ทางเลือกใหม่

ตอนนี้บริษัทต่างชาติจำนวนมากพากันเข้าไปตั้งฐานผลิตในกัมพูชา ซึ่งกำลังเป็นทางเลือกใหม่สำหรับบริษัทที่ไม่อยากพึ่งพาจีนเพียงลำพัง

ไม่ว่าจะเป็น ทิฟฟานี่ แอนด์ คอมปะนี บริษัทจิวเวลรี่รายใหญ่จากสหรัฐ ที่เข้ามาสร้างโรงงานเจียระไนเพชรในกัมพูชา รวมถึงบริษัทญี่ปุ่น อย่าง “ซูมิโตโม”ที่ผลิตสายไฟสำหรับใช้ในรถยนต์ “มินิแบ” ที่ประกอบชิ้นส่วนสำหรับโทรศัพท์มือถือ และ“เดนโซ” ที่เริ่มผลิตชิ้นส่วนสำหรับจุดระเบิดในมอเตอร์ไซค์ เช่นเดียวกับบริษัทยุโรปที่เข้ามาผลิตรองเท้าสำหรับเต้นและซองไมโครไฟเบอร์ใส่แว่นกันแดด

เหตุผลที่บริษัทต่างชาติแห่เข้าไปในกัมพูชา เพราะต้องการจำกัดการพึ่งพาโรงงานในจีนไม่ให้มากเกินไป เนื่องจากปัจจุบันนักลงทุนต่างชาติเริ่มสัมผัสถึงปัญหาน่าปวดหัวหลายประการในแดนมังกร ตั้งแต่ค่าแรงคนงานที่เพิ่มขึ้นราว 4 เท่าในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา ประกอบกับแรงงานหนุ่มสาวที่สนใจงานในโรงงานน้อยลง รวมทั้งจำนวนแรงงานที่หดตัวลงจากนโยบายลูกคนเดียวและประชากรสูงอายุที่เพิ่มขึ้น

แม้จะเป็นทางเลือกใหม่แต่กัมพูชาก็ยังมีข้อจำกัดไม่น้อย ไม่ว่าจะเป็นจำนวนประชากร ขนาดเศรษฐกิจ และกระแสไฟฟ้าที่น้อยกว่าในจีนมาก

ปีเตอร์ บริมเบิล นักเศรษฐ ศาสตร์อาวุโสประจำกัมพูชา ธนาคารเพื่อการพัฒนาเอเชีย ระบุว่า ในปีที่แล้วเม็ดเงินลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศที่เข้ามายังกัมพูชาเพิ่มขึ้น 70% เทียบกับปี 2554 อยู่ที่ 1,500 ล้านเหรียญสหรัฐ และมีส่วนทำให้ชาวกัมพูชาจำนวนไม่น้อยเริ่มลืมตาอ้าปากได้

การแห่เข้ามาตั้งฐานผลิตทำให้บริษัทต่างๆ ต้องแข่งชิงตัวพนักงานมากขึ้น ส่งผลให้สภาพแวดล้อมในการทำงานดีขึ้นด้วย อย่างกรณีของ “แพคติกส์” บริษัทสัญชาติเบลเยียมผู้ผลิตซองไมโครไฟเบอร์สำหรับแว่นกันแดดแบรนด์หรู มอบสิทธิประโยชน์ที่หาได้ยากในกัมพูชา ไม่ว่าจะเป็น ประกันสุขภาพ ประกันอุบัติเหตุ เงินสำหรับพัฒนาการศึกษา และอาหารกลางวันฟรี

“ปิเอต์ โฮลเทน” ประธานบริษัท บอกว่า ค่าตอบแทนของแรงงานในกัมพูชายังต่ำ ไม่ถึง 130 เหรียญสหรัฐต่อเดือน เทียบกับโรงงานแถบชานเมืองเซี่ยงไฮ้ คนงานจีนที่ทำหน้าที่เดียวกันได้ค่าเหนื่อย 560640 เหรียญสหรัฐต่อเดือน

ทั้งนี้ ค่าตอบแทนของคนงานในโรงงานอุตสาหกรรมในกัมพูชาเพิ่มขึ้น 65% ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ขณะที่จำนวนคนงานเริ่มไม่พอ

ด้านการจ้างงานในเขตเศรษฐกิจพิเศษพนมเปญเพิ่มขึ้น 2 เท่าในปีนี้ อยู่ที่ 2 หมื่นคน และคาดว่าจะเพิ่มเป็น 4 หมื่นตำแหน่งในไม่กี่ปีข้างหน้า

อย่างไรก็ตาม ทาเทียนาโอลชาเนตสกี ที่ปรึกษาอุตสาห กรรมผลิตกระเป๋า มองว่า การย้ายการผลิตจากจีนไปอาเซียนช่วยประหยัดเพียงเล็กน้อยและหากบริษัทเลือกเข้าไปตั้งโรงงานที่อื่น เพราะไม่อยากพึ่งพาประเทศเดียวมากไป