หนังสืออาเซียนเริ่มแผ่ว...แต่ยังไม่วาย

การรวมประชาคมอาเซียนได้สร้างความตื่นตัวอย่างมากในเมืองไทย จึงทำให้ช่วงกว่า 1 ปีที่ผ่านมา เราได้เห็นหนังสือเกี่ยวกับอาเซียนกันเต็มแผงจากหลากสำนักพิมพ์

จากการสำรวจตลาดพบว่า หนังสือเกี่ยวกับอาเซียนมีหลายประเภท อาทิเช่น ความรู้ทั่วไป สอนภาษาของชาติอาเซียน แนวประสบการณ์ท่องเที่ยว แนะนำการท่องเที่ยว แต่กลับมีสำนักพิมพ์น้อยมากที่จัดทำหนังสือรับมืออาเซียนในเชิงเศรษฐกิจและธุรกิจ

แถมล่าสุด สำนักพิมพ์บางแห่ง เช่น นานมีบุ๊คส์ และ มายดรีม ได้ใช้นวนิยายเป็นสื่อถ่ายทอดเรื่องราวและสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับประเทศเพื่อนบ้าน

นานมีบุ๊คส์ได้ร่วมมือกับสมาคมอาเซียนประเทศไทย จัดโครงการวรรณกรรมเพื่ออาเซียน ดึง ประภัสสร เสวิกุล ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ประจำปี 2554 มาจรดปากกาเขียนนิยายส่งเสริมมิตรภาพ ความรู้ และความเข้าใจของชาวไทยต่อประเทศและประชาชนในกลุ่มประเทศอาเซียน วางแผนจะเขียนทั้งหมด 910 เล่ม นับถึงตอนนี้จัดพิมพ์รวมเล่มแล้ว 3 เล่ม คือ จะฝันถึงเธอ ทุกคืนที่มีแสงดาว เกี่ยวกับอินโดนีเซีย รักในม่านฝน เรื่องราวของเวียดนาม และ มีเมฆบ้างเป็นบางวัน เกี่ยวกับฟิลิปปินส์

ส่วนค่ายมายดรีม มีหนังสือชุด บุพเพสันนิวาส นวนิยายรักเพื่อความเข้าใจในประเทศอาเซียน 5 เล่ม ผ่านปลายปากกาของ 5 นักเขียนนิยายรักรุ่นใหม่

ประดับเกียรติ ตุมประธาน บรรณาธิการหนังสือชุดนี้ บอกว่า คิดว่าการใช้นวนิยายมาบอกเล่าเรื่องอาเซียน จะทำให้คนเข้าใจได้ง่ายขึ้น ส่วนยอดขายตอนนี้ถือว่าได้รับการตอบรับที่ดี แม้จะไม่หวือหวาเหมือนกับหนังสือชุดอื่นของสำนักพิมพ์อย่าง สุภาพบุรุษจุฑาเทพ

หากมองตลาดหนังสือความรู้ทั่วไป ค่ายอมรินทร์ ถือเป็นกลุ่มแรกๆ ที่เข้ามารุกตลาดหนังสือเกี่ยวกับอาเซียน องอาจ จิระอร ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการสายงานหนังสือเล่ม ของอมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง บอกว่า ที่ผ่านมาได้ออกหนังสือสำหรับเยาวชนชุด เราคืออาเซียน จำนวน 11 เล่ม ทั้งฉบับภาษาไทยและภาษาอังกฤษ แบ่งเนื้อหาเป็นหมวดหมู่ตามประเทศ พร้อมภาพการ์ตูนเพื่อสร้างสีสันให้เหมาะกับเด็กๆ

สำหรับกลุ่มผู้ใหญ่ มีหนังสือ ความสำเร็จไม่มีข้อยกเว้น และ อาเซียนรู้ไว้ได้เปรียบแน่ โดย ดร.สุรินทร์ พิศสุวรรณ อดีตเลขาธิการอาเซียน ซึ่งอมรินทร์ทำยอดขายจากหนังสือด้านอาเซียนได้กว่าแสนเล่ม ส่วนปีนี้มีแผนที่จะผลิตหนังสือความรู้เกี่ยวกับอาเซียนอีกมากมาย รวมกว่า 100 ปก

ด้านสำนักพิมพ์ที่เน้นเจาะตลาดกลุ่มเด็ก ค่ายสกายบุ๊กส์ ได้ออกหนังสือเรื่องประชาคมอาเซียนฉบับการ์ตูนมาแล้ว 21 เล่ม เนื้อหามีทั้งประวัติความเป็นมา ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับอาเซียน อีกทั้งยังมีหนังสือกิจกรรมเกมส์อาเซียน เพื่อทดสอบความรู้เด็กๆ ด้วย

พนักงานขายของสกายบุ๊กส์ มองว่า ปีที่ผ่านมายอดขายดีกว่านี้ เพราะตอนนี้กระแสเริ่มซาลง แต่ก็ยังขายได้เรื่อยๆ ส่วนใหญ่คนซื้อจะเป็นโรงเรียนที่มักซื้อยกชุด ส่วนลูกค้ารายย่อย กลุ่มผู้ปกครองหรือเด็ก จะซื้อแยกเล่มเน้นความรู้ทั่วไปและเกมถามตอบ

อภิรดี มิโดมารุ ผู้จัดการฝ่ายลิขสิทธิ์ต่างประเทศ ของ พาส เอ็ดดูเคชั่น ค่ายหนังสือเด็กอีกแห่ง ที่หันมาจับตลาดหนังสืออาเซียน บอกว่า เริ่มมาออกหนังสือด้านนี้ตั้งแต่รัฐบาลส่งเสริมเรื่องนี้อย่างจริงจัง ล่าสุดเป็นชุดสังคมศึกษา เช่น ที่สุดในอาเซียน ประวัติศาสตร์อาเซียน เรื่องเล่าวันสำคัญ เปิดตู้กับข้าวอาเซียน และลูกค้าส่วนใหญ่เป็นครูอาจารย์

ด้านพนักงานขาย แฟมิลี่วีคเอนด์ เจ้าของผลงานหนังสืออาเซียนที่เคยติดอันดับขายดี 1 ใน 10 ร้านซีเอ็ดบุ๊คส์มาแล้ว บอกว่า จุดเด่นที่ทำให้หนังสือของสำนักพิมพ์ขายดี คือ เนื้อหาเข้าใจง่าย มีรูปการ์ตูน มีเกม มีนิทานสำหรับเด็กแต่ละวัย แต่ตอนนี้ยอดขายหนังสือเริ่มแผ่ว และครูอาจารย์มาถามหาเกมสำหรับเด็กมากขึ้น

ในฝั่งผู้ซื้อ เรณู อยู่สุข ครูโรงเรียนแอ๊ดเวนตีสเอกมัย อธิบายวิธีเลือกซื้อหนังสือว่า จะดูจากเนื้อหาเป็นหลัก และซื้อหนังสือทุกแบบให้เหมาะกับเด็กแต่ละวัย ซึ่งเด็กจะชอบเล่มที่มีการ์ตูน มีรูปประกอบ

ส่วน วราภรณ์ ศิริบล ผู้เข้าร่วมงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ครั้งที่ 41 บอกว่า ตอนนี้ต้องการหนังสือที่เป็นข้อมูลความเป็นอยู่ วิถีชีวิต วัฒนธรรมเชิงลึกของคนในอาเซียนบ้าง แต่ยังไม่ค่อยพบสำนักพิมพ์ใดทำหนังสือข้อมูลเชิงลึกออกมา

ด้าน นันทพร พลีบัตร ผู้เข้าร่วมงานจาก จ.ประจวบคีรีขันธ์ อยากได้หนังสือเกี่ยวกับภาษาอาเซียน เพราะภาษาเป็นเรื่องที่จำเป็นมากต่อการปรับตัวเข้าสู่อาเซียน

เหล่านี้คือภาพตลาดหนังสือเกี่ยวกับอาเซียน ที่อาจจะเริ่มแผ่วลงบ้าง แต่คนซื้อก็ยังเรียกร้องหาหนังสือบางประเภทอยู่เหมือนกัน