คิดให้ดีก่อนมีหนี้

ไม่ว่าความเห็นเกี่ยวกับนิยามของหนี้ครัวเรือนจะต่างกันอย่างไรระหว่างกระทรวงการคลังกับธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นไม่ว่าจะใช้นิยามอย่างไร หนี้ครัวเรือนของคนไทยก็สูงมากจริงๆ เหมือนอย่างที่ ธปท. ออกบทความเชิงวิจัย พบภาระการชำระหนี้ภาคครัวเรือนเพิ่มต่อเนื่องช่วง 2 ปีที่ผ่านมา และมีระดับที่สูงกว่าการขยายตัวของเศรษฐกิจไทย ส่งผลให้สัดส่วนหนี้สินภาคครัวเรือนต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศเร่งขึ้นจาก 63.3% ในปี 2553 เป็น 77.5% ในไตรมาสแรกปี 2556 หากวิเคราะห์ลึกลงไปพบว่าอัตราการเติบโตของหนี้ครัวเรือนดังกล่าว ในช่วงปี 2554 ถึงไตรมาสแรกปี 2556 พบว่ามีการขยายตัวเฉลี่ยที่ 17% เทียบกับช่วงก่อนหน้านี้ ในปี 2547-2553 ซึ่งขยายตัวที่ 13% ซึ่งรายงานนี้คิดเฉพาะหนี้ในระบบสถาบันการเงินเท่านั้น ไม่นับรวมหนี้นอกระบบที่เป็นหนี้ครัวเรือนเหมือนกัน

จากการที่ธนาคารเกียรตินาคินได้ร่วมเป็นหนึ่งในสถาบันการเงินที่ร่วมกับศูนย์ส่งเสริมการพัฒนาความรู้ตลาดทุน (TSI) ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย จัดทำโครงการส่งเสริมการออมและการบริหารการเงินส่วนบุคคล โดยการมุ่งให้ความรู้และแนะนำการแก้ไขปัญหาทางการเงินให้กับพนักงานของบริษัทจดทะเบียน ก็พบว่าปัญหาหนี้โดยเฉพาะหนี้นอกระบบเป็นปัญหาใหญ่ปัญหาหนึ่งของพนักงานบริษัทจดทะเบียน ซึ่งเราก็รู้ๆ กันอยู่ว่า หนี้นอกระบบดอกเบี้ยโหดมากๆ (บางรายดอกเบี้ย 20% ต่อเดือน หรือเท่ากับ 240% ต่อปี ผมยังนึกไม่ออกเลยว่ามีการลงทุนอะไรบ้างที่สามารถให้ผลตอบแทนได้มากเท่านี้) ทำให้คนที่เป็นหนี้นอกระบบส่วนใหญ่หนี้จะพอกขึ้นเรื่อยๆ เป็นดินพอกหางหมู ทำให้ปัญหาหนี้รุนแรงมากขึ้นเรื่อยๆ หลายคนต้องเสียอนาคต ไม่ว่าออกจากงานเพื่อหนีเจ้าหนี้ หรือก่ออาชญากรรมเพื่อหาเงินมาใช้เจ้าหนี้ ฯลฯ ถามว่าคนที่เป็นหนี้เหล่านั้นรู้หรือไม่ว่าหนี้นอกระบบดอกเบี้ยสูง คำตอบคือ รู้ แต่ทำไมถึงยังเป็น ก็เพราะส่วนใหญ่ไม่สามารถเข้าถึงแหล่งเงินต้นทุนถูกได้ เพราะมีคุณสมบัติไม่ผ่านเกณฑ์ของสถาบันการเงิน

แล้วทำไมถึงต้องเป็นหนี้ ส่วนหนึ่งเกิดจากความจำเป็นที่รายได้ไม่เพียงพอกับรายจ่าย แต่ก็มีส่วนหนึ่งเหมือนกันที่ปัญหาการเป็นหนี้เกิดจากพฤติกรรมการใช้จ่ายเงินของตนเอง คือใช้จ่ายโดยไม่มีการคำนึงถึงความจำเป็นหรือประโยชน์ที่ได้รับอย่างจริงจัง ไม่ได้คำนึงถึงการออมเพื่ออนาคต ฯลฯ ซึ่งเกิดจากการขาดความรู้ความเข้าใจในการบริหารเงินที่ถูกต้อง การแก้ปัญหาหนี้ที่ดีที่สุด คือ แก้ที่ตัวเราเอง หลายกรณีสามารถแก้ไขได้ง่ายๆ เพียงแค่ปรับพฤติกรรมการจัดการเงินของตนเอง ดังนั้นเราลองมาถามตัวเองสักนิดก่อนคิดเป็นหนี้ดีมั้ย...

ถ้าใครตอบคอลัมน์ ก ทั้งหมด แสดงว่าการก่อหนี้ครั้งนี้...มีเหตุผลมากเพียงพอและไม่น่าจะมีปัญหาทางการเงินในอนาคต n

ที่มา : โครงการส่งเสริมการออมและการบริหารการเงินส่วนบุคคล ศูนย์ส่งเสริมการพัฒนาความรู้ตลาดทุน (TSI) ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย