อุตสาหกรรมระยองส่อแววแล้งหนัก

อีสต์วอเตอร์หวั่นปีหน้าภาคอุตสาหกรรมระยองเจอวิกฤตน้ำแล้งซ้ำรอยปี 2548 ล่าสุดน้ำในอ่างเก็บน้ำเหลือไม่ถึงครึ่งล่าสุดมีน้ำในอ่างเก็บน้ำรวมกันยังไม่ถึงครึ่งความจุอ่างรวม เตรียมหามาตรการรับมือทั้งลดการส่งน้ำให้ชลบุรีหาแหล่งน้ำใหม่ และกลั่นน้ำทะเลเป็นน้ำจืด

นายธีระศักดิ์ ผดุงตันตระกูล รองประธานคณะกรรมการบริหาร สถาบันน้ำเพื่อความยั่งยืน สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) กล่าวว่า ศูนย์ปฏิบัติการน้ำ หรือวอร์รูม ซึ่งประกอบด้วยตัวแทนกรมชลประทาน อีสต์วอเตอร์ และภาคเอกชนผู้ใช้น้ำได้ร่วมหารือพิจารณาสถานการณ์น้ำในภาคตะวันออก ซึ่งอยู่ในช่วงเฝ้าระวัง หลังประเมินว่าปลายปีนี้น้ำต้นทุนค่อนข้างต่ำ และมีความเสี่ยงที่จะเกิดปัญหาขาดแคลนน้ำได้ในฤดูแล้งปีหน้าได้ จำเป็นที่ภาคเอกชนต้องหามาตรการเตรียมรับมือ

นายเจริญสุข วรรณพรรณโสภาค รองกรรมการผู้อำนวยการใหญ่ สายปฏิบัติการ บริษัท จัดการและพัฒนาทรัพยากรน้ำภาคตะวันออก หรือ อีสต์วอเตอร์ กล่าวว่า ปริมาณแหล่งน้ำที่ส่งจ่ายให้กับประชาชนอุปโภคบริโภค และภาคอุตสาหกรรมในพื้นที่ภาคตะวันออก ลดลงอย่างต่อเนื่อง โดยปริมาณน้ำฝนตั้งแต่ต้นปีถึงเดือน ก.ค.นี้ ต่ำกว่าค่าเฉลี่ย เนื่องจากฝนตกท้ายอ่างเก็บน้ำใน จ.ระยอง ทำให้ปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำดอกกราย หนองปลาไหล และคลองใหญ่ เมื่อวันที่ 13 ก.ค.ที่ผ่านมา เหลือเพียง 49.9% ของความจุอ่าง หากฤดูฝนนี้ฝนตกน้อย จะส่งผลให้เกิดวิกฤตขาดแคลนน้ำในฤดูแล้งปีหน้าเหมือนวิกฤตน้ำขาดแคลนในภาคตะวันออกเมื่อปี 2548

ขณะที่อ่างเก็บน้ำในพื้นที่ จ.ชลบุรี มีปริมาณน้ำรวม 2 อ่าง (บางพระและหนองค้อ) เหลือ 51.4% ของความจุอ่างรวม ถือว่าอยู่ในเกณฑ์ปานกลาง ดังนั้นสถานการณ์น้ำในปีนี้ใกล้เคียงปี 2547 ซึ่งประเมินแล้วพบว่าปีนี้ไม่มีปัญหาขาดแคลนน้ำอย่างแน่นอน แต่หากปลายปีนี้ฝนตกน้อย จะทำให้ปีหน้ามีความเสี่ยงจะทำให้เกิดปัญหาน้ำขาดแคลนขึ้นเหมือนปี 2548 ที่สร้างความเสียหายแก่ภาคอุตสาหกรรมกว่า 3 แสนล้านบาท ทำให้มีความจำเป็นต้องนำน้ำจากแหล่งอื่นๆ มาเสริมเพื่อเก็บน้ำกันความเสี่ยงไว้

อย่างไรก็ตาม จากสถานการณ์น้ำในปัจจุบันที่ต่ำกว่าเกณฑ์เฝ้าระวัง จึงได้ดำเนินการปฏิบัติการฝนหลวงในพื้นที่ จ.ชลบุรี และระยอง โดยเน้นพื้นที่ต้นน้ำ เพื่อเพิ่มปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำให้มากขึ้น รวมทั้งลดการส่งน้ำจากพื้นที่ จ.ระยอง ไป จ.ชลบุรี ลงวันละ 5 หมื่น ลบ.ม. และสูบน้ำจากอ่างเก็บน้ำประแสร์ มายังอ่างเก็บน้ำบางพระ ซึ่งพบว่าท่อส่งน้ำจากอ่างเก็บน้ำประแสร์มีปัญหาแตกรั่วในบางจุด ทำให้บริษัทฯต้องมีการซ่อมแซมพร้อมกับสูบน้ำด้วย คาดว่าจะดำเนินการซ่อมแซมท่อรั่วดังกล่าวแล้วเสร็จในปลายเดือนนี้ ซึ่งจะทำให้มีปริมาณน้ำเพิ่มขึ้นวันละ 2.3 แสนลบ.ม. ขณะที่ความต้องการใช้น้ำที่มาบตาพุดอยู่ที่วันละ 5.5 แสนลบ.ม./วัน

นอกจากนี้ ยังมีแผนที่จะสูบน้ำจากแม่น้ำระยองด้วย โดยต้องพิจารณาคุณภาพน้ำแม่น้ำระยองว่ามีคุณภาพเพียงพอหรือไม่ ซึ่งอาจจะกระทบต่อผู้ประกอบการอุตสาหกรรม เนื่องจากคุณภาพน้ำจะด้อยลงเพราะมีสารปนเปื้อน รวมทั้งประสานกับกรมชลประทานเพื่อสูบน้ำย้อนกลับจากฝายบ้านค่ายอ่างเก็บน้ำหนองปลาไหล จะทำให้มีปริมาณเพิ่มขึ้นวันละ 8.6 หมื่น ลบ.ม.

ทั้งนี้ สถานการณ์น้ำในอ่างเก็บน้ำภาคตะวันออกเมื่อวันที่ 16 ก.ค. 2555 พบว่า ในจังหวัดระยอง มีอ่างเก็บน้ำหนองปลาไหลมีปริมาณน้ำ 76.46 ล้านลบ.ม. หรือคิดเป็น 47%ของความจุอ่าง อ่างฯดอกกราย มีปริมาณน้ำ 34.85 ล้านลบ.ม. หรือคิดเป็น 47.1% อ่างฯคลองใหญ่ มีปริมาณน้ำ24.97 ล้านลบ.ม. หรือคิดเป็น 62% อ่างฯประแสร์ มีปริมาณน้ำ 122.96 ล้านลบ.ม. หรือคิดเป็น 50% ส่วนจังหวัดชลบุรี พบว่าอ่างฯบางพระมีปริมาณน้ำ 63.61 ล้านลบ.ม.หรือคิดเป็น 54.4% และอ่างฯหนองค้อ มีปริมาณน้ำ 7.14 ล้านลบ.ม. หรือคิดเป็น 33%

นายเชิดชาย ปิติวัชรากุล ผู้อำนวยการ ฝ่ายปฏิบัติการและบริการลูกค้า อีสต์วอเตอร์ กล่าวว่า ยังมีแนวคิดที่จะรีไซเคิลน้ำเก่ามาใช้ใหม่ ซึ่งจะทำให้ลดปริมาณการใช้น้ำอีก 5 หมื่น ลบ.ม./วัน การหาแหล่งน้ำใหม่ในพื้นที่ที่กำลังศึกษาอยู่ เช่น การวางท่อส่งน้ำเพื่อผันน้ำจากอ่างเก็บน้ำวังโตนด จ.จันทบุรี มายังอ่างเก็บน้ำประแสร์คลองใหญ่และหนองปลาไหล ซึ่งจะได้เพิ่มอีกวันละ 70 ล้านลบ.ม. คาดจะศึกษาเสร็จภายใน 12 ปีนี้ และแนวคิดการกลั่นน้ำทะเลเป็นน้ำจืดก็ยังมีความจำเป็นอยู่ เพื่อไว้ใช้สำรองในยามฉุกเฉิน แม้ว่าจะมีต้นทุนการผลิตสูงถึง 1 เหรียญสหรัฐ/ลบ.ม. เนื่องจากต้องลงทุนสร้างโรงสูบน้ำกลางทะเลเพื่อนำมาใช้ในกรณีฉุกเฉิน