AI ตรวจจับไฟไหม้จากกล้องวงจรปิด แม่นยำ 92% ในเวลาไม่ถึงวินาที

ไฟไหม้ นับเป็นเหตุที่เกิดได้ทั่วไปตามที่พักอาศัยหรืออาคารบ้านเรือน สามารถเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุทั้งการชำรุดของอุปกรณ์ ความประมาทเลินเล่อ ไปจนเหตุสุดวิสัย หลายครั้งกลายเป็นไฟไหม้ใหญ่ที่สร้างความเสียหายเป็นวงกว้างทั้งต่อชีวิตและทรัพย์สิน ทำให้เราต้องเฝ้าระวังอย่างเคร่งครัด

 

นี่เป็นเหตุผลให้มีการคิดค้นพัฒนาระบบ AI ตรวจจับไฟไหม้จากกล้องวงจรปิด

 

 

AI สำหรับตรวจจับไฟไหม้จากกล้องวงจรปิด

 

ผลงานนี้เป็นของทีมวิจัยจาก NYU Tandon School of Engineering กับการคิดค้นพัฒนาระบบ AI ตรวจจับไฟไหม้ โดยอาศัยอุปกรณ์พื้นฐานอย่างกล้องวงจรปิดที่มีอยู่ทั่วไปภายในอาคาร มาทำหน้าที่ตรวจจับไฟไหม้ที่เกิดในพื้นที่แบบเรียลไทม์ในระดับความแม่นยำถึง 92%

 

ระบบได้รับการออกแบบไม่ให้พึ่งพา AI เพียงตัวเดียว แต่อาศัยอัลกอริทึมล้ำสมัยมาประมวลผลร่วมกันเพื่อตรวจทานและยืนยันความถูกต้องของข้อมูล ต้องให้โมเดลหลายตัวในระบบยืนยันพร้อมกันว่าเกิดเหตุไฟไหม้จึงจะเริ่มการแจ้งเตือน ป้องกันการแจ้งเตือนผิดพลาด

 

โมเดลแต่ละตัวได้รับการฝึกฝนด้วยภาพจากชุดข้อมูลภาพไฟไหม้ตามมาตรฐานสมาคมป้องกันอัคคีภัยแห่งชาติ รองรับทั้งกรณีไฟไหม้ทั่วไป ไฟฟ้าลัดวงจร ไปจนไฟจากการประกอบอาหาร มีความเร็วในการประมวลผลสูงมาก สามารถวิเคราะห์ภาพจากวีดีโอและระบุไฟไหม้ภายใน 0.016 วินาที/เฟรม จึงสามารถแจ้งเตือนได้อย่างทันท่วงที

 

ในขั้นตอนการใช้งานระบบจะเริ่มตรวจจับภาพแต่ละเฟรมที่ได้จากกล้องวงจรปิด ใช้การตรวจจับร่วมกับการวิเคราะห์เชิงเวลา เพื่อตรวจสอบการเปลี่ยนแปลงของวัตถุโดยอาศัยรูปแบบการเคลื่อนไหว ลุกลาม และขยายตัวของไฟแบบเรียลไทม์ ป้องกันการเกิดความเข้าใจผิดจากภาพหรือเหตุการณ์อื่น ทำให้ AI นี้มีความแม่นยำในการตรวจับถึง 92%

 

ถือเป็นระบบที่น่าสนใจซึ่งอาจช่วยรักษาชีวิตและป้องกันทรัพย์สินของผู้อยู่อาศัยในอาคารได้อย่างดี

 

 

จุดเด่นของระบบตรวจจับผ่านกล้อง ที่ไม่ต้องพึ่งอุปกรณ์เพิ่ม

 

เมื่อพูดถึงระบบป้องกันอัคคีภัยตามอาคาร สิ่งแรกที่คนส่วนใหญ่นึกถึงย่อมเป็น ระบบตรวจจับควัน ที่จะแจ้งเตือนผู้อยู่อาศัยในอาคารเมื่อตรวจพบควันไฟ แต่ปัญหาสำคัญของเครื่องตรวจจับควันคือ การแจ้งเตือนเท็จ ที่ทำให้เกิดความแตกตื่นโดยไม่จำเป็นจนผู้ใช้งานหงุดหงิดรำคาญใจ ส่งผลต่อความน่าเชื่อถือของสัญญาณเตือนภัยในที่สุด

 

ปัญหานี้จะไม่เกิดขึ้นกับระบบ AI ตรวจจับไฟไหม้ ด้วยการใช้การจับภาพจากกล้องและโมเดลหลายตัววิเคราะห์ซ้อนกันก่อนแจ้งเตือนจึงมีอัตราความแม่นยำสูง หมดปัญหาแจ้งเตือนเท็จจากควันตอนทำอาหาร ฝุ่น หรือมดหลุดเข้าไปในตัวเครื่อง ที่มักทำให้เกิดการรวนและแจ้งเตือนผิดพลาดอยู่บ่อย ๆ

 

อีกหนึ่งปัญหาที่เกิดขึ้นไม่แพ้กันคือ ระบบตรวจจับควันทำได้แค่แจ้งเตือนเมื่อเกิดไฟไหม้ จึงประเมินตำแหน่งและความรุนแรงของอัคคีภัยได้ยาก แต่ด้วยระบบตรวจจับจาก AI ปัญหานี้จะไม่เกิดขึ้น เพราะเราสามารถมองเห็นและประเมินสถานการณ์จากภาพในกล้องแบบเรียลไทม์

 

AI ตรวจจับไฟไหม้ยังโดดเด่นกว่าในการตอบสนองและระยะครอบคลุม เครื่องตรวจจับควันตามปกติต้องรอให้ควันลอยตัวขึ้นสูงซึ่งอาจใช้เวลาสักพัก แต่ระบบตรวจจับจาก AI ตอบสนองและวิเคราะห์ได้เร็วระดับ 0.016 วินาที/เฟรม กล้องส่วนใหญ่ก็ครอบคลุมทั่วอาคาร จึงแน่ใจได้ว่าจะแจ้งเตือนได้ทันท่วงที และเปิดโอกาสให้เข้ายับยั้งได้ก่อนกลายเป็นเรื่องร้ายแรง

 

สุดท้ายการติดตั้งเครื่องตรวจจับควันจำเป็นต้องหาซื้ออุปกรณ์เฉพาะ แล้วทำการติดตั้งเพิ่มเติมเข้าไปเพื่อใช้งาน ขณะที่ระบบตรวจจับไฟไหม้จาก AI อาศัยภาพจากกล้องวงจรปิด อุปกรณ์ที่มีและใช้งานตามอาคารบ้านเรือนทั่วไปอยู่แล้ว ทำให้ไม่ต้องเดินสายหรือต่อเติมเพิ่มให้ยุ่งยาก เพียงนำภาพวงจรปิดในอาคารไปเชื่อมต่อและประมวลผลกับคลาวด์ก็เพียงพอ

 

นี่จึงถือเป็นอีกหนึ่งตัวเลือกน่าสนใจสำหรับป้องกันอัคคีภัย และเพื่อความมั่นคงปลอดภัยในชีวิต

 

 

 

จริงอยู่ระบบ AI ตรวจจับไฟไหม้นี้อาจยังไม่พร้อมใช้งานเชิงพาณิชย์ แต่ในทางเทคนิคก็พร้อมสำหรับการใช้งานเป็นที่เรียบร้อย อีกทั้งอุปกรณ์ที่ใช้งานยังอาศัยโครงสร้างที่มีพื้นฐานอยู่ก่อน คาดว่าอาจสามารถผลักดันให้ถูกนำไปใช้จริง หรือถูกซื้อไปติดตั้งในระบบกล้องวงจรปิดของบริษัทที่มีอยู่ได้ไม่ยาก โดยเฉพาะในช่วงเวลาที่ AI กำลังเฟื่องฟู

 

คาดว่าภายในอีก 1 – 2 ปี เราอาจได้เห็นผลิตภัณฑ์นี้ออกมาให้ใช้งานก็เป็นได้

 

 

 

ที่มา

 

https://techxplore.com/news/2025-09-ai-leverages-standard-cameras-seconds.html

 

https://www.bangkokbiznews.com/news/news-update/1213148