คณะกรรมการวิจัยแห่งชาติพัฒนาคุณภาพชีวิตสังคมยั่งยืน

หน่วยงานราชการไม่สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี กระทรวง หรือทบวง ก่อตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติสภาวิจัยแห่งชาติ พ.ศ. 2499 แต่พันธกิจ รวมถึงปรัชญาของสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ หรือ วช. เกี่ยวกับการพัฒนานักวิจัยและงานวิจัยที่มีคุณภาพ รวมถึงให้บริการวิชาการด้านการวิจัย ซึ่งเป็นหน่วยงานกลางในการทำหน้าที่เสนอแนะนโยบายและแผนการวิจัยทั้งด้านวิทยาศาสตร์และสังคมศาสตร์ ทำให้เป็นการทำงานเพื่อสังคมโดยตรง

ศ.นพ.สุทธิพร จิตต์มิตรภาพ เลขาธิการคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ เล่าว่า ถึงแม้เป็นหน่วยงานราชการแต่ได้ให้ความสำคัญกับซีเอสอาร์ โดยการดำเนินกิจกรรมภายในและภายนอกองค์กร หน่วยงานที่เป็นเครือข่ายที่ทำงานด้านวิจัย สิ่งที่ต้องทำคือ ต้องเอาผลงานนำไปขยายผลให้ใช้ประโยชน์กับชาวบ้านในพื้นที่ เพื่อประโยชน์สูงสุดของสังคม

“อย่างเช่น กรมประมงวิจัยการเพาะเลี้ยงปลาพันธุ์ใหม่ และนำผลวิจัยปลาพันธุ์ใหม่ไปเผยแพร่ให้ชาวบ้าน ก็เป็นการทำงานเพื่อสังคมโดยตรง และผมในฐานะเลขา วช. เมื่อมีโอกาสได้ทำงานกับหน่วยงานเอกชนก็พยายามแนะว่า แทนที่จะทำซีเอสอาร์ เรื่องการปลูกป่า ไม่จำเป็น ถ้าคุณทำธุรกิจเกี่ยวกับปลาส่งออก คุณก็เอาเงินนั้นมาร่วมทำงานกับงานการวิจัยที่เกี่ยวข้อง หรือหน่วยงานใกล้เคียงกับธุรกิจของเขา

การทำงานวิจัยที่สัมฤทธิผลแท้จริงต้องลงไปถ่ายทอดความรู้ให้ชาวบ้าน เช่น มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ซึ่งเป็นเครือข่าย วช.ได้ทำงานวิจัยเกี่ยวกับปลานิล และคิดค้นวิธีแปรรูปปลานิล ซึ่งแทนที่จะเผยแพร่ด้วยวิธีตีพิมพ์อย่างเดียว ทาง วช.ก็ได้แนะนำแผนกซีเอสอาร์ของแม่โจ้ให้นำความรู้นี้ไปถ่ายทอดให้ชาวบ้าน ที่ อ.พาน จ.เชียงราย แหล่งเพาะเลี้ยงปลานิลดีที่สุดในประเทศไทย และเพาะเลี้ยงได้มาก จนถึงจุดที่ปลานิลล้นตลาด ราคาตก ดังนั้น ถ้ามหาวิทยาลัยนำงานนี้ไปแนะนำชาวบ้าน ก็สอดคล้องกับการทำงานซีเอสอาร์ของแม่โจ้

โรงงานอุตสาหกรรมที่ได้ร่วมงานกับ วช. ผมมีข้อแนะนำว่าชาวบ้านชุมชนรอบๆ โรงงานคุณมีปัญหาอะไร สิ่งที่ต้องทำ หรือคิดว่ามีงานวิจัยอะไรไปช่วยได้ไหม ทางเราเต็มใจให้ข้อแนะนำครับ เช่น บริษัทผลิตพลาสติก ซึ่งเป็นของมูลค่าต่ำแต่ค่ากำจัดสูงมากในยุโรป ใครใช้พลาสติกมูลค่าเท่านี้ก็ต้องบวกภาษี 1 เท่า เป็นค่าทำลาย ซึ่ง วช.ก็มีผลการวิจัยสอนชาวบ้านแยกขยะในระดับสาธารณะมีองค์ความรู้สอนวิธีการแยกขยะตั้งแต่ระดับนักเรียนนี่คือสิ่งที่ผมอยากเห็นภาพของการทำเพื่อสังคมในลักษณะนี้ และ วช.พร้อมที่จะไปช่วยคิด หรือช่วยนำเสนองานวิจัยเพื่อรับใช้ชุมชน เสริมสร้างสังคมฐานความรู้ จึงเป็นพันธกิจหลักของ วช.โดยตรง” ศ.นพ.สุทธิพร กล่าว

ในช่วงวันนี้27 ส.ค.นี้ วช. งาน “มหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2556” ณ โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์ และบางกอกคอนเวนชันเซ็นเตอร์ เซ็นทรัลเวิลด์ ซึ่งเครือข่ายภาคีระบบวิจัยทั่วประเทศได้นำผลงานวิจัยที่มีศักยภาพมีความความโดดเด่นมาจัดแสดงนิทรรศการ ซึ่งถือเป็นเวทีระดับชาติที่เปิดโอกาสให้นักวิจัยไทยทั่วประเทศได้มานำเสนอผลงานวิจัย เช่น เปิดเอกซ์พลอร์ห้องสมุดวิจัยสำหรับสาธารณะชูข้อมูลงานวิจัย 5 บรรทัด ประชาชนเข้าถึงง่ายเพียงปลายนิ้วสัมผัส ศ.นพ.สุทธิพร แนะนำนิทรรศการผลงานวิจัยของหน่วยงานวิจัยทั้งภาครัฐและเอกชน ความรู้มากมายกว่า 600 ผลงาน เช่น ข้าววรางกูร วัสดุห้ามเลือดทางศัลยศาสตร์ผลผลิตจากข้าวเจ้าไทย หุ่นยนต์เสริมกระตุ้นพัฒนาการเด็กออทิสติก เท้าเทียมขยับได้ ฯลฯ

“ใครสนใจแจ้งความจำนงกับ วช.ได้ เพื่อจะได้จัดเจ้าหน้าที่ นักวิจัย และหน่วยงานวิจัยลงไปร่วมทำงานเพื่อแก้ไขปัญหากับชุมชน และไม่ต้องกังวลว่ามางานแล้วไม่รู้จะชมอะไร เพราะ วช.ได้จัดมัคคุเทศก์น้อยไว้คอยบริการและอำนวยความสะดวกในการนำชมและให้ข้อมูลที่ท่านสนใจ” ศ.นพ.สุทธิพร กล่าวชักชวนประชาชนผู้สนใจ นักวิจัย นักวิชาการ นิสิตนักศึกษา โดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มผู้นำชุมชน เช่น อบต. อบจ. เข้าชมงาน เพราะมีงานวิจัยเพื่อชุมชนมากมายที่รอให้ท่านมาศึกษาเรียนรู้และนำกลับไปใช้ประโยชน์กับชุมชนได้