บริการ 3จี ที่ควรรอบคอบ

ดูเหมือนว่าคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคม (กทค.) พยายามเร่งผลักดันสัญญาการให้บริการ 3จี ให้กับบริษัทลูกของเอไอเอส ดีแทค และทรูมูฟ เพื่อให้ทั้งสามรายสามารถเปิดให้บริการ 3จี ได้ทันตามที่ได้โหมโรงโฆษณากับประชาชนไว้ โดยที่ กทค.ไม่ได้ใส่ใจเงื่อนไขที่ซุกซ่อนอยู่ในสัญญาที่เอาเปรียบผู้ใช้ ซึ่งสวนทางกับการเป็นหน่วยงานกำกับดูแลมาตรฐานการให้บริการโทรคมนาคมที่เป็นประโยชน์ต่อผู้บริโภค

เรื่องนี้สะท้อนให้เห็นว่า กทค.ให้ความสำคัญกับหน้าตาของผู้ประกอบการมากกว่าที่จะคำนึงถึงสัญญาที่เอาเปรียบผู้ใช้ โดยไม่มีการดำเนินการให้ผู้ประกอบการกลับไปทบทวนหรือแก้ไขสัญญาที่บกพร่อง เพื่อไม่ให้เกิดช่องโหว่ที่ผู้ประกอบการจะนำมาเอารัดเอาเปรียบผู้ใช้บริการในภายหลังได้

เพราะการแก้ไขจุดบกพร่องเพียงไม่กี่ข้อแล้วเป็นประโยชน์สูงสุดต่อผู้ใช้ ควรจะสำคัญกว่าการที่ผู้ประกอบการจะเปิดบริการช้าไปเพียง 1-2 สัปดาห์

แต่ดูเหมือนว่า กทค.ก็จะไม่คำนึงถึงผลประโยชน์นั้นเท่าไรนัก เพราะมัวแต่ห่วงเรื่องวันที่เปิดให้บริการ 3จี ซึ่งเป็นเรื่องไม่จำเป็นแม้แต่น้อย

จริงอยู่ที่ทุกคนไม่ปฏิเสธว่าอยากใช้ 3จี เต็มรูปแบบในยุคที่การใช้งานสมาร์ตโฟนกลายเป็นอวัยวะอีกชิ้นหนึ่งของร่างกาย และในภาวะที่ผู้ใช้โทรศัพท์ประสบปัญหาสัญญาณมือถือติดๆ ขัดๆ แต่ในเมื่อประเทศไทยจะก้าวสู่ 3จี แบบเต็มรูปแบบ ก็ควรจะเป็นไปอย่างมีคุณภาพมากที่สุดและเสียเปรียบจากการใช้บริการน้อยที่สุด

สัญญาที่ผู้ประกอบการส่งมาให้ กทค.อนุมัติ มีเงื่อนไขบางประเด็นเกี่ยวกับการใช้งานที่ไม่รับผิดชอบผู้บริโภค อาทิ บริการเสริม เช่น การดาวน์โหลดหรือสมัครบริการรับข่าวสาร ผู้ให้บริการสามารถเรียกเก็บเงินทันที โดยไม่สนใจว่าการดาวน์โหลดจะสมบูรณ์หรือไม่ ซึ่งหากมีปัญหาก็เท่ากับว่าผู้บริโภคต้องเสียเงินฟรี

นอกจากนั้น ยังมีเรื่องการแจ้งรายละเอียดค่าบริการและการใช้บริการ และโดยสัญญาของบางบริษัทระบุว่าจะแจ้งข้อมูลรายละเอียดการใช้บริการ เฉพาะในพื้นที่เดียวกัน รวมทั้งกำหนดว่าหากผู้ใช้บริการต้องการรับรายละเอียดของค่าใช้บริการในรอบนั้นซ้ำอีก จะต้องเสียค่าธรรมเนียม ซึ่งเป็นการเปิดกว้างให้เป็นเรื่องตามอำเภอใจของผู้ให้บริการเกินไป

นอกจากนั้น ยังมีประเด็นอื่นๆที่ผู้ใช้จะเสียเปรียบ อาทิ การคืนเงินแก่ผู้บริโภคเมื่อเลิกสัญญา ซึ่งกฎหมายกำหนดว่าจะต้องคืนเต็มจำนวน แต่บางบริษัทใช้คำว่าจะคืน"เงินสุทธิ" หลังหักค่าใช้จ่าย การกำหนดความรับผิดชอบของผู้บริโภคกรณีทำสัญญาโปรโมชั่นเครื่องราคาถูกกับผู้ให้บริการและต้องการยกเลิกสัญญาก่อนกำหนดไม่จำเป็นต้องเสียค่าปรับหรือค่าเสียหายจากการไม่ใช้บริการต่อ แต่สัญญาของบางรายระบุเฉพาะหน้าที่ของผู้บริโภค แต่ไม่บอกว่าบริษัทไม่มีสิทธิผูกมัดผู้บริโภค

ขณะที่ระยะเวลาขั้นสูงในการระงับบริการชั่วคราวนั้น ตามประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญาเรื่องให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่เป็นธุรกิจที่ควบคุมสัญญา พ.ศ. 2543 ข้อ 3 (4) ได้ให้สิทธิผู้ใช้บริการระงับบริการชั่วคราวได้สูงสุดถึง 6 เดือน แต่สัญญาของผู้ประกอบการที่เสนอมา ส่วนใหญ่เพียงระบุว่าเป็นสิทธิของบริษัทที่จะกำหนดเวลาดังกล่าว โดยจะแจ้งภายหลังและบางรายก็กำหนดให้ขอระงับบริการได้เพียงคราวละ 30 วัน

วันเดียวกัน มีการสัมมนาเรื่อง"ทีวีดิจิตอล จุดเปลี่ยนประเทศไทย" โดยนายมานะ ตรีรยาภิวัฒน์ อาจารย์คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทยกล่าวว่า มีความเป็นไปได้สูงที่คณะกรรมการกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ (กสท.) 3 เสียงข้างมากจะถูกฟ้องจากประชาชนเรื่องการอนุมัติช่องทีวีสาธารณะที่ไม่เป็นธรรมและไม่ได้เป็นไปเพื่อผลประโยชน์ของประชาชนรวมถึงไม่เป็นไปตามมาตรฐานโลกด้วย

ตัวอย่างที่ชัดเจนเห็นได้จากค่าบริการ 3จี ที่ กทค.รีบประกาศว่าจะต้องลดลง 15-20% ทันทีที่การประมูลไลเซนส์ 3จี สิ้นสุดลง โดยไม่ได้รอเรื่องต้นทุนจากผู้ประกอบการแต่อย่างใด และผลลัพธ์ก็ปรากฏแล้วว่า สุดท้าย กทค.ก็ไม่สามารถบังคับผู้ประกอบการให้ทำตามคำสั่งได้ เพราะผู้ประกอบการต่างเห็นพ้องว่าการลดค่าบริการทำไม่ได้อย่างแน่นอน โดยไม่สนใจคำสั่งของหน่วยงานกำกับดูแลแม้แต่น้อย

ครั้งนี้ก็คงเป็นเช่นเดียวกัน กทค.ก็มัวแต่เร่งรีบที่จะอำนวยความสะดวกให้กับผู้ประกอบการท่าเดียว โดยไม่สนใจความผิดพลาดที่ผ่านมา และภาระค่าใช้จ่ายก็ตกอยู่กับผู้ใช้ และเมื่อร้องเรียนกลับไปที่หน่วยงานกำกับดูแลก็ใช้กระบวนการที่เนิ่นนานและถูกเพิกเฉยในที่สุด

สุดท้ายผู้บริโภคก็ต้องเผชิญกับภาวะ “เจ็บและชินไปเอง” กับบริการ 3จี ที่เสียเปรียบ ซึ่งอันที่จริงไม่น่าเกิดขึ้นหากหน่วยงานกำกับดูแลได้ทำหน้าที่ดูแลผลประโยชน์ของผู้บริโภคอย่างเต็มกำลัง