“ศรีสวัสดิ์ เงินติดล้อ” สร้างกำไรได้ช่วยคนจน

โดย...ดำรงเกียรติ มาลา

การผลักดันธุรกิจการเงินระดับฐานรากหรือไมโครไฟแนนซ์ให้เกิดขึ้นในระบบ เพื่อช่วยเหลือให้ผู้ที่มีรายได้น้อยหรือกลุ่มที่ไม่สามารถเข้าถึงสินเชื่อจากสถาบันการเงิน ให้สามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนที่เป็นธรรมได้มากขึ้น เป็นหนึ่งในเป้าหมายหลักที่ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) บรรจุไว้ในแผนพัฒนาระบบสถาบันการเงินฉบับที่ 2 ของประเทศ ในช่วง 5 ปีจากนี้

เป้าหมายดังกล่าวเป็นผลมาจากการที่ระบบการเงินไทยขณะนี้ ยังมีผู้บริโภคราว 14-18 ล้านคนที่ต้องเผชิญกับปัญหาการกู้ยืมเงินนอกระบบ ซึ่งคิดอัตราดอกเบี้ยที่ไม่เป็นธรรมและมีการติดตามหนี้อย่างผิดกฎหมาย

โดยเฉพาะกลุ่มผู้มีรายได้น้อย ปัญหานี้ถือเป็นปัญหาเรื้อรังของระบบการเงินไทยที่ควรต้องได้รับการแก้ไขโดยด่วน

ความพยายามในการแก้ปัญหาอย่างหนักจาก ธปท.และกระทรวงการคลัง ส่งผลให้ปัจจุบันเริ่มมีสถาบันการเงินในระบบเข้ามาเป็นผู้เล่นในตลาดนี้มากขึ้น โดยหนึ่งในผู้เล่นที่มีความเคลื่อนไหวอย่างเป็นรูปธรรมมากที่สุดแห่งหนึ่ง คือ บริษัท ซีเอฟเจ เซอร์วิส หรือที่รู้จักกันในชื่อ “ศรีสวัสดิ์ เงินติดล้อ” ของเครือธนาคารกรุงศรีอยุธยา

ปิยะศักดิ์ อุกฤษฎ์นุกูล ผู้อำนวยการอาวุโส ฝ่ายการตลาดและพัฒนาธุรกิจ บริษัท ซีเอฟจี เซอร์วิส เล่าถึงจุดเริ่มต้นการเข้าสู่ธุรกิจโมโครไฟแนนซ์ของบริษัทว่า ไอเดียนี้กำเนิดมาจากเจตนารมณ์ของ วีระพันธุ์ ทีปสุวรรณ ประธานกรรมการ ธนาคารกรุงศรีอยุธยา ที่ต้องการเปิดโอกาสให้คนด้อยโอกาสสามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนในระบบได้ เช่นเดียวกับโมเดลของต้นตำหรับไมโครไฟแนนซ์ “กรามีนแบงก์” ในบังกลาเทศ

“หลังจากได้รับโจทย์มาบริษัทก็ส่งผมไปอบรมเรื่องไมโครไฟแนนซ์ โดยทุกอย่างเริ่มตั้งแต่ศูนย์ ศึกษาตลาด พฤติกรรมลูกค้า ความเสี่ยง ความสามารถในการผ่อนชำระ จากการศึกษาก็พบว่าคนกลุ่มนี้จริงๆ แล้วมีศักยภาพ มีโอกาสทางธุรกิจ หากใช้วิธีบริหารจัดการที่เหมาะสมกับวิถีชีวิตของเขา” ปิยะศักดิ์ กล่าว

ผู้บริหารหนุ่มวัยเพียง 31 ปีผู้นี้ เล่าต่อว่า หลังจากศึกษาตลาดเป็นอย่างดีแล้ว บริษัทจึงตัดสินใจเริ่มต้นเข้าสู่ธุรกิจไมโครไฟแนนซ์ผ่านโครงการ “สินเชื่อตลาดสด” โดยใช้ตลาดวังหลัง ศิริราช เป็นตลาดทดลองนำร่อง

เนื่องจากพบว่ากลุ่มพ่อค้าแม่ค้าเป็นกลุ่มคนที่ได้รับผลกระทบจากหนี้นอกระบบค่อนข้างมาก เพราะไม่สามารถเข้าถึงเงินทุนในระบบทั้งที่บางคนมีศักยภาพสูง

“คนกลุ่มนี้น่าเห็นใจ เพราะพวกเจ้าหนี้นอกระบบจะใช้วิธีคิดดอกลอย เก็บดอกไปเรื่อยๆ จนกว่าจะมีเงินต้นมาปิด บางคนกู้หมื่นเดียว เสียดอก 2 หมื่นบาทก็มี ดอกเบี้ย 20-30% ต่อเดือน แถมยังไม่มีการจัดเก็บข้อมูลเป็นระบบ ขณะที่เงินกู้ในระบบของเราคิดดอกเบี้ยเฉลี่ยที่ 1.3% ต่อเดือน สูงสุดไม่เกิน 28% ต่อปี พอเราเข้ามาทำให้คนกลุ่มนี้ลืมตาอ้าปากได้” ปิยะศักดิ์ กล่าว

เจ๊อ้วนวันดี เสนสกุล เจ้าของร้านหอยทอดกระทะร้อน ตลาดวังหลัง หนึ่งในลูกค้าสินเชื่อตลาดสดของบริษัท เป็นตัวอย่างที่น่าศึกษา เพราะเธอเริ่มเข้าสู่วงจรหนี้นอกระบบ จากการกู้ยืมเงินเพียง 5 หมื่นบาท จากเจ้าหนี้รายหนึ่ง เพื่อมาเริ่มต้นธุรกิจหอยทอด ก่อนที่หนี้สินจะค่อยๆ พอกพูนขึ้นจากภาระดอกเบี้ยจนท้ายที่สุด เธอมียอดหนี้รวมกว่า 1.7 ล้านบาท จากเจ้าหนี้นอกระบบ 15 ราย

เจ๊อ้วนถือเป็นเคสที่น่าสนใจ เพราะเมื่อไปตรวจสอบพบว่าร้านของเจ๊อ้วนมียอดขายต่อวันมากกว่า 3 หมื่นบาท กำไรต่อวัน 5,000-1 หมื่นบาท แต่กลับไม่เหลืออะไรเลย เพราะต้องนำเงินไปโปะดอกเบี้ยโหด

“เราจึงเข้าไปช่วยปรับโครงสร้างหนี้ ให้มาผ่อนกับเราแทน ตอนนี้เจ๊อ้วนสามารถขยายธุรกิจไปได้หลายสาขาและยังแนะนำลูกค้ามาให้เราอีกหลายสิบราย” ปิยะศักดิ์ กล่าว

ปิยะศักดิ์ ระบุว่า ปัจจุบันบริษัทมีการปล่อยกู้ในโครงการสินเชื่อตลาดสดให้กับลูกค้าไปแล้วราว 4,500 ราย คิดเป็นวงเงินสินเชื่อกว่า 130 ล้านบาท จากตลาดทั่วประเทศ 42 แห่ง แบ่งเป็นกรุงเทพฯ 32 แห่ง ต่างจังหวัด 10 แห่ง จากที่เริ่มต้นจากศูนย์เมื่อราว 2 ปีก่อน โดยยอมรับว่าความสำเร็จที่เกิดขึ้นทุกวันนี้ผ่านการลองผิดลองถูกมาแล้วหลายครั้ง แต่ประสบการณ์ที่สั่งสมทำให้สามารถปรับจูนจุดเล็กๆ น้อยๆ จนลงตัวได้ในที่สุด

เคล็ดลับความสำเร็จในตลาดลูกค้ากลุ่มนี้อยู่ที่การสร้างความสัมพันธ์กับลูกค้า ต้องได้รับความไว้วางใจ เจ้าหน้าที่ของศรีสวัสดิ์ต้องรู้จักพ่อค้าแม่ค้าในตลาดทุกคน

เมื่อลูกค้าจำได้ก็จะนึกถึงเป็นคนแรก ขณะเดียวกันเจ้าหน้าที่ของบริษัทเองก็สามารถวิเคราะห์สินเชื่อได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ยอดหนี้เสียในปัจจุบันที่ต่ำกว่า 0.5% คงเป็นเครื่องการันตีถึงความสำเร็จการปล่อยกู้ได้