ชงวาระแห่งชาติตั้งสมาร์ทกริด

กมธ.พลังงานเสนอรัฐ ตั้งสถาบันสมาร์ทกริดเพิ่มประสิทธิภาพบริหารพลังงานไฟฟ้า หนุนเป็นวาระแห่งชาติ

นายจรัล จึงยิ่งเรืองรุ่ง รองกรรมาธิการพลังงาน วุฒิสภา ในฐานะประธานอนุกรรมาธิการโครงข่ายพลังงานอัจฉริยะ เปิดเผยภายหลังการสัมมนาแนวทางพัฒนาระบบโครงข่ายพลังงานอัจฉริยะของชาติ (สมาร์ทกริด) ว่า ต้องการผลักดันให้รัฐบาลตั้งสถาบันสมาร์ทกริดขึ้นมาทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการจัดการพลังงานไฟฟ้าของประเทศ พร้อมกำหนดให้เป็นวาระแห่งชาติ เพื่อให้การดำเนินงานมีความชัดเจนเป็นรูปธรรม

สมาร์ทกริดเป็นโครงข่ายที่จะเข้ามาช่วยบริหารจัดการไฟฟ้า ตั้งแต่การผลิต การจัดเก็บ และจัดสรรพลังงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะในอนาคตแนวโน้มการผลิตไฟฟ้าจะไปพึ่งพาพลังงานทดแทนมากขึ้น ได้แก่ แสงอาทิตย์ พลังงานลม และชีวภาพอื่นๆ ตามความต้องการใช้พลังงานที่มีเพิ่มขึ้นตามทิศทางเศรษฐกิจที่ขยายตัวอย่างต่อเนื่อง การบริหารจัดการพลังงานจึงมีความจำเป็นมาก

ผู้ใช้ก็เป็นฝ่ายผลิตไฟฟ้าได้เองจากการติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์ หรือกังหันลมในกรณีที่อยู่ในพื้นที่ที่เหมาะสม และหากกำลังผลิตไฟฟ้าเหลือก็สามารถขายให้กับภาครัฐ หรือบริษัทผู้ให้บริการไฟฟ้าได้ด้วย โดยต้องอาศัยระบบสมาร์ทกริดเข้ามาดูแลเช่นกัน

อย่างไรก็ดี การสร้างระบบสมาร์ทกริดคงต้องใช้เวลาทั้งการวางแผนและเตรียมงานแต่ละขั้นตอน เพราะต้องมีทั้งภาครัฐและเอกชนเข้ามาเกี่ยวข้อง แนวทางที่ดีที่สุดคือ ตั้งเป็นสถาบันออกมากำกับดูแลโดยเฉพาะ และมี พ.ร.บ.ออกมารองรับ ป้องกันไม่ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงหรือยกเลิกนโยบาย หากมีการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง การดำเนินงานจะได้เดินหน้าต่อได้

เรื่องนี้รัฐบาลควรให้ความสำคัญเพราะเป็นประโยชน์กับประเทศ และช่วยสร้างความมั่นคงด้านพลังงาน ล่าสุดกระทรวงพลังงานได้ประกาศพร้อมสนับสนุนเรื่องนี้ โดยตั้งคณะทำงานขึ้นมาศึกษาอย่างจริงจังแล้ว สิ่งสำคัญคือการสร้างความเข้าใจให้กับสาธารณชนได้รับทราบ เพราะเป็นเรื่องทางด้านเทคนิคที่นำเทคโนโลยีเข้ามาใช้

นายนพพร ลีปรีชานนท์ อนุกรรมาธิการพิจารณาศึกษาสมาร์ทกริด กล่าวว่า หากพัฒนาสมาร์ทกริดให้เกิดขึ้นในไทยได้ จะทำให้การทำงานของ 3 การไฟฟ้ามีความคล่องตัวมาก ขณะเดียวกันจะทำให้ปริมาณการใช้ไฟฟ้าลดลงได้ เนื่องจากผู้ใช้ไฟฟ้าสามารถตรวจเช็กช่วงเวลาการใช้ไฟฟ้าที่มีราคาถูก หรือ (Off Peak) และสามารถเลือกในเวลาช่วงนั้นๆ ได้ หรือกรณีถูกตัดมิเตอร์ไฟฟ้า จากเดิมต้องส่งเจ้าหน้าที่ไปดำเนินการ ก็สามารถแก้ไขที่ศูนย์สมาร์ทกริดได้ทันที

การใช้เงินลงทุนเพื่อพัฒนาระบบนั้น ยังไม่สามารถประเมินได้ว่าทั้งระบบจะต้องลงทุนจำนวนมากน้อยแค่ไหน แต่ส่วนใหญ่เป็นเรื่องของการนำเทคโนโลยีเข้ามาปรับใช้มากกว่า ตลอดจนการยกระดับมาตรฐานสายส่งไฟฟ้าใหม่

งานดังกล่าว ปัจจุบันทั้ง 3 การไฟฟ้าของไทย ก็มีแผนที่จะพัฒนาสมาร์ทกริดอยู่แล้ว เพียงแต่ต่างคนต่างทำ และยังไม่ได้นำมาเชื่อมโยงโครงข่ายร่วมกัน

อย่างไรก็ตาม ควรจะมีการจัดทำโรดแมปสมาร์ทกริดขึ้นมาเพื่อใช้เป็นกรอบการทำงานในอนาคต ซึ่งอย่างน้อยคงต้องใช้เวลา 20 ปี จึงจะเห็นผลเป็นรูปธรรม โดยประเทศเกาหลีใต้ก็มีการจัดทำสมาร์ทกริด กำหนดเป้าหมายจะแล้วเสร็จในปี 2574