PFAS สารเคมีอันตรายที่มาพร้อมการเฟื่องฟูของดาต้าเซ็นเตอร์
ดาต้าเซ็นเตอร์ยุค AI ใช้ PFAS ในการผลิตชิป ระบบหล่อเย็น และแบตเตอรี่ แต่สารเคมีที่สลายตัวยากอาจรั่วไหลและสะสมในสิ่งแวดล้อม
KEY
POINTS
- การเติบโตของดาต้าเซ็นเตอร์และอุตสาหกรรม AI ทำให้มีการใช้สาร PFAS ปริมาณมหาศาลในส่วนประกอบสำคัญ เช่น การผลิตชิป ระบบระบายความร้อน และแบตเตอรี่สำรอง
- การใช้งานในดาต้าเซ็นเตอร์มีความเสี่ยงสูงที่สาร PFAS จะรั่วไหลปนเปื้อนสู่สิ่งแวดล้อม ทั้งจากระบบหล่อเย็น ขยะอิเล็กทรอนิกส์ และการจัดเก็บที่ไม่รัดกุม
- PFAS เป็น "สารเคมีตลอดกาล" ที่ไม่สลายตัวตามธรรมชาติ เมื่อสะสมในร่างกายจะก่อให้เกิดโรคร้ายแรง และเมื่อปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อมจะส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศในระยะยาว
ดาต้าเซ็นเตอร์ กลายเป็นเทคโนโลยีที่ได้รับความสำคัญในหลายประเทศ ทั้งในการดึงเม็ดเงินลงทุน รากฐานในการพัฒนาเทคโนโลยี ตลอดจนความมั่นคงประเทศ นั่นเป็นเหตุผลให้นี่กลายเป็นอีกหนึ่งโครงสร้างพื้นฐานสำคัญที่ได้รับความสนใจจากทั่วโลก แค่นั่นก็ทำให้มีการพูดถึงผลกระทบที่จะเกิดจากดาต้าเซ็นเตอร์มากขึ้นเรื่อยๆ
หนึ่งในนั้นคือ PFAS หนึ่งในสารเคมีอันตราย ที่อาจส่งผลกระทบอย่างร้ายแรง
PFAS คืออะไร และความสำคัญต่อดาต้าเซ็นเตอร์
PFAS หรือที่รู้จักในชื่อ Forever Chemicals เป็นสารเคมีสังเคราะห์จากพันธะคาร์บอน-ฟลูออรีน หนึ่งในพันธะเคมีที่แข็งแกร่งที่สุดในธรรมชาติ มีความทนทานต่อทั้งความร้อนและน้ำในระดับสูง จึงถูกนำมาใช้งานทั่วไปเป็นสารเคลือบของอุตสาหกรรมหลายขนานในชีวิตประจำวัน
สำหรับในอุตสาหกรรม AI สาร PFAS นับเป็นอีกหนึ่งส่วนประกอบสำคัญในขั้นตอนการผลิตเป็นอย่างมาก เพราะในขั้นตอนการผลิตชิปหรือเซมิคอนดักเตอร์ในระดับนาโนเมตร สำหรับใช้ในการประมวลผล AI ในปัจจุบัน โดยเป็นวัสดุหลักสำหรับกระบวนการผลิตชิประดับสูงถึง 1,000 ขั้นตอน
ภายในดาต้าเซ็นเตอร์เองก็มีอัตราการใช้ PFAS ปริมาณมหาศาล เนื่องจากระบบระบายความร้อนแบบ Two-phase immersion cooling อาศัยการนำเซิร์ฟเวอร์จุ่มลงในของเหลวที่มีส่วนผสมของสารเคมีนี้โดยตรงเพื่อระบายความร้อน ช่วยประหยัดน้ำและพลังงานในการหล่อเย็น และเป็นแนวทางใหม่ที่เริ่มได้รับความนิยม
สารเคมีชนิดนี้ยังมีการใช้งานทั่วไปเป็นสารเคลือบและตัวผสานในแบตเตอรี่ลิเธียมไอออน ซึ่งนับเป็นแหล่งพลังงานสำรองไว้รองรับช่วงเวลาฉุกเฉินของดาต้าเซ็นเตอร์ จึงไม่ใช่เรื่องแปลกด้วยอัตราการเติบโตระดับนี้ บริษัทผู้ผลิต PFAS หลายแห่งเพิ่มกำลังการผลิตอย่างต่อเนื่อง เพื่อรองรับการเติบโตของอุตสาหกรรม AI และ ดาต้าเซนเตอร์ ในปัจจุบัน
ด้วยเหตุนี้ทำให้ PFAS กลายมาเป็นสารเคมีสำคัญในอุตสาหกรรม และอันตรายระลอกใหม่ได้เช่นกัน
การรั่วไหลของ PFAS จาก AI และ ดาต้าเซ็นเตอร์
แน่นอนเมื่อมีอัตราการใช้งาน PFAS ในปริมาณจากการเติบโตของอุตสาหกรรม โอกาสรั่วไหลย่อมมีโอกาสเกิดขึ้นมากตาม เริ่มต้นจากเมื่อมีการใช้งานปริมาณมากจนเสื่อมสภาพ ทำให้มีโอกาสที่สารเหล่านี้ละลายจนเกิดการปนเปื้อนออกสู่ภายนอกจนเกิดการปนเปื้อน
อันดับถัดมากลไกการหล่อเย็นแบบใหม่ที่พูดถึงในข้างต้น ส่งเซิร์ฟเวอร์เข้าจุ่มสาร PFAS โดยตรง แม้จะช่วยให้หล่อเย็นได้เร็วแต่ส่งผลให้ของเหลวเหล่านี้ร้อนจัดจนกลายเป็นไอ แม้จะถูกออกแบบให้ทำงานในระบบปิด แต่ก็เสี่ยงต่อการรั่วไหลออกสู่ภายนอกโดยเฉพาะอากาศในพื้นที่ได้
การต้องใช้สารเคมี PFAS จำนวนมากในการหล่อเย็นก็มีความเสี่ยงทั้งในการใช้งาน นำส่ง และจัดเก็บ หากอุปกรณ์ส่วนใดส่วนหนึ่งเกิดความเสียหายจะเสี่ยงให้เกิดการรั่วไหลได้ง่าย ในกรณีระบบทำงานผิดพลาดและไม่มีการจัดการที่รัดกุม อาจส่งผลให้มีการรั่วไหลลงสู่ระบบน้ำ ชั้นดิน หรือท่อระบายน้ำ จนส่งผลต่อแหล่งน้ำในชุมชน
อีกส่วนที่น่าเป็นห่วงไม่แพ้กันคือ ขยะอิเล็กทรอนิกส์ ด้วยอัตราการใช้งานหนักหน่วงที่ต้องประมวลผลตลอดเวลา ส่งผลให้อุปกรณ์เสื่อมสภาพ อีกทั้งยังมีการพัฒนาตลอดเวลา ส่งผลให้มีการตกรุ่นและโละทิ้งอย่างรวดเร็ว หากไม่มีการจัดการอย่างถูกวิธีหรือไม่ได้มาตรฐาน ก็อาจทำให้ PFAS ปนเปื้อนสิ่งแวดล้อมได้เช่นกัน
และนั่นกำลังจะกลายเป็นปัญหาสำคัญที่อาจส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างร้ายแรง
อันตรายจากสาร PFAS ที่ส่งผลต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม
ตามที่กล่าวไปข้างต้น PFAS มีความทนทานสูงมาก ทั้งต่ออุณหภูมิหรือสารชะล้างก็แทบไม่มีการแตกตัว ทำให้โดยพื้นฐานสารชนิดนี้แทบไม่สามารถย่อยสลายได้เองตามธรรมชาติ ทำให้เมื่อปนเปื้อนออกสู่สิ่งแวดล้อมและร่างกายมนุษย์แล้ว จะสามารถก่อให้เกิดการสะสมในระยะยาว
ด้านสุขภาพ PFAS สามารถเข้าสู่ร่างกายได้หลายช่องทาง ทั้งจากน้ำ พืชพันธุ์ ปศุสัตว์ สัตว์ป่า ตลอดจนอากาศที่หายใจล้วนเป็นช่องทางเข้าสู่ร่างกายทั้งสิ้น อีกทั้งยังมีงานวิจัยทางการแพทย์อีกหลายฉบับ ที่ยืนยันว่า สารเคมีตัวนี้ก่อให้เกิดความเสี่ยงทางสุขภาพหลายด้าน
เมื่อ PFAS ถูกสะสมภายในร่างกายปริมาณมากจะเพิ่มอัตราการเกิดโรคมะเร็งไต อัณฑะ ต่อมลูกหมาก และความผิดปกติของต่อมไทรอยด์ ทั้งยังส่งผลกระทบต่อฮอร์โมนและระบบภูมิคุ้มกัน รบกวนการทำงานของต่อมไร้ท่อและฮอร์โมนตามธรมชาติ ส่งผลให้คอเลสเตอรอลสูงขึ้น ร่างกายอ่อนแอ และตอบสนองต่อวัคซีนน้อยลง
ร้ายแรงยิ่งกว่าคือระบบสุขภาพของแม่และทารกในครรภ์ PFAS ส่งผลให้มีโอกาสเกิดครรภ์เป็นพิษ หรือความดันโลหิตสูงระหว่างตั้งครรภ์ได้ง่าย ส่งผลให้เด็กแรกเกิดจะมีน้ำหนักตัวต่ำกว่าเกณฑ์ หรือผลกระทบต่อพัฒนาการ จนอาจส่งผลกระทบต่อการเจริญเติบโตของเด็กในระยะยาว
ในด้านสิ่งแวดล้อมเอง PFAS ก็สามารถปนเปื้อนไปตามแหล่งน้ำและสัตว์ได้ทั้งระบบห่วงโซ่อาหาร พืช แมลง และแพลงก์ตอน ที่เป็นอาหารตามธรรมชาติจะดูดซึมสู่ร่างกาย ส่งผลกระทบต่อสัตว์หลายชนิด เช่น พฤติกรรมหาอาหารของกุ้งเครย์ฟิชแปลกไป, อัตราการฟักไข่ของเต่าทะเลลดลง หรือผลกระทบต่อระบบสืบพันธุ์สัตว์จนส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศ
ร้ายแรงกว่านั้นคือ สารชนิดนี้จะไม่ย่อยสลายไปเอง ทำให้อาจมีการสะสมในสิ่งแวดล้อมได้ยาวนานหลายพันปี
แน่นอนปัญหาจากดาต้าเซ็นเตอร์ไม่ได้มีเพียงเท่านั้น ยังสามารถก่อให้เกิดปัญหาต่อผู้คนและสิ่งแวดล้อมในอีกหลายด้าน ทั้งในส่วนของน้ำมันสำรองภายในดาต้าเซ็นเตอร์รั่วไหลจนปนเปื้อนลำคลองในรัฐนิวเจอร์ซีย์ หรืออัตราการใช้ไฟฟ้าและน้ำที่อาจส่งผลกระทบต่อชุมชนเป็นอย่างมาก
นั่นทำให้การจัดตั้งดาต้าเซ็นเตอร์จึงไม่ใช่เพียงโอกาส แต่เราจำเป็นต้องเฝ้าระวังไปพร้อมกัน
ที่มา
https://www.unep.org/and-polyfluoroalkyl-substances-pfass
https://www.epa.gov/pfas/our-current-understanding-human-health-and-environmental-risks-pfas
