จะเกิดอะไรขึ้นหากทรัมป์ป่วยหนักจนไปต่อไม่ไหว?

อาการป่วยของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ที่เกิดขึ้นก่อนการเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐเพียงไม่กี่สัปดาห์ยังคงเป็นที่น่าสงสัย แม้แหล่งข่าวจะเผยว่าอาการป่วยของเขาน่ากังวลมากแต่แพทย์ยืนยันว่าอาการของเขาดีขึ้นหลังจากเข้าโรงพยาบาล ทำให้หลายคนตั้งคำถามว่าการป่วยของทรัมป์จะส่งผลอย่างไรต่อการเลือกตั้งที่กำจะเกิดขึ้น และตำแหน่งประธานาธิบดีสหรัฐจะดำเนินต่อไปอย่างไร

จะเกิดอะไรขึ้นหากทรัมป์ป่วยหนักก่อนการเลือกตั้ง?

• เลื่อนการเลือกตั้ง

ไม่เคยมีการเลื่อนการเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐมาก่อนแม้ในช่วงสงครามกลางเมือง, สงครามโลกครั้งที่ 2 หรือวิกฤตอื่นๆ โดยรัฐธรรมนูญสหรัฐระบุว่าประธานาธิบดีสามารถมอบอำนาจให้รองประธานาธิบดี (ไมค์ เพนซ์) ทำหน้าที่แทน หรือหากไมค์ เพนซ์ ไม่สามารถทำหน้าที่ได้ แนนซี เพโลซี ประธานสภาผู้แทนราษฎรจะเป็นผู้ทำหน้าที่แทนในลำดับถัดไป

ทั้งนี้การเปลี่ยนแปลงกำหนดการเลือกตั้งนั้นขึ้นอยู่กับฝ่ายนิติบัญญัติของสหรัฐไม่ใช่ประธานาธิบดี ซึ่งต้องใช้เสียงข้างมากในสภาคองเกรสทั้ง 2 แห่งในการลงมติเห็นชอบให้มีการเปลี่ยนแปลงวันที่ ซึ่งไม่น่าจะเป็นไปได้เนื่องจากจะต้องผ่านสภาผู้แทนราษฎรที่ควบคุมด้วยระบอบประชาธิปไตย

อย่างไรก็ตามรัฐธรรมนูญของสหรัฐกำหนดให้การปกครองโดยประธานาธิบดีมีวาระเพียง 4 ปีเท่านั้น ดังนั้นวาระของประธานาธิบดีทรัมป์จะหมดลงโดนอัตโนมัติในวันที่ 20 มกราคม 2021

• เปลี่ยนชื่อบนบัตรเลือกตั้ง

แม้ว่าทรัมป์จะสามารถส่งมอบตำแหน่งให้เพนซ์เป็นผู้รักษาการแทนได้แต่เขาไม่จำเป็นต้องกลายเป็นผู้สมัครรับเลือกตั้งของพรรครีพับลิกัน เนื่องจากมีการเสนอชื่อโดนัลด์ ทรัมป์ อย่างเป็นทางการไปแล้ว

แต่ภายใต้กฎของสมาชิกพรรค 168 คน ของคณะกรรมการแห่งชาติของสาธารณรัฐหากจะลงคะแนนเลือกผู้ท้าชิงตำแหน่งประธานาธิบดีคนใหม่ เพนซ์เป็นผู้สมัครที่มีแนวโน้มจะถูกเลือกและหากเขาได้รับเลือกจะต้องมีการเลือกเพื่อนร่วมงานคนใหม่

อย่างไรก็ตามทั้งพรรคเดโมแครตและพรรครีพับลิกันไม่เคยมีการเปลี่ยนชื่อผู้ท้าชิงตำแหน่งประธานาธิบดีหลังมีการเสนอชื่ออย่างเป็นทางการแล้ว

• เลื่อนการประชันวิสัยทัศน์

โดนัลด์ ทรัมป์ ต้องกักตัวเป็นเวลา 10 วันนับจากวันที่ 1 ตุลาคมที่ผลตรวจโควิด-19เป็นบวก ดังนั้นเขาอาจจะยังสามารถเข้าร่วมการประชันวิสัยทัศน์ครั้งต่อไปซึ่งกำหนดไว้ในวันที่ 15 ตุลาคม แต่การประชุมอื่นๆ ของทรัมป์ในช่วงเวลานี้ต้องถูกยกเลิกหรือเลื่อนออกไป รวมทั้งการประชุมที่จะเกิดขึ้นในฟลอริดาเมื่อวันศุกร์ถูกยกเลิกและเปลี่ยนเป็นการประชุมทางวิดีโอแทน

จะเกิดอะไรขึ้นหากทรัมป์เป็นผู้ไร้ความสามารถ?

• ส่งมอบอำนาจ

หากสองในสามของสภาและวุฒิสภาเห็นพ้องต้องกันว่าประธานาธิบดีไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งได้ รองประธานาธิบดีจะเป็นผู้ดำรงตำแหน่งรักษาการประธานาธิบดีไปจนกว่าจะมีการเข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดีคนต่อไป

กล่าวคือทรัมป์สามารถส่งมอบอำนาจให้ ไมก์ เพนซ์ ดำรงตำแหน่งรักษาการประธานาธิบดีและหากทรัมป์สามารถกลับมาดำรงตำแหน่งได้จึงสามารถยึดตำแหน่งประธานาธิบดีกลับคืนมา

หากเพนซ์ไม่สามารถดำรงตำแหน่งได้ก็จะส่งมอบไปยัง แนนซี เพโลซี ประธานสภาผู้แทนราษฎร หรือหากเพโลซียังไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ ตำแหน่งจะถูกส่งไปยังวุฒิสมาชิกพรรครีพลับลิกันอาวุโส ชัค กราสลีย์ ซึ่งปัจจุบันอายุ 87 ปี

ซึ่งก่อนหน้านี้ในสหรัฐเคยเกิดเหตุการณ์ที่ประธานาธิบดีเป็นผู้ไร้ความสามารถมาก่อนโดยในปี 1985 อดีตประธานาธิบดีโรนัลด์ เรแกน เข้ารับการผ่าตัดมะเร็ง โดยมีรองประธานาธิบดี จอร์จ เอช. ดับเบิลยู. บุช รักษาการแทน

ในปี 2002 อดีตประธานาธิบดีจอร์จ เอช. ดับเบิลยู. บุช ได้ทำเช่นเดียวกันเมื่อเขาต้องรับการรักษาส่องกล้องที่ลำไส้

ทั้งนี้ข้อมูลอื่นๆ จากศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งสหรัฐอเมริการะบุว่า ในกลุ่มผู้ป่วยโควิด-19 ในช่วงอายุ 70 ปี อัตราการเสียชีวิตของผู้ติดเชื้อที่สุขภาพแข็งแรงคือ 10% แต่สำหรับผู้ติดเชื้อที่มีอาการป่วยอัตราการเสียชีวิตจะอยู่ที่ 32% โดยการประเมินจากทั้งหมด 47 ประเทศ มีถึง 41 ประเทศที่พบว่าการเสียชีวิตของผู้ติดเชื้อเพศชายมีจำนวนมากกว่าผู้ติดเชื้อที่เป็นเพศหญิง

นอกจากนี้หน่วยงานป้องกันโรคติดต่อในสหรัฐอเมริการายงานจำนวนผู้เสียชีวิตจากโรคโควิด-19 โดยแบ่งตามอายุว่า ผู้ป่วยเพศชายที่มีอายุ 65-74 ปีเสียชีวิตจากโรคโควิด-19คิดเป็นร้อยละ 25 รองลงมาจากผู้ป่วยที่มีอายุ 75-84 ปีที่เสียชีวิตเป็นร้อยละ 27 ซึ่งมากที่สุดในผู้ป่วยทุกวัย โดยปัจจุบันโดนัลด์ ทรัมป์มีอายุ 74 ปี

จะเกิดอะไรขึ้นหากทรัมป์เสียชีวิต?

• เปลี่ยนตัวผู้ลงสมัคร

ในสหรัฐอเมริกาหากผู้สมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีเสียชีวิตหรือถอนตัวจากการเลือกตั้ง พรรคของพวกเขาจะต้องตัดสินใจเปลี่ยนผู้ลงสมัครคนใหม่ ทั้งพรรคเดโมแครตและรีพับลิกันต่างมีกฎเกณฑ์ในการเลือกผู้สมัครใหม่

ในขณะที่บัตรลงคะแนนหลายล้านใบจะต้องพิมพ์ใหม่ รวมถึงรัฐทั้ง 29 รัฐที่ได้เริ่มส่งบัตรเลือกตั้งทางไปรษณีย์ไปยังผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งแล้วและการเลือกตั้งล่วงหน้าได้เริ่มขึ้นแล้วเช่นกัน

• การเลือกตั้งเป็นไปตามเดิม

ริก ฮาเซน ศาสตราจารย์ด้านกฎหมายของมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เออร์ไวน์ และผู้เชี่ยวชาญด้านการลงคะแนนเขียนไว้ในบล็อกของเขาว่า "สิ่งที่จะเป็นไปได้มากที่สุดคือการเลือกตั้งจะเกิดขึ้นตามกำหนดเดิม โดยมีชื่อผู้สมัครที่เสียชีวิตหรือไร้ความสามารถในบัตรลงคะแนน จากนั้นจะมีคำถามว่าสภานิติบัญญัติจะอนุญาตให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งประธานาธิบดีของแต่ละรัฐลงคะแนนเสียงให้กับบุคคลที่ไม่ใช่ผู้สมัครที่เสียชีวิตหรือไม่"

Photo by Tia DUFOUR / The White House / AFP