วิกฤตเอสเอ็มอีโรงแรมเงื่อนไขประชาคมจ่อทำ"เจ๊ง"

โดย...ตะวัน หวังเจริญวงศ์

แม้สัดส่วนวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (เอสเอ็มอี) ทั่วประเทศจะมีจำนวนมากถึง 90% แต่สำหรับเอสเอ็มอีในกลุ่มธุรกิจโรงแรม กลับมีสัดส่วนเพียง 60-70% เท่านั้น สะท้อนภาพความยากลำบากของเอสเอ็มอีโรงแรมที่ต้องแข่งขันกับรายใหญ่จำนวนมากกว่าธุรกิจอื่น ขณะที่ข้อตกลงบางประการของการเป็นประชาคมอาเซียนก็สุ่มเสี่ยงจะทำให้เอสเอ็มอีโรงแรมที่ไม่ปรับตัว “เจ๊ง” ในเร็ววัน

อุดม ศรีมหาโชตะ ที่ปรึกษากิตติมศักดิ์สมาคมโรงแรมไทย เล่าว่า อาเซียนได้ร่วมกันลงนามในข้อตกลงยอมรับร่วมคุณสมบัตินักวิชาชีพ (เอ็มอาร์เอ) ด้านการท่องเที่ยว 6 กลุ่ม ได้แก่ 1.กลุ่มฟรอนต์ ออฟฟิศ 2.กลุ่มรักษาความสะอาด 3.กลุ่มผลิตอาหาร 4.กลุ่มบริการอาหารและเครื่องดื่ม 5.กลุ่มนายหน้าการท่องเที่ยว (Travel Agencies) และ 6.กลุ่มทัวร์โอเปอเรชั่น รวมทั้งสิ้น 32 วิชาชีพ ให้ทั้งหมดสามารถเคลื่อนย้ายไปทำงานในประเทศสมาชิกได้อย่างเสรี

ปัญหา คือ ความตกลงดังกล่าวให้เคลื่อนย้ายเสรีได้แบบ “IntraCompany” หรือเคลื่อนย้ายไปต่างประเทศได้เฉพาะโรงแรมในเครือเดียวกันในต่างประเทศเท่านั้น

“ตอนนี้ผู้ประกอบการกังวลมากว่าแรงงานจะไหลไปโรงแรมที่มีสาขาหรือเครืออยู่ในต่างประเทศ จึงไม่กล้าพัฒนาพนักงานของตัวเองขึ้นมา เพราะเดิมโรงแรมขนาดใหญ่ก็ได้เปรียบเรื่องค่าตอบแทนอยู่แล้ว”

อย่างไรก็ตาม อุดม ย้ำว่า นี่คือทัศนคติที่ไม่ถูกต้อง ผู้ประกอบการเปลี่ยนวิธีคิด ปรับทัศนคติใหม่ว่า หากจะรับมือการเปิดประชาคมอาเซียน จำเป็นต้องพัฒนาคน เพื่อให้มาตรฐานการบริการดีขึ้น เพราะปัจจัยสำคัญของธุรกิจโรงแรมอยู่ที่ “คน” หากบริการดีนักท่องเที่ยวก็มาก รายได้ก็เพิ่มขึ้น

ขณะเดียวกันผู้ประกอบการต้องหามาตรการในการดึงดูดพนักงานไว้ด้วย เช่น การให้สวัสดิการต่างๆ และสร้างบรรยากาศการทำงานที่ดี

อุดม กล่าวอีกว่า ผลพวงจากการเปิดเสรีด้านการค้าบริการภายใต้กรอบความตกลงการค้าบริการอาเซียน (AFAS) อาจทำให้ในอนาคต ประเทศในกลุ่มอาเซียนสามารถร่วมลงทุนในธุรกิจทุกระดับได้ทั้งหมดซึ่งอาจเป็นการซ้ำเติมเอสเอ็มอีโรงแรม จากปัจจุบันที่มีเครือต่างประเทศ เช่น แอคคอร์ นำแบรนด์โรงแรมไอบิส ลงมาเจาะตลาด 2-3 ดาว แข่งกับเอสเอ็มอีอยู่แล้ว โรงแรมในพม่าเองก็โตเร็วมาก เพราะมีสิงคโปร์เข้าไปช่วย อีก 5 ปีอาจโตแข่งขันกับไทยได้ ดังนั้น กลุ่มเอสเอ็มอี 3-4 ดาว จึงต้องพัฒนาตัวเองทุกด้าน

สำหรับเรื่องการพัฒนาบริการ ต้องให้พนักงานในโรงแรมของตัวเองไม่ต่ำกว่า 70% สามารถสื่อสารโต้ตอบภาษาอังกฤษกับนักท่องเที่ยวได้ และที่สำคัญควรมีการศึกษาภาษาที่ 3 ให้เหมาะกับนักท่องเที่ยวที่เข้ามาในแต่ละพื้นที่

ขณะเดียวกันสิ่งที่ภาครัฐต้องมีสิ่งจูงใจให้แก่เอสเอ็มอีโรงแรม ได้แก่ 1.ให้เงินชะลอการเลิกจ้างพนักงาน คล้ายคลึงกับตอนเกิดวิกฤตซับไพรม์เมื่อหลายปีก่อน 2.ให้สินเชื่อดอกเบี้ยต่ำเป็นพิเศษจากเอสเอ็มอีแบงก์ 3.ปรับโครงสร้างภาษีให้คิดภาษีสำหรับเอสเอ็มอีแตกต่างจากธุรกิจขนาดใหญ่ เพื่อให้สามารถแข่งขันได้ และ 4.พาเอสเอ็มอีไปร่วมโรดโชว์ยังต่างประเทศ เพราะถือเป็นเรื่องที่ต้องใช้งบประมาณมาก เอสเอ็มอีไม่สามารถเดินทางไปเองได้