อย่าเพียงแต่รู้

ปัจจุบันอุตสาหกรรมอาหารเป็นหนึ่งใน “ยุทธศาสตร์ประเทศ” (Country Strategy) ในประเด็นของการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคการเกษตรที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาอุตสาหกรรมอาหารตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ รวมทั้งสอดคล้องกับนโยบายครัวไทยสู่ครัวโลก

รัฐบาลมีนโยบายให้การสนับสนุนการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันในระยะยาวให้กับอุตสาหกรรมอาหาร โดยให้ความสำคัญกับการนำวิทยาศาสตร์เทคโนโลยี การศึกษาวิจัยและนวัตกรรมเป็นเครื่องมือที่จะอุตสาหกรรมอาหารทั้งระบบ

แนวทางในการส่งเสริมและพัฒนาอุตสาหกรรมของ Food Valley ของราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์ถือเป็นแบบอย่างที่ประสบความสำเร็จในการเชื่อมโยงผลศึกษาวิจัยให้กับภาคเอกชน เพื่อนำไปสู่การผลิตเชิงพาณิชย์

นอกจากที่ได้เกริ่นนำเรื่อง Food Valley ของเนเธอร์แลนด์พอสมควรในบทความตอนที่แล้ว โครงการ Food Valley ของเนเธอร์แลนด์ได้จัดให้มีการประกวดผลงานวิจัยและนวัตกรรมทุกปี หรือ “Food Valley Award” โดยตัวอย่างผลงานที่ได้รับการเสนอชื่อเข้าประกวดและรับรางวัล อาทิ

lปี 2012 บริษัท Solynta จากผลงานค้นคว้าวิธีการเพาะมันฝรั่งข้ามสายพันธุ์ (Hybrid Potato Breeding) ทำให้ได้มันฝรั่งที่ทนต่อสภาวะดินฟ้าอากาศ และศัตรูพืช และมีรสชาติเป็นที่ต้องการของผู้บริโภค ลดเวลาการเพาะข้ามสายพันธุ์จากเดิม 1050 ปี เหลือ 35 ปีเท่านั้น

ปี 2012 บริษัท Scoutbox จากผลงานศึกษาและผลิตอุปกรณ์บริหารจัดการแมลงในเรือนกระจกเพาะชำ เพื่อลดเวลาการนับจำนวนแมลงชนิดต่าง ๆ ในเรือนกระจกเพื่อให้ใช้สารเคมีกำจัดได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ปี 2011 บริษัท IXL Netherlands จากผลงานผลิตหม้อปรุงอาหารที่ใช้เทคโนโลยี Pulse Electric Field ทำให้สามารถปรุงอาหารได้รวดเร็ว ประหยัดพลังงาน และถนอมรสชาติได้ดีขึ้น

ปี 2010 บริษัท Nsure จากผลงานผลิตชุดอุปกรณ์ทดสอบคุณภาพของผลไม้หลังจากการเก็บเกี่ยวเพื่อให้ทราบถึงอายุที่สามารถเก็บได้โดยยังคงความสดในระดับที่ยอมรับได้

นอกจากนี้ ยังมีกิจกรรมอื่นๆ ที่มีการส่งเสริมและพัฒนาสถานประกอบการในโครงการ Food Valley ของเนเธอร์แลนด์ อันได้แก่

Food Valley Direct เป็นการให้ข้อมูลแก่ผู้สนใจผ่านการติดต่อสื่อสารทาง Website โดยบุคลากรภาครัฐ อุตสาหกรรม สถาบันวิจัย และนักศึกษาในทุกระดับเป็นผู้ให้ข้อมูลและคำแนะนำแก่สมาชิก ซึ่งคำถามที่มีการสอบถามเข้ามาเป็นจำนวนมากจะถูกนำไปวิเคราะห์เพื่อกำหนดโครงการหรือกิจกรรมที่สอดคล้องหรือสามารถแก้ไขปัญหาความต้องการดังกล่าวได้

การจัดศึกษาดูงานและออกงานนิทรรศการในต่างประเทศแก่สมาชิก โดยเฉพาะการเข้าร่วมงาน

การจัดพิมพ์บทความทางวิชาการเผยแพร่ การต้อนรับผู้แทนที่มาศึกษาดูงานจากต่างประเทศ เป็นต้น

จุดแข็งของโครงการ Food Valley ของเนเธอร์แลนด์ คือ ความร่วมมือจากสถาบันวิจัยทั้งในมหาวิทยาลัย Wageningen UR และของภาคเอกชนนับสิบแห่ง ซึ่งเน้นการวิจัยเชิงพาณิชย์เป็นหลัก เช่น

บริษัท Friesland (ฟรีซแลนด์) เป็นบริษัทที่กลุ่มชาวนาเป็นสมาชิกและเจ้าของ เน้นการศึกษาวิจัยผลิตภัณฑ์นม ซึ่งรวมไปถึง เนย น้ำนม และขนม ให้มีคุณค่าทางโภชนาการและมีรสชาติที่ถูกปากผู้บริโภค ปัจจุบัน Friesland มีชาวนาเป็นสมาชิกจำนวน 1.44 หมื่นคน สามารถผลิตนมได้ปีละกว่า 8 หมื่นล้านกิโลกรัม (ชาวดัตช์นิยมดื่มนม ทำให้มีความสูงโดยเฉลี่ยมากกว่าชาติอื่น)

Friesland มีนักวิจัยจำนวน 800 คน ความเชี่ยวชาญในการวิจัยของ Friesland ครอบคลุม 6 ด้าน ได้แก่ การปรุงแต่งอาหาร รสชาติและความรู้สึก โภชนาการและสุขภาพ การพัฒนาบรรจุภัณฑ์ การหมัก และเทคโนโลยีในกระบวนการผลิต ทั้งนี้ มีลูกค้าชาวไทยที่เคยใช้บริการ Friesland อยู่หลายรายอีกด้วย บริษัท Unifarm (ยูนิฟาร์ม) เป็นองค์กรที่สร้างเรือนกระจกสำหรับศึกษาเกี่ยวกับพืช โดยเป็นส่วนหนึ่งของมหาวิทยาลัย Wageningen UR วัตถุประสงค์ของ Unifarm คือ ค้นคว้าวิจัยเทคโนโลยีที่เพิ่มคุณภาพในพืชและอาหาร เช่น การใช้เทคโนโลยีในการถนอมคุณภาพข้าว และการใช้ประโยชน์จากสเปกตรัมของแสงในการแยกข้าวเปลือกที่มีเชื้อราออกจากข้าวเปลือกคุณภาพดี โดยสามารถประยุกต์ใช้กับพืชชนิดอื่นได้ เช่น มะพร้าว เป็นต้น

สถาบัน NIZO (นิโซ่) เป็นสถาบันวิจัยอาหาร ก่อตั้งในปี ค.ศ.1948 (พ.ศ.2491) ภายใต้หลักการที่ว่า “Good Food Need Good Science” หรือ “อาหารที่ดีต้องพึ่งพาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่ดี” ลูกค้าที่เข้ามาขอใช้บริการของ NIZO ส่วนใหญ่แล้วต้องการพัฒนาสินค้า หรือกระบวนการผลิตให้ดีขึ้น หรือมีต้นทุนที่ต่ำลง โดยเป็นการทำ “Open Innovation” หรือการจ้างนักวิจัยภายนอกเป็นผู้ดำเนินการ และ NIZO สามารถตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้ด้วยคุณภาพและความรวดเร็วในการออกสู่ตลาด

ตัวอย่างต่างๆ ข้างต้นนี้ จะเป็นประโยชน์อย่างยิ่ง ถ้าเราสามารถเรียนรู้ร่วมกันอย่างแข็งขันของทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคการศึกษา

ทั้งความรู้และประสบการณ์ที่ได้จากการศึกษาดูงานที่ประเทศเนเธอร์แลนด์และประเทศต่าง ๆ ผนวกรวมเข้ากับทักษะความสามารถ และประสบการณ์ของพวกเรากันเอง เพื่อประโยชน์ของส่วนรวมและชาติ ครับผม !