข็กน้อย ต.เข็กน้อย อ.เขาค้อ จ.เพชรบูรณ์ ที่ได้แรงบันดาลใจจากแนวคิดมรดกแห่งขุนเขาที่ผสานสอดแทรกในงานเย็บปัก เขียนเทียน สู่การพัฒนาผลิตภัณฑ์ งานผ้าปักและเขียนเทียน จัดทำเป็นชุดเครื่องเขียน สมุดโน้ตและเสื้อสตรี

นอกจากนี้ ยังมีชนเผ่ากูย อ.เขวาสินรินทร์ จ.สุรินทร์ ชนเผ่าภูไท กลุ่มผ้าย้อมครามบ้านคำข่า อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร ชนเผ่าไทยทรงดำ บ้านดอนมะนาว อ.สองพี่น้อง จ.สุพรรณบุรี ชนเผ่ามอญ บ้านมอญ เกาะเกร็ด จ.นนทบุรี

ยังไม่หมดเพียงเท่านี้นะคะ เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่มีความหลากหลาย โครงการนี้ยังมีการร่วมกับกลุ่มชนเผ่าที่มีวิถีชีวิตที่ผูกพันกับท้องทะเล ไม่ว่าจะเป็น ชนเผ่ามอแกน หมู่เกาะสุรินทร์ จ.พังงา เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์งานไม้แกะสลักเป็นเฟอร์นิเจอร์รูปเรือก่าบาง ของที่ระลึกและเครื่องประดับ งานจักสานเตยทะเล จากแนวคิด ทะเล และความบริสุทธิ์ของผู้คนที่อาศัยและพึ่งพิงอยู่กับทะเล

รวมถึงชนเผ่าอูรักลาโว้ย หาดราไวย์ และบ้านแหลมตุ๊กแก จ.ภูเก็ต ในการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์งานจักสานเตยทะเล งานไม้แกะสลักรูปเรือปราฮู จากแนวคิด ชนชาวเลใช้ชีวิตกับทะเล อยู่ร่วมกับทะเลโดยไม่ทำร้ายทะเล

Hi Crafts เชื่อมั่นว่าผลิตภัณฑ์ศิลปหัตถกรรมร่วมสมัยจากวิถีชนเผ่าทั้ง 8 ชนเผ่าจะเป็นเสมือนตัวแทนบอกเล่าเรื่องราววิถีชีวิตชนเผ่าต่างๆ ทั่วประเทศไทยสู่สายตาของทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติผ่านผลิตภัณฑ์ศิลปหัตถกรรมร่วมสมัย ซึ่งนับเป็นอีกก้าวหนึ่งที่ยืนยันว่าเสน่ห์แห่งวิถีชีวิตชนเผ่าจะยังคงสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่นตราบนานเท่านาน แล้วพบกับเรื่องราวดีๆ ได้ใหม่ในฉบับหน้านะคะ