บันเทิง-บันได-บรรลุ

ครั้งที่แล้วเราคุยกันเรื่องอุตสาหกรรมสิ่งทอและแฟชั่น ครั้งนี้เราจะข้ามมาคุยเรื่องอุตสาหกรรมบันเทิงกันบ้างค่ะ

มองกันผิวเผินเราอาจจะยังนึกไม่ออกว่า อุตสาหกรรมนี้จะได้รับประโยชน์อะไรจากการรวมตัวเป็นเออีซีบ้าง ลดภาษีสินค้าบันเทิงก็ดูจะไม่ใช่ เคลื่อนย้ายเสรีแรงงานอุตสาหกรรมบันเทิงก็ยังไม่เปิด ยังไม่ได้มีข้อตกลงอะไรเป็นรูปธรรมที่เอื้อประโยชน์ให้อุตสาหกรรมบันเทิงโดยเฉพาะ

แต่แม้จะไม่มีข้อตกลงเอื้อประโยชน์โดยตรง ผู้อยู่ในอุตสาหกรรมนี้ก็ต้องไม่หยุดไขว่คว้า และเตรียมพร้อมรับมือทุกโอกาสค่ะ

ดูอย่างก่อนหน้านี้ สถานีโทรทัศน์ของพม่าได้เข้ามาซื้อลิขสิทธิ์รูปแบบรายการเล่าข่าวชื่อดังรายการหนึ่งของบ้านเราไป เนื่องจากอุตสาหกรรมข่าวและบันเทิงของเขายังไม่เติบโตมากนัก ปัจจุบันพม่าจึงมีรายการเล่าข่าวแบบเดียวกับไทย เพียงแต่ใช้ดาราของพม่าและมุ่งเน้นนำเสนอข่าวสารในพม่า

นี่คือสิ่งหนึ่งที่สะท้อนให้เห็นค่ะว่า ไม่จำเป็นต้องรอรัฐบาลของชาติต่างๆ ในอาเซียนลงนามหรือสร้างข้อตกลง “ประโยชน์” ก็ยังเกิดขึ้นได้

แต่จะบอกว่าเออีซีไม่ได้เอื้อประโยชน์ใดๆ ให้อุตสาหกรรมบันเทิงเลยก็คงไม่ถูกต้องนัก เพราะเมื่อได้ยินคำว่า “เปิดเสรี” ก็เหมือนมีความหมายเชิงจิตวิทยา กระตุ้นให้หลายคน “กล้า” ออกสู่ตลาดต่างประเทศ ดังเช่นบริษัทบันเทิงยักษ์ใหญ่ของไทยรายหนึ่งเข้าไปตั้งสำนักงานในพม่าแล้ว

การกำหนดให้เกิดเออีซีในปี 2558 ยังเป็นทั้งการสร้างความตื่นตัวและสร้างความรับรู้ที่สำคัญต่อคนไทยอีกด้วย โดยผู้ที่จะคว้าประโยชน์ได้ไวในยุคแห่งการตื่นตัว ก็คือผู้ที่มองเห็นก่อนว่าตลาดต่างประเทศยังขาดแคลนวัตถุดิบ สินค้า และความเชี่ยวชาญในด้านใดบ้าง

สำหรับอุตสาหกรรมบันเทิง ในอาเซียนมี 3 ประเทศที่โดดเด่นคือ ไทย มาเลเซีย และสิงคโปร์ แต่ทั้ง 3 ประเทศก็มีข้อดีข้อด้อยต่างกัน

ในแง่การผลิตนั้น ไม่ว่าจะภาพยนตร์หรือเกม เรามักจะได้รับเสียงตอบรับที่ดีจากชาวต่างชาติมากกว่าอีก 2 ชาติ สาเหตุหลักของเรื่องนี้ ดิฉันคิดว่ามาจาก “ประเพณีวัฒนธรรม”

เนื่องจากหลายประเทศในอาเซียนมี “กรอบ” ประเพณีวัฒนธรรมจำนวนมาก ขณะที่บ้านเราเปิดกว้างเรื่องประเพณีวัฒนธรรม จึงส่งผลให้ความคิดสร้างสรรค์ของผู้ผลิตไทยมีอิสระมากกว่า และไปได้ไกลมากกว่า หลายชาติจึงรู้สึกว่าภาพยนตร์และเกมของเราสนุกกว่า

อย่างไรก็ตาม มาเลเซียและสิงคโปร์ยังมีจุดเด่นสำคัญในเรื่องการตลาด ดังนั้นหาก 3 ประเทศร่วมมือกันสร้างอุตสาหกรรมบันเทิงให้แข็งแกร่ง โอกาสคงไม่ได้อยู่แค่ในอาเซียน แต่เราจะมีบันไดโอกาสพาไปสู่ทั้งตลาดระดับเอเชียและระดับโลก

แต่ก่อนที่จะก้าวไปถึงจุดนั้นได้ สิ่งที่เราต้องเร่งทำให้บรรลุก่อน นั่นคือการสนับสนุนผู้ประกอบธุรกิจนี้ในประเทศ

เราเคยโหนกระแสเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (Creative Economy)ขึ้นมาพักหนึ่ง แต่สุดท้ายก็เงียบไป ถึงเวลาที่เราน่าจะต้องกลับมาทำอย่างจริงจังและต่อเนื่อง ส่งเสริมอุตสาหกรรมที่คนไทยมีความถนัด เพิ่มโอกาสในการสร้างสรรค์และการจ้างงานของคนไทยกันค่ะ