การเตรียมตัวสำหรับ AEC ของไทย

โดย...รุจิระ บุนนาค

AEC (Asean Economic Community) หรือชื่อทางการคือ “ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน” ซึ่งจะมีผลสมบูรณ์ในปี 2558 เป็นการรวมกลุ่มของประเทศอาเซียน 10 ประเทศ ประกอบด้วย ไทย มาเลเซีย สิงคโปร์ ฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย บรูไน กัมพูชา ลาว พม่า และเวียดนาม โดยมีจุดมุ่งหมายที่จะให้สินค้า บริการ แรงงานมีฝีมือ การลงทุนและเงินทุน มีการเคลื่อนย้ายอย่างเสรี เพื่อการนำอาเซียนไปสู่การเป็นตลาดและฐานผลิตร่วมกัน การสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันทางเศรษฐกิจของอาเซียน การพัฒนาเศรษฐกิจอย่างเสมอภาคและการบูรณาการเข้ากับเศรษฐกิจโลก ทั้งนี้การเป็น AEC จะช่วยลดอุปสรรคในด้านการค้าและการลงทุนระหว่างประเทศสมาชิก สร้างความเป็นปึกแผ่นทำให้เพิ่มอำนาจในการเจรจาต่อรองทางการค้ากับประชาคมเศรษฐกิจอื่นๆ เวทีทางการค้าต่างๆ ของโลกได้เป็นอย่างดี สร้างอาเซียนให้เป็นศูนย์กลางภายในภูมิภาค รวมทั้งส่งเสริมความร่วมมือทางเศรษฐกิจในด้านต่างๆ ระหว่างประเทศสมาชิก เช่น ด้านพิธีการศุลกากร การอำนวยความสะดวกด้านการเดินทาง

ประเทศแต่ละประเทศในกลุ่มสมาชิกอาเซียนจะมีจุดดีและจุดเด่นแตกต่างกันไป เนื่องจากความแตกต่างในที่ตั้งของประเทศ ความหลากหลายในทรัพยากรธรรมชาติ ภาษา วัฒนธรรม ชนชาติ และความพร้อมทางเศรษฐกิจ โดยมีทั้งกลุ่มที่มีความชำนาญด้านเทคโนโลยี กลุ่มที่มีทรัพยากรและแรงงานในด้านการผลิต การเป็น AEC จะมีการนำจุดแข็งของแต่ละประเทศมาเสริมสร้างกัน เพื่อประโยชน์สูงสุดในการผลิต การส่งออกและบริการ เพื่อให้มีการเคลื่อนย้ายปัจจัยการผลิตได้อย่างเสรีมากขึ้น

ความตกลงภายใต้ AEC กำหนดให้ประเทศต่างๆ ทำหน้าที่รับผิดชอบเป็นผู้ประสานงานหลักในสาขาต่างๆ เช่น ไทยรับผิดชอบสาขาการท่องเที่ยวและสาขาการบิน สิงคโปร์รับผิดชอบสาขาเทคโนโลยีสารสนเทศและสาขาสุขภาพ พม่ารับผิดชอบสาขาผลิตภัณฑ์เกษตรและประมง เป็นต้น ในด้านการท่องเที่ยวประเทศไทยมีจุดแข็งหลายด้าน เพราะมีความหลากหลายในแหล่งท่องเที่ยวในภาคต่างๆ ความเป็นมิตรและโอบอ้อมอารีต่อนักท่องเที่ยว แต่ก็มีอุปสรรคในด้านการใช้ภาษาอังกฤษในการสื่อสาร

ภายใต้กรอบความตกลงของ AEC ทำให้ประชาชนคนไทยต้องอยู่ร่วม (ให้ได้) กับประชาชนในประเทศอื่นๆ ในภูมิภาค เมื่อประเทศไทยไม่สามารถอยู่ได้แต่ตามลำพัง จึงจำเป็นอย่างมากที่คนไทยต้องเตรียมพัฒนาความรู้ ความสามารถของตนให้ทัดเทียมกับประเทศต่างๆ ในสมาชิก รัฐบาลต้องประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนในวิชาชีพต่างๆ หรือกลุ่มต่างๆ แม้กระทั่งคนไทยในหมู่บ้านได้รู้จักผลดีและผลกระทบในการเป็นสมาชิกประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน เพื่อปรับตัวให้ทันกับสภาพการณ์ที่กำลังจะเปลี่ยนแปลงไป ส่งเสริมการศึกษาของไทยให้มีคุณภาพ เพื่อให้มีศักยภาพไม่ด้อยกว่าประเทศสมาชิกอื่นๆ พัฒนาทรัพยากรมนุษย์ให้มีความสามารถในทักษะต่างๆ ทั้งทางด้านเทคนิค วิศวกรรม การเกษตร และภาษา เพราะเมื่อการรวมตัวประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนมีผลสมบูรณ์ คนไทยก็จะพบคู่แข่งจากประเทศต่างๆ ที่มีความสามารถระดับสูง ดังนั้นคนที่มีทักษะในด้านภาษาอังกฤษจะเป็นหนึ่งในกลุ่มที่ได้เปรียบ นอกจากนี้ที่ผู้ประกอบการชาวไทยต้องเตรียมความพร้อม และเรียนรู้ให้เท่าทันกับกฎเกณฑ์ทางการค้าใหม่ๆ เพื่อที่จะได้รู้ถึงอุปสรรคต่างๆ และแก้ไขปัญหาที่อาจต้องเผชิญได้ทันท่วงที

เมื่อเริ่ม AEC จะมีปัญหาต่างๆ ตามมา เช่น แรงงานฝีมือจะถูกซื้อตัวจากผู้ประกอบการภายนอกประเทศ ความแตกต่างในด้านค่าจ้างของประเทศสมาชิกจะเป็นตัวกระตุ้นการเคลื่อนย้ายของแรงงาน โดยเฉพาะการเคลื่อนย้ายของผู้ประกอบวิชาชีพแพทย์และพยาบาล ซึ่งจะส่งผลต่อการขาดแคลนการบริการด้านการแพทย์ การเปิดเสรีด้านการลงทุนย่อมทำให้ประเทศไทยจะไม่ใช่ฐานการผลิตที่น่าสนใจอีกต่อไป เพราะประเทศสมาชิกอื่นมีทรัพยากรธรรมชาติที่สมบูรณ์ และมีนโยบายสร้างความเชื่อมั่นแก่นักลงทุนต่างชาติ นอกจากนี้ยังมีปัญหาการค้ามนุษย์ ยาเสพติด การค้าประเวณี อาชญากรข้ามชาติ ความหลากหลายทางวัฒนธรรม (ที่ไม่ดี) ซึ่งอาจทำให้วัฒนธรรมที่ดีของคนไทยเลือนหายไป

จากการสำรวจของสถาบันการศึกษาชั้นนำต่างๆ ของไทยที่ทำการสำรวจจากผู้ประกอบการต่างๆ มีผู้ประกอบการชาวไทยจำนวนมากที่ไม่ทราบว่า “AEC” คืออะไร หรือไม่ทราบว่าหากการรวม AEC เสร็จสมบูรณ์จะเกิดผลกระทบทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อผู้ประกอบการเหล่านั้น นับจากนี้ไปเหลือเวลาอีกเพียงไม่ถึงสองปีเต็ม AEC ก็จะเสร็จสมบูรณ์ รัฐบาลควรเร่งทำการประชาสัมพันธ์ให้คนไทยทุกๆ คน ได้รู้ถึงผลประโยชน์และผลกระทบและให้ตระหนักว่าเรื่องใดที่เป็นอาชีพที่ควรสงวนให้กับคนไทย หรือกิจการใดที่ไม่ควรเปิดให้อาเซียนหรือประเทศนอกอาเซียนที่จะใช้ประโยชน์ผ่านทาง AEC เข้ามามีโอกาสครอบงำกิจการได้ การมีจุดอ่อนทางด้านภาษาจะเป็นหนึ่งในหลายปัจจัยที่จะทำให้คนไทยถูกเอารัดเอาเปรียบจากนักลงทุนต่างชาติได้ ก็ได้แต่หวังว่ารัฐบาลจะมีแผนการที่จะรับมือกับปัญหาต่างๆ เหล่านี้ ได้เป็นอย่างดี