อว.ปฏิรูปการศึกษา! สั่งทุกมหาวิทยาลัยต้องจัดสอนวิชา AI

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) สร้างแรงสั่นสะเทือนให้วงการการศึกษาไทยครั้งสำคัญ ด้วยการออกประกาศให้ทุกมหาวิทยาลัยทั่วประเทศ ต้องบรรจุรายวิชาเกี่ยวกับปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในทุกหลักสูตร การเคลื่อนไหวครั้งใหญ่นี้มีเป้าหมายเพื่อพลิกโฉมการผลิตบัณฑิตไทยให้มีทักษะที่ตลาดแรงงานยุคใหม่ต้องการ และยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศบนเวทีโลก

 

นายสุรศักดิ์ พันธุ์เจริญวรกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. ได้ลงนามในประกาศ “แนวปฏิบัติการจัดการเรียนการสอนด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI)” อย่างเป็นทางการแล้ว โดยเน้นย้ำว่านี่คือ “การปฏิวัติการศึกษาไทย” ที่จะเปลี่ยนกระบวนทัศน์การเรียนรู้จากการท่องจำไปสู่การสร้างนักคิด นักปฏิบัติ และนวัตกรที่สามารถประยุกต์ใช้เทคโนโลยีได้อย่างสร้างสรรค์

 

ทิศทางโลก: ไทยไม่ได้เดินลำพัง

การปรับตัวครั้งนี้ของไทยสอดคล้องกับทิศทางของนานาประเทศที่เล็งเห็นความสำคัญของ AI และได้บรรจุเป็นวาระแห่งชาติทางการศึกษาไปแล้ว ตัวอย่างเช่น

 

จีน - รัฐบาลจีนได้ประกาศแผนพัฒนา AI แห่งชาติ โดยตั้งเป้าให้เป็นผู้นำด้าน AI ของโลกภายในปี 2030 และได้ผลักดันให้มีการจัดตั้งคณะและหลักสูตร AI ในมหาวิทยาลัยชั้นนำทั่วประเทศ

 

สหรัฐอเมริกา - แม้จะไม่มีนโยบายบังคับจากส่วนกลาง แต่สถาบันอุดมศึกษาชั้นนำอย่าง MIT, Stanford และ Carnegie Mellon ต่างเป็นผู้บุกเบิกหลักสูตร AI ที่เข้มข้น และรัฐบาลได้ให้ทุนสนับสนุนการวิจัยและพัฒนาทักษะด้านนี้อย่างมหาศาล

 

สิงคโปร์ - ภายใต้ยุทธศาสตร์ "Smart Nation" สิงคโปร์ได้ลงทุนอย่างหนักในการพัฒนาทักษะดิจิทัลและ AI ให้กับพลเมืองทุกระดับชั้น ตั้งแต่ระดับโรงเรียนไปจนถึงมหาวิทยาลัยและวัยทำงาน

 

สหราชอาณาจักร - ได้มีการจัดตั้งศูนย์ความเป็นเลิศด้าน AI และสนับสนุนทุนการศึกษาในระดับปริญญาโทและเอก เพื่อสร้างผู้เชี่ยวชาญรองรับการเติบโตของอุตสาหกรรมเทคโนโลยี

 

การที่ประเทศไทยขยับตัวในครั้งนี้ จึงเป็นการก้าวตามเทรนด์โลกที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ เพื่อสร้างความมั่นใจว่าบัณฑิตไทยจะไม่ตกขบวนในตลาดแรงงานสากล

 

สาระสำคัญของประกาศ ทุกสถาบันต้องพร้อม

 

ประกาศฉบับนี้กำหนดแนวปฏิบัติที่ชัดเจนสำหรับทุกสถาบันอุดมศึกษา ดังนี้

 

1.ประเมินความพร้อม ทุกมหาวิทยาลัยต้องประเมินศักยภาพและความพร้อมของตนเองในการจัดการเรียนการสอนด้าน AI

 

2.บรรจุวิชาบังคับ ทุกหลักสูตรต้องมีรายวิชาเกี่ยวกับ AI อย่างน้อย 6 หน่วยกิต หรือเทียบเท่า 2 รายวิชา (ยกเว้นสาขาที่เกี่ยวข้องโดยตรงอยู่แล้ว)

 

3.จัดตั้งหน่วยให้คำปรึกษา จัดตั้ง “หน่วยให้คำปรึกษาด้าน AI” เพื่อเป็นพี่เลี้ยงและให้การสนับสนุนทั้งด้านการสอน การบริหาร และการบำรุงรักษาระบบ

 

4.พัฒนาบุคลากร จัดอบรมเพื่อพัฒนาทักษะ (Upskill/Reskill) ด้าน AI ให้กับคณาจารย์และบุคลากรอย่างต่อเนื่อง

 

อนาคตบัณฑิตไทย จากผู้ใช้สู่ผู้สร้างนวัตกรรม

 

นายสุรศักดิ์คาดการณ์ว่า ภายในไม่กี่ปีข้างหน้า บัณฑิตไทยที่ผ่านหลักสูตรนี้จะมีความสามารถในการประยุกต์ใช้ AI เพื่อสร้างสรรค์นวัตกรรมที่ตอบโจทย์การพัฒนาประเทศในมิติต่างๆ เช่น การแพทย์อัจฉริยะ, เกษตรแม่นยำ, และอุตสาหกรรมสร้างสรรค์

 

ด้าน ศ.ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวง อว. กล่าวเสริมว่า อว. จะทำงานร่วมกับหน่วยงานพันธมิตรอย่างเนคเทคและ สวทช. เพื่อพัฒนาเครื่องมือสนับสนุนต่างๆ ซึ่งประกอบด้วย

 

- แบบประเมิน University AI Readiness Assessment: เพื่อช่วยให้มหาวิทยาลัยวัดระดับความพร้อมของตนเองได้อย่างเป็นระบบ

 

- โครงการอบรมสร้างความตระหนักรู้: ตั้งเป้าขยายให้ครอบคลุมทุกภูมิภาคภายในปี 2569

 

- พัฒนาโมเดลภาษาไทยขนาดใหญ่ (Large Language Model - LLM): สร้างเครื่องมือ AI สำหรับบริบทภาษาไทยโดยเฉพาะ เพื่อให้สถาบันอุดมศึกษานำไปใช้ได้จริง

 

ทั้งหมดนี้คือหมุดหมายสำคัญของการศึกษาไทย ที่จะสร้างเครือข่ายมหาวิทยาลัยที่แข็งแกร่ง พร้อมขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมของประเทศด้วยเทคโนโลยีแห่งอนาคตอย่างแท้จริง