ธุรกิจเพลงหวัง 3จี จุดเปลี่ยนผู้ใช้ดาวน์โหลดสินค้าลิขสิทธิ์

การละเมิดลิขสิทธิ์ยังคงเป็นปัญหาใหญ่ในหลายธุรกิจ โดยเฉพาะธุรกิจเพลงที่มีมูลค่าความเสียหายปีละหลายพันล้านบาท จากแผ่นผีซีดีเถื่อนจนลามมาถึงการโหลดเพลงฟรี ซึ่งยังเป็นปัญหาอยู่ในปัจจุบัน แต่จากการเกิดพัฒนาการโครงข่าย 3จี จนไปถึงระบบ 4จี ส่งผลให้มีความหวังว่าจะทำให้การจัดเก็บลิขสิทธิ์เพลงเป็นรูปธรรมมากยิ่งขึ้น

นัดดา บุรณศิริ กรรมการบริหาร บริษัท เอ็มพีซี มิวสิค ประเมินว่า ภาพรวมการละเมิดลิขสิทธิ์เพลงในปัจจุบัน โดยเฉพาะผ่านโลกออนไลน์เริ่มลดน้อยลง เนื่องจากมีผู้ให้บริการดาวน์โหลดเพลงแบบถูกกฎหมาย เนื่องจากค่าใช้จ่ายในการดาวน์โหลดนั้นจะถูกลงกว่าแต่ก่อน และมีคุณภาพไฟล์ที่ดีกว่า เช่น ดีเซอร์ ที่ร่วมมือกับค่ายดีแทค เอช มิวสิค ของค่ายทรูมูฟ สตรีมมิง และไอทูนส์ ส่งผลให้พฤติกรรมคนไทยหันมาโหลดเพลงแบบถูกลิขสิทธิ์มากขึ้น ถือเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้พฤติกรรมการละเมิดเพลงบนโลกออนไลน์ลดลงเหลือ 90% ในปีนี้ และจะลดลงอย่างต่อเนื่องในปีต่อๆ ไป

“การเกิดของ 3จี จะมีผลให้การละเมิดเพลงลดลง เนื่องจากผู้บริโภคสามารถดาวน์โหลดแบบถูกลิขสิทธิ์ได้เร็วขึ้น คุณภาพเพลงดีกว่า บวกกับการเกิดของดิจิตอลทีวีจะส่งผลให้ธุรกิจเพลงมีการแข่งขันที่เสรีมากขึ้น การเข้าถึงเพลงไม่จำกัดแค่เพลงจากค่ายเพลงใหญ่ ดังนั้นจึงเป็นโอกาสของตลาดเพลงไทยอีกครั้ง” นัดดา กล่าว

ขณะเดียวกัน บริษัทได้มีการจัดสัมมนาเพื่อเสริมและพัฒนาทักษะแก่กลุ่มวิทยากร ผู้ทรงคุณวุฒิ เพื่อให้ใช้ลิขสิทธิ์ ไม่ต้องทำผิดกฎหมายลิขสิทธิ์ เช่น การแนะนำเพลงและจัดหาเพลง ในกรณีที่ลูกค้าต้องการคำแนะนำเรื่องเพลง และอาจจะต้องการเพลงบางเพลง หรือบางประเภทที่หายากไปใช้ เพราะมีฐานข้อมูลเพลงที่หายาก รวมไปถึงการให้ความรู้ด้านกฎหมายลิขสิทธิ์เพลง เป็นต้น

รณพงศ์ คำนวณทิพย์ กรรมการบริหาร บริษัท เอ็มพีซี มิวสิค กล่าวว่า ในส่วนของการบริหารลิขสิทธิ์เพลงในไทยปีนี้มีแนวโน้มดีขึ้น เนื่องจากผู้ที่นำเอาเพลงเหล่านี้ไปใช้ เริ่มเข้าใจถึงระบบการจัดเก็บลิขสิทธิ์เพลง นอกจากนี้ช่องทางในการเก็บค่าลิขสิทธิ์ก็ดีขึ้นด้วย โดยเฉพาะช่องทางบรอดคาสติงอย่างดิจิตอลทีวี เคเบิลทีวี และทีวีดาวเทียมที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง เชื่อว่าในอนาคตกลุ่มการจัดเก็บผ่านช่องทางบรอดคาสติงจะขึ้นเป็นอันดับ 1 แทนช่องทางวิทยุในปัจจุบัน หลังเห็นการเติบโตเป็นเท่าตัวต่อปี

อย่างไรก็ตาม ในปีที่ผ่านมาบริษัทเพิ่งเริ่มจัดเก็บลิขสิทธิ์เพลง พบว่ามีรายได้ 75.30 ล้านบาท ปีนี้มองว่าจะเพิ่มเป็น 100 ล้านบาท เติบโตกว่า 2025% มาจากวิทยุและทีวีรวมกัน 30% รองลงมา คือ คอนเสิร์ต ร้านอาหาร สายการบิน และร้านค้าทั่วไป ประมาณกลุ่มละ 10%

ปัจจุบัน เอ็มพีซี มิวสิค บริหารลิขสิทธิ์เพลงรวมกว่า 10 ล้านเพลง จากค่ายเพลงที่เข้าร่วม คือ ยูนิเวอร์แซล มิวสิค วอร์นเนอร์ มิวสิค ไอเวฟ ยูนีค เรคคอร์ด เคพีเอ็น กรูฟวิ่งเฮ้าส์ เรคคอร์ด เป็นต้น โดยทั้งหมดเป็นเพลงไทย 10% และต่างประเทศ 90% ซึ่งปีนี้จะมีกลุ่มค่ายเพลงไทย และศิลปินไทยเข้าร่วมอีกราว 25 ราย จากที่มีอยู่กว่า 10 ราย

ด้านแหล่งข่าวจากวงการมีเดียเอเยนซี ให้ความเห็นว่า การเกิด 3จี เป็นโอกาสของการเข้าถึงข้อมูลได้ง่ายขึ้น แต่ก็ถือว่าเป็นดาบสองคม เพราะเทคโนโลยีสามารถเข้าถึงได้ง่าย และเป็นไปไม่ได้ว่าเทคโนโลยีดังกล่าวจะทำให้การดาวน์โหลดข้อมูลที่ละเมิดลิขสิทธิ์ลดลง ตราบใดที่คนไทยยังชอบของฟรี

แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่า การเกิดเทคโนโลยีที่ใหม่ขึ้นเรื่อยๆ อย่างในอนาคต หากเกิด 4จี ก็อาจจะเกิดสิ่งใหม่มาสู่ลิขสิทธิ์เพลง เพราะความเร็วในการดาวน์โหลดไม่ถึง 1 นาที ทำให้เพลงเต็ม หรือการดูหนัง ฟังเพลงในสมาร์ตโฟนที่รวดเร็วไม่ต่างจากการรับชมคลื่นโทรทัศน์ วิทยุปกติ อาจจะทำให้เกิดเทคโนโลยีใหม่ๆ มากขึ้น และสร้างความเปลี่ยนแปลงให้แก่ธุรกิจการจัดเก็บค่าลิขสิทธิ์