ตอบโจทย์

อาเซียนเป็นกลุ่มที่มีความคล้ายคลึงและความแตกต่างกันหลายประเด็น ซึ่งในความเหมือนนั้นก็รวมถึงการผลิตแรงงานที่ไม่ตอบโจทย์ของภาคธุรกิจ

เพราะตอนนี้หลายประเทศที่ถือว่ามีประชากรวัยแรงงานจำนวนมาก แต่ก็มีปัญหาการขาดแคลนแรงงานฝีมือ หรือคนทำงานที่มีศักยภาพเพียงพอที่จะทำงานได้ทันทีตั้งแต่วันแรก

ยิ่งตอนนี้ ในช่วงที่กำลังนับถอยหลังสู่การรวมตัวของประชาคมอาเซียน แต่ละประเทศก็ยิ่งต้องผลิตบุคลากรและแรงงานที่มีความสามารถแข่งขันกับต่างชาติได้

ดังนั้น จึงต้องปรับปรุงหลักสูตรให้สอดรับกับการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้

ดูได้จาก อินโดนีเซีย ที่กำลังถกเถียงกันเรื่องหลักสูตรว่ามีความเหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบันมากน้อยแค่ไหน โดยตอนนี้ผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษาได้ออกมาโจมตีแผนหลักสูตรแห่งชาติที่หันไปเน้นเรื่องภาษาอินโดนีเซีย ชาตินิยม และศาสนา และละทิ้งภาษาอังกฤษ วิทยาศาสตร์ และสังคมศาสตร์

นักการศึกษาชี้ว่า การเปลี่ยนแปลงแบบนี้จะทำให้ชาวอินโดนีเซียแข่งขันในตลาดแรงงานระดับโลกได้น้อยลง

ความขัดแย้งเรื่องแนวคิด ทำให้ประธานาธิบดีซูซิโล บัมบัง ยูโดโยโน ต้องออกมาบอกว่า จะรับฟังรายงานของทุกฝ่าย และโดยส่วนตัวก็เห็นว่าสถาบันการศึกษาไม่ควรผลิตบัณฑิตที่มีความรู้และทักษะไม่ตอบโจทย์ของตลาด

เมื่อวกกลับมาดูเมืองไทยของเรา ก็บอกได้ว่าสถานการณ์ไม่ได้แตกต่างกันนัก เพราะจากการพูดคุยกับทั้งผู้ประกอบการและเจ้าหน้าที่ภาครัฐต่างเห็นตรงกันว่าบัณฑิตไทยจำนวนมากยังมีความรู้ความสามารถไม่ตรงกับสายงานนัก จนหลายครั้งองค์กรเอกชนจำเป็นต้องทุ่มเททั้งเวลาและเงินทุนเพื่อฝึกอบรมคนเหล่านี้ก่อนที่จะสามารถทำงานได้อย่างมีศักยภาพ แถมเมื่อเก่งกล้าแล้ว ส่วนหนึ่งก็โบกมือลาไปอยู่กับบริษัทอื่นอีกต่างหาก

ในหลายธุรกิจ เช่น โลจิสติกส์ พบว่าตอนนี้มีแต่คนเรียนจบแล้วอยากมานั่งเป็นผู้บริหาร แต่ยังขาดแรงงานระดับปฏิบัติการ หรือแรงงานฝีมือ เช่น คนขับรถยก คนขับรถบรรทุกอีกจำนวนมาก และกำลังเป็นปัญหาปวดหัวของผู้ประกอบการในยุคนี้ โดยเฉพาะเมื่อประเทศไทยกำลังพยายามปลุกปั้นตัวเองให้เป็นฮับโลจิสติกส์ของภูมิภาค

ส่วนตัวคิดว่า หนึ่งในเหตุผลสำคัญที่ทำให้ไทยขาดแคลนแรงงานระดับนี้ ก็เพราะหากเลือกได้คงไม่มีใครอยากทำงานที่ใช้แรงงานแบบนี้

คนไทยมีค่านิยมนับถือคนที่ปริญญากันมากขึ้น จนตอนนี้คนเรียนจบปริญญาตรีเป็นเรื่องธรรมดา เพราะมีมหาบัณฑิตปริญญาโทเดินกันให้ขวักไขว่ แถมคนระดับดอกเตอร์ก็มีให้เห็นมากมายในทุกวงการ

ทางแก้ปัญหานี้ ก็เห็นหลายฝ่ายพยายามคิดหาวิธีมาโดยตลอด ไม่ว่าจะเป็นการจับมือกับสถานประกอบการให้มาร่วมร่างหลักสูตร หรือรับนักศึกษาไปฝึกงานจริง โดยส่วนของสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษาเอง ก็กำลังจะเปิดหลักสูตรปริญญาตรีด้านอาชีพ ชูจุดเด่นว่าจบปริญญาตรีแถมการันตีมีงานทำอีกต่างหาก

อีกสิ่งที่ต้องพยายามปรับและอาจทำได้ไม่ง่ายนักคือ ทัศนคติของคนในการเลือกเรียน เลือกอาชีพที่ถูกจริตความถนัดของตัวเอง โดยต้องเชื่อมั่นว่าทุกอาชีพล้วนมีความสำคัญต่อสังคมและประเทศชาติทั้งนั้น ขึ้นอยู่กับว่า เราอยากยืนที่จุดไหน...