ตลาดอาร์/พี

เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ค่าเงินบาทไทยได้ทำสถิติแข็งค่ามากที่สุดในรอบ 16 ปี อยู่ที่ 29.14 บาทต่อเหรียญสหรัฐ ซึ่งทำให้ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ต้องเข้าแทรกแซงค่าเงินผ่านทางตลาดอาร์/พี หรือตลาดซื้อคืนพันธบัตร ซึ่งเป็นเครื่องมือในการบริหารสภาพคล่องอย่างหนึ่งของ ธปท. สูงถึง 1 ล้านล้านบาท

ตลาดอาร์/พี (Repurchase Market) เป็นตลาดสำหรับการซื้อขายพันธบัตรระหว่างธนาคารพาณิชย์และสถาบันการเงินผ่าน ธปท. โดยคู่กรณีที่เสนอซื้อขายจะต้องทำสัญญาที่จะขายคืนหรือซื้อคืนภายในเวลาที่กำหนด

ราคาที่จะซื้อขายกันนั้นจะมีการบวกส่วนเพิ่มเป็นร้อยละของราคาที่ซื้อขายเดิม ซึ่งดอกเบี้ยนี้จะเรียกว่า ดอกเบี้ยในตลาดซื้อคืนพันธบัตร (Repurchase Rate) โดยปกติอายุการซื้อขายคืนจะไม่เกิน 30 วัน หลังจากวันที่ซื้อและขาย

ดอกเบี้ยอาร์/พี มีตั้งแต่ระยะสั้นประเภทข้ามคืนและระยะยาว ซึ่งเป็นช่องทางที่ ธปท.ใช้ปล่อยสภาพคล่องหรือดูดสภาพคล่องออกจากระบบ โดยช่วงที่สภาพคล่องสูงก็จะออกพันธบัตรมาดูดซับเงินออกไป หรือช่วงที่สภาพคล่องต่ำก็จะปล่อยเงินออกมา โดยอัตราดอกเบี้ยอาร์/พี ก็จะเป็นไปตามภาวะตลาดหรือสภาพคล่องในแต่ละช่วงเวลา

การที่ ธปท.แทรกแซงค่าเงินบาทผ่านตลาดอาร์/พีนั้น มีการมองกันว่าจะทำให้ ธปท.มีความเสี่ยงขาดทุนน้อยกว่าการเข้าซื้อเงินโดยตรง ที่หากค่าเงินยังแข็งค่าไม่หยุด ก็อาจจะทำให้ขาดทุนทุกราคาที่รับซื้อ การแทรกแซงตลาดอาร์/พี ธปท.ก็มีต้นทุนแค่ดอกเบี้ยต้องจ่ายเท่านั้นหากคิดเป็นเปอร์เซ็นต์แล้วจะต่ำกว่าการขาดทุนอัตราแลกเปลี่ยนอย่างแน่นอน