4จีบนคลื่นความถี่2100

ขณะที่การแข่งขันในธุรกิจโทรคมนาคมกำลังทวีความร้อนแรง เพราะทุกค่ายได้เริ่มโฆษณาประชาสัมพันธ์และจัดโปรโมชั่นการให้บริการระบบ 3G บนคลื่นความถี่ 2100 MHz (2.1 GHz) เพื่อแย่งลูกค้าให้เข้าสู่ระบบของตนเองกันอย่างเข้มข้นอยู่นั้น ประเด็นเรื่อง 4G ซึ่งเป็นเทคโนโลยีการสื่อสารแบบไร้สายที่เน้นการรับส่งข้อมูล (Data) ด้วยความเร็วสูงสุดที่ 100120 Mbps ก็ได้ถูกหยิบยกตั้งข้อสังเกตและมาวิพากษ์วิจารณ์ว่าการประมูลที่ผ่านมาเป็นการประมูลเพื่อใช้ระบบ 3G เพียงอย่างเดียวใช่หรือไม่ และการเปิดให้บริการ 4G จะเป็นการให้บริการที่เกินไปกว่าที่ประกาศ กสทช. เรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการอนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่ย่าน 2.1 GHz พ.ศ. 2555 กำหนดไว้หรือไม่

ในช่วงก่อนการประมูลคลื่นความถี่ 2100 MHz เมื่อเดือน ต.ค. 2555 ที่ผ่านมา การประชาสัมพันธ์เรื่องการประมูลคลื่นความถี่ 2100 MHz ของคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ที่คุ้นหูและชินตาคนไทยได้ถูกนำไปผูกติดอยู่กับเทคโนโลยี 3G เพียงอย่างเดียว ซึ่งอาจจะเป็นด้วยเหตุผลที่ในขณะนั้นผู้คนส่วนใหญ่ต่างรอคอยระบบ 3G มาอย่างยาวนาน จนทำให้เกิดความเข้าใจว่าคลื่นความถี่ย่าน 2100 MHz ที่เพิ่งได้รับการจัดสรรโดยการประมูลใช้ได้กับเทคโนโลยีในระบบ 3G เท่านั้น แต่ในทางเทคนิคที่เป็นจริงแล้วคลื่นความถี่ในช่วงใดช่วงหนึ่งสามารถใช้ได้กับเทคโนโลยีหลายแบบ เห็นได้จากที่ช่วงก่อนการประมูลคลื่น 2100 MHz มีผู้ให้บริการบางรายเริ่มให้บริการ 3G บนคลื่นความถี่ 850 MHz การที่องค์กรกำกับดูแลอย่าง กสทช. นำคลื่นความถี่แต่ละช่วงมาจัดสรรโดยวิธีการประมูล ย่อมเปรียบได้กับการตัดถนนเส้นใหม่ที่มีช่องทางการจราจรกว้างขึ้น เช่น คลื่นความถี่ย่าน 2100 MHz ถือว่าเป็นถนนที่มีช่องทางการจราจรกว้างกว่าคลื่นความถี่ย่าน 850 MHz หรือ 900 MHz จึงมีความเหมาะสมที่จะนำเทคโนโลยีแบบ 3G หรือ 4G มาใช้

นอกจากนี้ ตามประกาศ กสทช. เรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการอนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่ย่าน 2.1 GHz พ.ศ. 2555 ก็มิได้กำหนดให้คลื่นความถี่ 2100 MHz ใช้ได้กับเทคโนโลยีแบบ 3G เท่านั้น ซึ่งเป็นสิ่งที่สอดคล้องกับหลักความเป็นกลางทางเทคโนโลยี (Technology Neutrality) อันเป็นการนำเทคโนโลยีมาใช้กับคลื่นความถี่แถบต่างๆ เพื่อให้สามารถรองรับเทคโนโลยีใหม่ๆ ที่จะเกิดในอนาคตได้โดยไม่ผูกติดกับเทคโนโลยีปัจจุบัน และเป็นหลักการที่ในต่างประเทศองค์กรกำกับดูแล (Regulator) ด้านโทรคมนาคมส่วนใหญ่ทำการจัดสรรคลื่นความถี่โดยอยู่บนหลักความเป็นกลางทางเทคโนโลยี เช่น ในประเทศอังกฤษ การกำหนดแผนความถี่วิทยุคมนาคมในย่าน 2.6 GHz โดยมีนโยบายการกำหนดใบอนุญาตแบบ Technology and Service Neutrality หรือในประเทศสิงคโปร์ ซึ่งดำเนินการเปิดประมูลคลื่นความถี่ย่าน 2.5 GHz ใบอนุญาตได้ถูกกำหนดเป็นแบบ FacilitiesBased Operator (FBO) โดยไม่จำกัดเทคโนโลยีที่ใช้

สิ่งที่ต้องพิจารณาคือ จำนวนโทรศัพท์เคลื่อนที่ส่วนใหญ่ที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบันของประเทศต่างๆ นั้น มีความสามารถรองรับเทคโนโลยีได้ถึงระดับใด และคลื่นความถี่ในช่วงใด เช่น หากนำคลื่นความถี่ย่าน 2300 MHz หรือ 2600 MHz มาจัดสรรเพื่อใช้กับเทคโนโลยี 4G ย่อมส่งผลให้ผู้ใช้บริการจำนวนมากต้องซื้อโทรศัพท์เคลื่อนที่เครื่องใหม่เพื่อรองรับการใช้งานระบบ 4G แต่ในทางกลับกัน หากมีการนำเอาคลื่นความถี่ย่าน 2100 MHz ที่เพิ่งประมูลไป หรือคลื่นความถี่ย่าน 1800 MHz ที่กำลังจะหมดอายุสัมปทานมาจัดสรรเพื่อทำ 4G ย่อมถือเป็นการใช้คลื่นความถี่ที่ใช้อยู่แล้วอย่างคุ้มค่ามีประสิทธิภาพมากกว่า และหากโทรศัพท์เคลื่อนที่ของผู้ใช้บริการรองรับการใช้งานระบบ 4G และใช้กับคลื่นความถี่ย่าน 2100 MHz หรือ 1800 MHz อยู่แล้ว ก็จะทำให้ผู้ใช้บริการไม่ต้องซื้อโทรศัพท์เคลื่อนที่เครื่องใหม่ การที่ผู้ให้บริการบางรายนำเสนอการให้บริการ 4G ถือได้ว่าเป็นอีกหนึ่งทางเลือกหนึ่งในการให้ประชาชนผู้ใช้บริการได้มีช่องทางอื่น ซึ่งในที่สุดผู้ใช้บริการจะเป็นคนตัดสินเองว่าสิ่งที่ผู้ให้บริการเสนอมานั้นดีที่สุดสำหรับผู้บริโภคหรือไม่