Sunrise ระบบ AI สำหรับวิจัยนิวเคลียร์ฟิวชันของสหราชอาณาจักร
UK เดินเกมใหญ่ ใช้ AI กับซูเปอร์คอมพิวเตอร์ Sunrise เร่งวิจัยนิวเคลียร์ฟิวชัน หวังปฏิวัติพลังงานสะอาดสู่เชิงพาณิชย์ปี 2040 ทุ่มงบ 2.5 พันล้านปอนด์ สู่การเป็นผู้นำโลก
KEY
POINTS
- Sunrise คือซูเปอร์คอมพิวเตอร์ AI ที่สหราชอาณาจักรพัฒนาขึ้นเพื่อใช้ในการวิจัยนิวเคลียร์ฟิวชันโดยเฉพาะ
- ระบบนี้จะช่วยนักฟิสิกส์สร้างแบบจำลองดิจิทัลเสมือนจริง (Digital Twins) ของเครื่องปฏิกรณ์ฟิวชัน เพื่อใช้ในการทดสอบและแก้ปัญหาที่ซับซ้อน
- โครงการนี้เป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์ชาติของสหราชอาณาจักร ที่ตั้งเป้าหมายให้มีโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟิวชันเชิงพาณิชย์ภายในปี 2040
เราได้เห็น AI เข้ามามีส่วนสนับสนุนทางพลังงานในหลายด้าน ทั้งการค้นคว้าวิจัยน้ำมันเชื้อเพลิงและวัสดุ จัดการโครงข่ายไฟฟ้าขนาดใหญ่ บริหารพลังงานในอาคารสิ่งปลูกสร้าง ไปจนคาดคะเนกำลังการผลิตในแต่ละช่วงเวลา เพื่อรักษาเสถียรภาพทางพลังงานของประเทศ
แต่ล่าสุดเรากำลังจะล้ำไปอีกขั้น เมื่อมีการพัฒนา AI สำหรับวิจัยนิวเคลียร์ฟิวชัน
Sunrise ระบบ AI สำหรับนิวเคลียร์ฟิวชัน
ผลงานนี้อยู่ภายใต้การดูแลจาก UK Atomic Energy Authority หรือ UKEA ในการควบคุมของกระทรวงความมั่นคงพลังงานแห่งสหราชอาณาจักร กับการพัฒนา Sunrise ซูเปอร์คอมพิวเตอร์สำหรับการประมวลผล AI ที่จะถูกนำมาใช้สำหรับการค้นคว้าวิจัย นิวเคลียร์ฟิวชัน โดยเฉพาะ
ตัวระบบได้รับการออกแบบให้ช่วยสนับสนุนนักฟิสิกส์ ในการจำลองเครื่องปฏิกรณ์ฟิวชันให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น ด้วยการนำ AI กับกำลังการประมวลผลขั้นสูงของ Sunrise มาใช้ในการสร้าง Digital Twins เพื่อสร้างเครื่องปฏิกรณ์จำลองเสมือนจริงภายในซูเปอร์คอมพิวเตอร์ให้ออกมาสมจริงในระดับสูง
ในส่วนสเปคภายใน Sunrise ได้รับการนติดตั้งระบบประมวลผลจาก AMD EPYC ร่วมกับตัวเร่งประมวลผล AMD Instinct GPU ที่ติดตั้งบนเซิร์ฟเวอร์ของ Dell PowerEdge พร้อมความร่วมมือกับองค์กรชั้นนำมากมาย ตั้งแต่ Intel, Cambridge University ไปจนกระทรวงพลังงาน
แบบจำลองดังกล่าวจะถูกใช้ในการทดสอบ คาดการณ์ และจำลองสถานการณ์ในทุกรายละเอียด โดยเฉพาะปัญหาที่มีความท้าทายทั้งหลาย เช่น ความปั่นป่วนของอนุภาคพลาสมา, พัฒนาวัสดุสำหรับรองรับเตาปฏิกรณ์ หรือการพัฒนาเชื้อเพลิง Tritium สำหรับใช้ในนิวเคลียร์ฟิวชันขั้นต่อไปในอนาคต
นี่จึงเป็นอีกหนึ่งโครงการน่าสนใจในการเร่งรัดความก้าวหน้าของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์และพลังงานสะอาดในสหราชอาณาจักร
สู่เป้าหมายพลังงานนิวเคลียร์ฟิวชันปี 2040
สำหรับท่านที่ติดตามข่าวอาจรู้สึกว่าการเคลื่อนไหวของสหราชอาณาจักรไม่ใช่เรื่องแปลก นี่เป็นหนึ่งในไม่กี่ประเทศที่มุ่งพัฒนานิวเคลียร์ฟิวชันไว้ในแผนพัฒนาประเทศ ประเทศนี้ยังตั้งใจผลักดันโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟิวชันให้พร้อมสำหรับการใช้งานเชิงพาณิชย์ให้ได้ภายในปี 2040 อีกด้วย
ในช่วงเดือนมีนาคม 2026 นี้เองทางรัฐบาลได้ประกาศยุทธศาสตร์ Fusion Energy Strategy 2026 การประกาศวิสัยทัศน์ในการมุ่งเป็นศูนย์กลางแห่งอุตสาหกรรมนิวเคลียร์ฟิวชันของโลก ภายใต้กรอบวงเงินมูลค่ากว่า 2.5 พันล้านปอนด์(ราว 1.1 แสนล้านบาท) สำหรับแผนพัฒนาระยะ 5 ปี
หนึ่งในแผนแม่บทที่แสดงให้เห็นถึงการผลักดันนิวเคลียร์ฟิวชันเต็มตัวคือ โครงการ Spherical Tokamak for Energy Production หรือ STEP ที่มีเป้าหมายในการผลัดเปลี่ยนอดีตโรงไฟฟ้าถ่านหิน West Burton มาเป็นโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟิวชัน เพื่อแสดงถึงการผลักดันพลังงานของยุคใหม่เต็มตัว
นอกจาก STEP และ Sunrise ที่ได้รับการพูดถึงไปแล้ว สหราชอาณาจักรยังมีโครงการอีกหลายด้าน ทั้งการสนับสนุนการวิจัยการกักเก็บพลาสมาขั้นสูง หรือนวัตกรรมรองรับเชื้อเพลิงทริเทียม ที่จะได้รับมากขึ้นจากการเก็บเกี่ยวจากอวกาศ พร้อมตั้งกองทุนนำร่อง Starmaker One เพื่อดึงดูดภาคเอกชนและสตาร์ทอัพให้เข้ามาลงทุนและพัฒนานวัตกรรมภายในประเทศ
โครงการเหล่านี้นับเป็นก้าวสำคัญในการผลักดันนิวเคลียร์ฟิวชันไปสู่ยุทธศาสตร์ชาติอย่างชัดเจน และนับเป็นประเทศแรกที่ผลักดันเทคโนโลยีนี้ให้เป็นแผนพัฒนาเศรษฐกิจอย่างเป็นทางการ โดยมีจุดหมายสำคัญคือการขึ้นเป็นผู้นำตลาดเทคโนโลยีนิวเคลียร์ฟิวชันของโลกต่อไป
ซึ่งแนวทางนี้จะช่วยตอบคำถามทั้งยุทธศาสตร์ด้านเทคโนโลยี พลังงาน และสิ่งแวดล้อมของประเทศไปพร้อมกัน
แน่นอนสหราชอาณาจักรไม่ใช่ประเทศเดียวที่มุ่งมั่นผลักดันนิวเคลียร์ฟิวชัน หลายประเทศต่างสนใจและทุ่มเม็ดเงินลงมาเช่นกัน ที่โดดเด่นที่สุดคือ จีน ที่รัฐบาลผลักดันในการสร้างเตาปฏิกรณ์ CFETR เพื่อผลิตไฟฟ้าเชิงพาณิชย์ภายในทศวรรษ 2040 เช่นเดียวกับ ญี่ปุ่น และ เกาหลีใต้ ซึ่งให้ความสนใจในการควบคุมพลาสมาเพื่อเตรียมพัฒนาต่อไปในอนาคต
คงต้องรอดูต่อไปว่าประเทศไหนจะสำเร็จผลการวิจัย และสามารถผลักดันนิวเคลียร์ฟิวชันออกมาได้เป็นชาติแรก
ที่มา
https://interestingengineering.com/energy/fusion-power-plant-coal-site-uk
https://interestingengineering.com/energy/uk-ai-supercomputer-dedicated-to-fusion-energy


