ตั้งบริษัทใน 'พม่า' เข้าตามตรอก ออกตามประตู

ต่อเนื่องจากตอนที่แล้วในเรื่องกฎหมายแม่บทว่าด้วยการลงทุนของชาวต่างชาติ พ.ศ. 2555 และสิทธิประโยชน์ในการลงทุน วันนี้เรายกระดับความเข้มข้นขึ้นมาอีกหน่อย มาดูกันว่าเมื่อตรวจสอบดูแล้วว่าธุรกิจของท่านอยู่ในประเภทที่อนุญาตให้ทำได้ เราจะเดินหน้าต่อกันอย่างไร

ผมขอข้ามเรื่องการศึกษาตลาดอย่างรอบด้านไปก่อน แล้วจะเก็บเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยมาเล่าสู่กันฟังในโอกาสต่อๆ ไป ในช่วงต้นนี้ขอปูพื้นฐาน เพื่อที่เราจะต่อยอดไปยังเรื่องอื่นๆ ได้อย่างมีความเข้าใจมากขึ้น

ประเด็นต่อไปที่ผู้ประกอบการควรเข้าใจ คือ เรื่องการจัดตั้งบริษัท รูปแบบองค์กรธุรกิจที่นักลงทุนต่างชาตินิยมจัดตั้ง ได้แก่

บริษัทจำกัด จะอยู่ในรูปแบบของการร่วมทุนกับนักลงทุนชาวพม่าที่เรียกว่าบริษัทร่วมค้า (Joint Venture) หรือไม่ก็ได้ แต่มีบางประเภทกิจการที่กำหนดให้ต้องมีนักลงทุนชาวพม่าร่วมลงทุนอยู่ด้วย เช่น กิจการโรงงานผลิตกระดาษ กิจการท่องเที่ยว เป็นต้น

สำนักงานสาขาของบริษัทต่างชาติ เพื่อให้เห็นภาพง่ายๆ ลักษณะของสำนักงานสาขาก็คล้ายๆ กับการจัดตั้งสำนักงานสาขาในต่างจังหวัดที่มีสำนักงานใหญ่อยู่ที่กรุงเทพฯ แต่คราวนี้เปลี่ยนจากต่างจังหวัดไปเป็นประเทศพม่าเท่านั้น สำนักงานสาขาในประเทศพม่าจะถือเป็นนิติบุคคลเดียวกันกับบริษัทในประเทศไทย บริษัทในประเทศไทยยังคงต้องร่วมรับผิดในความเสียหายที่สำนักงานสาขากระทำขึ้นต่อบุคคลภายนอก

สำนักงานผู้แทน ในทางปฏิบัตินั้นสงวนไว้ให้เฉพาะสถาบันการเงินต่างชาติ หมายความว่า ณ ตอนนี้มีเพียงธนาคารพาณิชย์และบริษัทประกันภัยเท่านั้นที่สามารถจัดตั้งเป็นสำนักงานผู้แทนได้

ส่วนองค์กรธุรกิจภาคเอกชนอื่นๆ หากต้องการจะจัดตั้งองค์กรธุรกิจเพื่อทำการศึกษาตลาดเท่านั้นโดยไม่มีการสร้างรายได้ ก็สามารถเลือกที่จะจัดตั้งองค์กรธุรกิจในรูปแบบของสำนักงานสาขาไปก่อนได้ซึ่งสำนักงานบริหารจัดการบริษัทและทะเบียนบริษัท (DICA : Directorate of Investment Administration and Companies Registration Office) ของพม่าอนุโลมให้ทำได้

ในการจัดตั้งบริษัท ผู้ประกอบการไทยอาจคุ้นเคยกับการใช้เวลาจดทะเบียนจัดตั้งเพียงวันเดียวสำหรับธุรกรรมในประเทศไทย แต่สำหรับตลาดเปิดใหม่อย่างพม่า ผู้ประกอบการควรเผื่อระยะเวลาไว้ให้ดี เพราะระยะเวลาการจัดตั้งบริษัทที่ยังไม่แน่นอนนี้อาจส่งผลกระทบต่อแผนงานอื่นที่วางไว้ ไม่ว่าจะเป็นการขนส่ง ต้นทุน บุคลากร และอื่นๆ ท่านคงไม่อยากกู้เงินมาเสียดอกเบี้ยฟรีๆ โดยที่ยังไม่สามารถดำเนินการอะไรได้

โดยทั่วไป การขอใบอนุญาตประกอบการค้า (Permit to Trade) และจัดตั้งบริษัทใช้เวลาประมาณ 23 เดือน และหากนักลงทุนต้องการได้รับสิทธิประโยชน์การลงทุน จะต้องเริ่มจากขั้นตอนการขอใบอนุญาตจากคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (MIC Permit : Myanmar Investment Commission Permit) เป็นขั้นตอนแรก ระยะเวลาที่ใช้ในการจัดตั้งก็จะอยู่ระหว่าง 36 เดือน ขึ้นอยู่กับความพร้อมด้านข้อมูลและเอกสารของนักลงทุนแต่ละรายและการพิจารณาของหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง

เมื่อลงทุนแล้ว ใครๆ ก็ต้องหวังอยากได้ดอกผลกลับไป แต่ระบบการโอนเงินเข้าออกประเทศพม่ายังไม่สามารถทำได้อย่างคล่องตัว อย่างไรก็ตามพม่ากำลังมีพัฒนาการในเรื่องนี้ โดยล่าสุดพม่าได้ออกกฎหมายการจัดการการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ โดยมีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อผ่อนคลายกฎเกณฑ์เกี่ยวกับการทำธุรกรรมในทุกเรื่องที่เกี่ยวข้องกับเงินตราต่างประเทศ

ณ ปัจจุบันนี้ กฎหมายกำหนดว่า ก่อนจะนำเงินตราต่างประเทศเข้ามาในประเทศ ให้ทำการแจ้งการทำธุรกรรมดังกล่าวต่อธนาคารกลาง แล้วจึงสามารถดำเนินธุรกรรมทางการเงินที่เกี่ยวข้องกับการเงินจำนวนดังกล่าวนั้นได้ ทั้งนี้ก็เพื่อให้ทราบถึงแหล่งที่มาของเงินก่อนที่จะส่งเข้ามาในประเทศนั่นเอง ซึ่งน่าจะคล้ายกับระบบการส่งเงินเข้าออกในประเทศไทยในอดีต

การทำธุรกิจในพม่า ควรวางโครงสร้างธุรกิจให้ถูกต้องเสียตั้งแต่แรก แม้ว่าจะต้องเผชิญความท้าทายหลายอย่าง แต่จากประสบการณ์ที่ดูแลลูกค้ามา ผู้ประกอบการที่วางรากฐานได้ถูกต้องจะสามารถเติบโตได้อย่างแข็งแกร่งและยั่งยืนไม่ว่าจะเผชิญกับภาวการณ์ใด