วัดความตั้งใจพม่ารับทุนต่างชาติ

โดย...มาณพ เสงี่ยมบุตร

ผู้ช่วยผู้จัดการใหญ่สายธุรกิจต่างประเทศ

ธนาคารไทยพาณิชย์

การเปิดประเทศของสาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมาร์ ที่เดินหน้าอย่างรวดเร็วภายใต้การนำของประธานาธิบดี เต็งเส่ง ได้สร้างกระแสการลงทุนในเมียนมาร์ให้เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง และกลายเป็นหนึ่งในประเทศที่นานาชาติจับตามองมากที่สุด

เมื่อปลายปี 2555 ที่ผ่านมา รัฐบาลเมียนมาร์ได้ออกกฎหมาย Foreign Investment Law (FIL) เพื่อการวางกรอบกฎเกณฑ์เงื่อนไขและสิทธิประโยชน์ต่างๆ เพื่อดึงดูดนักลงทุนต่างชาติ โดยประเด็นสำคัญของ FIL มีดังนี้ 1.สัดส่วนการถือหุ้นของชาวต่างชาติในบริษัทร่วมทุน (Joint Venture หรือ JV) ให้สามารถตกลงกันได้เองระหว่างผู้ร่วมทุน โดยผ่านการอนุมัติจากคณะกรรมการการลงทุนเมียนมาร์ (Myanmar Investment Commission หรือ MIC) โดยในบางธุรกิจสัดส่วนถือหุ้นจะถูกกำหนดโดย MIC

2.ไม่กำหนดเงินลงทุนขั้นต่ำโดย MIC จะพิจารณากำหนดเงินลงทุนขั้นต่ำเป็นรายโครงการ3.ขยายระยะเวลาปลอดภาษีเป็น5 ปี 4.เช่า (Lease) ที่ดินได้เป็นระยะ 50 ปี และสามารถต่อสัญญาได้อีก 2 ครั้ง ครั้งละ 10 ปี รวมเป็น 70 ปี 5.สามารถโอนเงินออกนอกประเทศได้

แต่ความไม่ชัดเจนในหลายๆ เรื่อง ทำให้นักลงทุนส่วนใหญ่ยังไม่แน่ใจในความตั้งใจของเมียนมาร์ที่จะเปิดรับนักลงทุนจากต่างประเทศ ดังนั้นรัฐบาลเมียนมาร์ได้รับฟังความเห็นของนักลงทุน และมีการตอบสนองอย่างรวดเร็ว โดยกระทรวงวางแผนและพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติ (MNPED) ได้ออกระเบียบปฏิบัติเกี่ยวกับการลงทุนต่างชาติ (Foreign Investment Rules หรือ FIR) มีความยาวประมาณ 100 หน้า เมื่อวันที่ 31 ม.ค.ที่ผ่านมา โดยระเบียบ FIR ฉบับนี้ช่วยให้กฎหมาย FIL ที่ออกมาเมื่อปลายปี 2555 มีความชัดเจนขึ้นมากซึ่งมีประเด็นสำคัญสำหรับนักลงทุนที่สนใจดังนี้

1.ระเบียบ FIR กำหนดเพดานสัดส่วนถือหุ้นของชาวต่างชาติในธุรกิจที่ต้องร่วมทุนกับชาวเมียนมาร์ไว้สูงถึง 80% ซึ่งจะทำให้การเจรจาสัญญาร่วมทุนมีความคล่องตัวและการบริหารงานมีความเป็นเอกภาพมากขึ้น การที่รัฐบาลเมียนมาร์อนุญาตให้ต่างชาติสามารถถือการลงทุนในสัดส่วนที่สูงขนาดนี้ แสดงถึงความตั้งใจในการดึงเม็ดเงินลงทุนจากต่างประเทศ แต่ทั้งนี้การที่จะให้บริษัทท้องถิ่นยินยอมเป็นพันธมิตรโดยถือหุ้นข้างน้อยเพียงใดนั้น ย่อมขึ้นอยู่กับระดับความต้องการของเงินลงทุน และวิทยาการจากนักลงทุนต่างประเทศ

2.อนุญาตให้สามารถทำการโอนหุ้นที่ถือโดยชาวเมียนมาร์ในบริษัทร่วมทุนที่จดทะเบียนภายใต้ FIL ให้ชาวต่างชาติได้ โดยได้รับการอนุมัติจาก MIC เป็นการเปิดช่องทางให้นักลงทุนท้องถิ่นสามารถถอนตัวจากบริษัทร่วมทุน (JV) ได้โดยการขายหุ้นคืน ซึ่งจะช่วยเพิ่มความคล่องตัวในการบริหารความขัดแย้งกับผู้ร่วมทุน ในกรณีที่มีมุมมองทางธุรกิจที่แตกต่างกันเมื่อเวลาผ่านไป หรือในอีกนัยหนึ่งเป็นการเปิดช่องทางให้บริษัทร่วมทุนสามารถยกระดับเป็นบริษัทต่างชาติ 100% ได้ เมื่อมีการเปิดเสรีอย่างเต็มรูปแบบในธุรกิจนั้นๆ ในอนาคต

3.เงื่อนไขการโอนเงินออกชัดเจนขึ้น การโอนเงินออกนอกประเทศสามารถทำได้หากเข้าเกณฑ์ที่กำหนดไว้ เช่น เป็นเงินได้จากการขายหุ้น ยกเลิกบริษัท (Liquidation) กำไรสุทธิจากการดำเนินงาน ฯลฯ โดยครั้งนี้ FIR ได้กำหนดไว้ชัดเจนกว่า FIL ครั้งแรกมาก จากที่ระบุเพียงแค่สามารถโอนเงินออกได้เท่านั้นซึ่งน่าจะทำให้นักลงทุนมีความมั่นใจมากขึ้น

4.ปัจจุบันยังไม่มีกฎหมายที่กำหนดค่าแรงขั้นต่ำในเมียนมาร์แต่ FIR ได้ระบุว่า “เงินเดือนของพนักงานจะต้องไม่ต่ำกว่าค่าแรงขั้นต่ำที่กฎหมายกำหนด” ทำให้เป็นที่แน่นอนว่าจะต้องมีการกำหนดค่าแรงขั้นต่ำในเร็วๆ นี้ ซึ่งจะเป็นอีกหนึ่งตัวแปรสำคัญในการตัดสินใจลงทุนในเมียนมาร์ โดยเฉพาะธุรกิจที่ต้องใช้แรงงานจำนวนมาก

5.ระเบียบ FIR ได้กำหนดข้อจำกัดการถือหุ้นของชาวต่างชาติในบางธุรกิจ เช่น บริษัทที่ถือหุ้นโดยชาวต่างชาติ 100% จะสามารถลงทุนได้เฉพาะโรงแรม 3 ดาวขึ้นไปเท่านั้น ในส่วนของธุรกิจสีทาบ้าน สีเคลือบเงา และสีแล็กเกอร์นั้น ชาวต่างชาติสามารถถือหุ้นได้สูงสุด 70% ถ้าหากเป็นห้างสรรพสินค้า ซูเปอร์มาร์เก็ต และโกดังให้เช่า การร่วมทุนกับชาวเมียนมาร์ จะต้องมีชาวเมียนมาร์ถือหุ้นไม่น้อยกว่า 40% การระบุสัดส่วนในธุรกิจดังกล่าว อาจเป็นเพราะว่าต่างชาติสนใจลงทุนมากเป็นพิเศษ สำหรับธุรกิจส่วนใหญ่ที่ไม่ได้กล่าวถึง FIR กำหนดให้กระทรวงที่เกี่ยวข้องเป็นผู้ตัดสินใจต่อไป

6.มีการกำหนดวัตถุดิบท้องถิ่นของบางธุรกิจ ได้แก่ ธุรกิจน้ำมันพืชจะต้องใช้วัตถุดิบท้องถิ่นไม่น้อยกว่า 80% ธุรกิจน้ำอัดลม เครื่องดื่มแอลกอฮอล์และน้ำผลไม้ จะต้องใช้วัตถุดิบท้องถิ่นไม่น้อยกว่า 20% และเพิ่มเป็น 60% ภายใน 3 ปี ธุรกิจเครื่องน้ำหอมและสำอางจะต้องใช้วัตถุดิบท้องถิ่นไม่น้อยกว่า 50% ภายใน 5 ปี

การออกระเบียบ FIR ฉบับนี้ คาดว่าจะสามารถสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุนต่างชาติเพิ่มขึ้นได้ในระดับหนึ่ง อีกทั้งแสดงถึงความตั้งใจของรัฐบาลเมียนมาร์ในการปฏิรูปกฎหมายและกฎระเบียบต่างๆ ให้มีความเหมาะสมและเอื้ออำนวยต่อการลงทุนของชาวต่างชาติมากยิ่งขึ้น