เปิดอินไซด์ตลาดจีน เทศกาลลดราคาเริ่มแผ่ว ช้อปออนไลน์ส่งด่วนโตพุ่ง 112%

ด้วยจำนวนประชากรกว่า 1,400 ล้านคน และชนชั้นกลางที่มีกำลังซื้อสูงถึง 400 ล้านคน "จีน" จึงเป็นตลาดที่มีความสำคัญต่อเศรษฐกิจโลกอย่างปฏิเสธไม่ได้ 

 

โดยเฉพาะในวันที่การค้าออนไลน์กำลังทำให้พรมแดนระหว่างประเทศเลือนหาย เปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการจากทั่วโลกเข้าถึงผู้บริโภคจีนได้ง่ายขึ้น

 

แต่สิ่งที่น่าสนใจยิ่งกว่าขนาดตลาด คือการเปลี่ยนแปลงของผู้บริโภคที่กำลังส่งผลต่อทิศทางการแข่งขันทางธุรกิจ 

 

เมื่อเทศกาลลดราคาครั้งใหญ่ไม่ใช่แม่เหล็กดึงดูดลูกค้าเหมือนเดิม ขณะที่การซื้อสินค้าแบบส่งด่วน หรือ Instant E-commerce กลับเติบโตอย่างก้าวกระโดด

 

ความเปลี่ยนแปลงนี้ไม่เพียงสะท้อนทิศทางอีคอมเมิร์ซจีน แต่ยังเป็นสัญญาณที่ผู้ประกอบการไทยต้องศึกษา เพื่อค้นหาช่องทาง และสินค้าที่จะเข้าไปตอบโจทย์ตลาดขนาดใหญ่แห่งนี้

 

 

พรรณอวิกา ลิมปพันธุ์ ตัวแทนจาก บริษัท อาลีบาบา กรุ๊ป (Alibaba Group) เปิดเผยว่า ประเทศจีนยังคงเป็นตลาดขนาดใหญ่ที่มีอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจ (GDP) อยู่ที่ 5% โดยมีการซื้อขายกับต่างประเทศคิดเป็นสัดส่วนสูงถึง 22% หรือมูลค่ารวมกว่า 140 ล้านล้านหยวนในปีที่ผ่านมา

 

อีกทั้งยังมีกลุ่มประชากรชนชั้นกลาง (Middle Class) ที่มีกำลังซื้อสูงถึง 400 ล้านคน จากประชากรทั้งหมด 1,400 ล้านคน

 

อีคอมเมิร์ซจีน Instant E-commerce พุ่งแรง 112%

 

พรรณอวิกา ระบุว่า สมรภูมิตลาดอีคอมเมิร์ซในประเทศจีนมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและเห็นได้ชัดในรอบ 1–2 ปีที่ผ่านมา 

 

ผู้บริโภคจีนไม่ได้เฝ้ารอซื้อสินค้าเฉพาะช่วงเทศกาลลดราคาใหญ่อย่าง 618 ซึ่งเป็นมหกรรมช้อปปิ้งออนไลน์ครั้งใหญ่ที่สุดช่วงกลางปีของประเทศจีน ซึ่งจัดขึ้นในวันที่ 18 มิถุนายนของทุกปี หรือบ้านเราก็ 11.11 อีกต่อไป โดยสัดส่วนการซื้อสินค้าผ่านเทศกาลเหล่านี้ลดลงเหลือเพียง 2% เท่านั้น

 

 

อีกทั้งรูปแบบการซื้อผ่านแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซดั้งเดิม เช่น Taobao หรือ Tmall มีสัดส่วนลดลงเหลือ 12% แต่ Instant E-commerce กลับโตระเบิด 112% เพราะผู้บริโภคหันมาใช้บริการ Instant E-commerce ที่สั่งสินค้าและได้รับด่วนภายใน 3 ชั่วโมง โดยมีผู้เล่นสำคัญ เช่น Meituan Dianping และ Taobao Shangou (เถาเป่า ซ่านโกว) ของเครือ Alibaba เข้ามาขับเคลื่อนตลาด

 

หนึ่งในตัวอย่างที่สะท้อนความดุเดือดของการแข่งขันในตลาด Instant E-commerce ของจีน คือการเปิดตัวบริการ Taobao Shangou ที่ลงสนามแข่งขันกับผู้เล่นรายใหญ่โดยใช้กลยุทธ์ดึงดูดผู้ใช้งานใหม่ ผ่านแคมเปญแจกคูปองชานมฟรีรวม 10 ล้านแก้วในวันแรกของการเปิดตัว เพื่อจูงใจให้ผู้บริโภคดาวน์โหลดแอปพลิเคชันและทดลองใช้บริการ

 

แคมเปญดังกล่าวไม่เพียงสะท้อนการแข่งขันเพื่อแย่งชิงฐานผู้ใช้งานระหว่างแพลตฟอร์มยักษ์ใหญ่ แต่ยังแสดงให้เห็นถึงความพยายามเร่งสร้างพฤติกรรมการซื้อสินค้าแบบทันทีทันใด ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของตลาด Instant E-commerce ที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว โดยมีอัตราการเติบโตสูงถึง 112%

 

อย่างไรก็ตาม การแข่งขันในตลาดจีนไม่ได้วัดกันเพียงว่าแพลตฟอร์มใดจะจัดโปรโมชันได้ดึงดูดใจมากกว่า หรือใครสามารถจัดส่งสินค้าได้รวดเร็วกว่าเท่านั้น เพราะในฝั่งผู้บริโภคเองก็เริ่มเปลี่ยนเกณฑ์การตัดสินใจซื้อ โดยให้ความสำคัญกับคุณภาพ ประโยชน์ใช้สอย และความคุ้มค่าของสินค้ามากขึ้น โดยเฉพาะสินค้าที่มีราคาถูกแต่คุณภาพไม่ได้มาตรฐาน หรือใช้งานได้ไม่นาน อาจไม่ใช่สิ่งที่ผู้บริโภคจีนต้องการอีกต่อไป 

 

สะท้อนให้เห็นว่าการแข่งขันด้านราคาต่ำเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอที่จะสร้างความได้เปรียบในตลาดนี้

 

ในทางกลับกัน สินค้าที่สามารถสร้างความแตกต่าง มีคุณภาพ ใช้งานได้จริง และมีเรื่องราวเบื้องหลังที่น่าสนใจ (Storytelling) จะยิ่งมีโอกาสสร้างมูลค่าเพิ่มและดึงดูดผู้บริโภคได้มากขึ้น จึงเป็นโจทย์สำคัญของผู้ประกอบการไทยที่ต้องเปลี่ยนจากการขายสินค้าโดยเน้นราคาถูก มาเป็นการนำเสนอคุณค่าและจุดเด่นของผลิตภัณฑ์ให้ผู้บริโภคเห็นอย่างชัดเจน

 

เปิด 4 เมืองยุทธศาสตร์ ปักหมุดสินค้าไทยให้ตรงกำลังซื้อ

 

เมื่อมองถึงเศรษฐกิจจีน พรรณอวิกา ได้ยกตัวอย่าง 4 เมืองยุทธศาสตร์ ที่เปิดรับผู้ประกอบการต่างประเทศ ได้แก่ หางโจว เซินเจิ้น กว่างโจว และฉงชิ่ง

 

เริ่มจาก หางโจว (Hangzhou) ซึ่งเป็นตลาดที่มีโอกาสสำหรับสินค้าเพื่อสุขภาพและความงาม (Health & Wellness) รวมถึงผลิตภัณฑ์สัตว์เลี้ยง โดยเฉพาะสินค้าสำหรับสุนัขและแมว เนื่องจากตลาดสัตว์เลี้ยงจีนกำลังเติบโต  

 

พรรณอวิกา เล่าให้โพสต์ทูเดย์ ฟังว่า ตลาดสัตว์เลี้ยงในจีนเติบโตสูงมาก โดยประชากรจีนเลี้ยงแมวสูงถึง 80% และดูแลสัตว์เลี้ยงเหมือนลูก ทำให้แบรนด์ลักชัวรีเริ่มหันมาทำอุปกรณ์สัตว์เลี้ยงออกวางจำหน่าย ถือเป็นโอกาสใหม่ของสินค้าและบริการเกี่ยวกับสัตว์เลี้ยงจากไทย

 

ส่วน เซินเจิ้น (Shenzhen) มุ่งเน้นสินค้ากลุ่มกาแฟและผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวเนื่องกับกาแฟ รวมถึงสินค้าเทคโนโลยี ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีโอกาสต่อยอดจากความต้องการของผู้บริโภคในเมืองเศรษฐกิจและเทคโนโลยีแห่งนี้

 

ด้าน กว่างโจว (Guangzhou) ให้ความสำคัญกับสินค้าแฟชั่นและผลิตภัณฑ์ที่สะท้อนเอกลักษณ์ความเป็นไทย ตลอดจนสินค้าพื้นถิ่นที่สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มผ่านเรื่องราวและวัฒนธรรม เช่น สุราพื้นถิ่นและผลิตภัณฑ์ยาดองไทย

 

ขณะที่ ฉงชิ่ง (Chongqing) ถือเป็นอีกหนึ่งเมืองยุทธศาสตร์ที่มีความน่าสนใจเป็นพิเศษ เนื่องจากเป็นศูนย์กลางการกระจายสินค้าเชื่อมโยงไปยังภูมิภาคตะวันออกกลาง และเป็นประตูสำคัญในการเข้าถึงตลาดผู้บริโภคมุสลิมกว่า 80 ล้านคน รวมถึงมีบทบาทด้านการเป็นศูนย์กลางสินค้าและการค้าฮาลาล

 

นอกจากนี้ ฉงชิ่งยังเป็นตลาดที่มีโอกาสสำหรับสินค้าเพื่อสุขภาพและกลุ่ม Silver Economy หรือเศรษฐกิจผู้สูงวัย โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์สมุนไพรและโภชนาการ ซึ่งเป็นกลุ่มสินค้าที่สอดรับกับความต้องการดูแลสุขภาพของผู้บริโภค

 

เปิดลิสต์สินค้าไทยดาวรุ่ง ผำ-ลูกประคบ เจาะตลาด Wellness จีน

 

เมื่อพิจารณาถึงโอกาสของสินค้าไทยในตลาดจีน พรรณอวิกา กล่าวว่า กลุ่มผลิตภัณฑ์ที่เชื่อมโยงกับสุขภาพและไลฟ์สไตล์เป็นหนึ่งในตลาดที่มีศักยภาพ โดยเฉพาะสินค้าที่สามารถนำจุดแข็งด้านวัตถุดิบธรรมชาติ ภูมิปัญญาท้องถิ่น และเอกลักษณ์ของไทย มาสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์

 

หนึ่งในสินค้าที่น่าจับตาคือ "ผำ" พืชน้ำขนาดเล็กที่มีคุณค่าทางโภชนาการ ซึ่งสามารถต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์อาหารและสุขภาพ เพื่อเจาะกลุ่มผู้บริโภคที่ใส่ใจเรื่องโภชนาการ รวมถึงตลาด Silver Economy หรือเศรษฐกิจผู้สูงวัยในจีน ซึ่งให้ความสำคัญกับการดูแลสุขภาพและผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติมากขึ้น

 

ขณะที่ผลิตภัณฑ์สมุนไพรไทยอย่างลูกประคบและน้ำมันนวด ก็เป็นอีกกลุ่มที่มีโอกาสต่อยอดสู่ตลาด Wellness โดยอาศัยจุดแข็งด้านภูมิปัญญาการดูแลสุขภาพแบบไทย สามารถขยายช่องทางจำหน่ายได้ทั้งการนำสินค้าเข้าวางบนชั้นค้าปลีกและการทำตลาดผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์

 

นอกจากนี้ ยังมีตลาดสัตว์เลี้ยง (Pet Products) ที่กำลังเติบโตอย่างน่าสนใจ จากพฤติกรรมผู้บริโภคจีนที่ให้ความสำคัญกับสัตว์เลี้ยงในฐานะสมาชิกของครอบครัว และพร้อมใช้จ่ายกับสินค้าและบริการที่มีคุณภาพ ตั้งแต่อาหาร อุปกรณ์ ของใช้ ไปจนถึงผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพ จึงเป็นโอกาสของผู้ประกอบการไทยในการพัฒนาสินค้าที่ตอบโจทย์ตลาดเฉพาะกลุ่มนี้

 

ส่วนสินค้าเอกลักษณ์ท้องถิ่นอย่างสุราพื้นถิ่นและยาดองไทย ก็สามารถนำมาต่อยอดผ่านการสร้างประสบการณ์และการนำเสนอที่แตกต่าง ไม่จำกัดอยู่เพียงการวางจำหน่ายสินค้า แต่สามารถเชื่อมโยงกับกิจกรรมทางวัฒนธรรม เช่น การจัดแฟชั่นโชว์ หรือกิจกรรมที่ถ่ายทอดเรื่องราวภูมิปัญญาไทย เพื่อสร้างการรับรู้และเพิ่มมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์ ทั้งนี้ การนำเข้าและจำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในต่างประเทศยังต้องเป็นไปตามข้อกำหนดและกฎระเบียบของประเทศปลายทาง

 

ดัน Soft Power สินค้าไทย สู่เวทีการค้าไร้พรมแดน

 

นอกจากการผลักดันสินค้าไทยเข้าสู่ตลาดต่างประเทศแล้ว อีกหนึ่งแนวทางสำคัญคือการนำทุนวัฒนธรรมและ Soft Power ของไทยมาต่อยอดเป็นโอกาสทางธุรกิจ โดย Alibaba มีเครือข่ายพันธมิตรทางธุรกิจและร้านค้ามากกว่า 100 ล้านราย ที่สามารถเชื่อมโยงกับผู้ประกอบการไทยผ่านการจับคู่ธุรกิจ (Business Matching) เพื่อสร้างโอกาสทางการค้าในตลาดต่างประเทศ

 

ตัวอย่างที่น่าสนใจ ได้แก่ การนำทรัพย์สินทางปัญญา (IP) จากมวยไทย หรือ Thai Fight ไปต่อยอดความร่วมมือกับพันธมิตรในเมืองต่างๆ ของจีน เพื่อขยายมูลค่าจากทุนวัฒนธรรมไทยไปสู่ธุรกิจรูปแบบใหม่

 

ส่วนธุรกิจบริการก็มีโอกาสขยายสู่ตลาดต่างประเทศเช่นกัน โดยเฉพาะธุรกิจร้านอาหารไทยที่สามารถต่อยอดจากการจำหน่ายสินค้าไปสู่การร่วมมือกับพันธมิตรในจีน รวมถึงการขยายโมเดลธุรกิจในรูปแบบแฟรนไชส์ ที่สามารถนำเอกลักษณ์อาหารไทยไปสร้างโอกาสทางธุรกิจในตลาดต่างประเทศ

 

พรรณอวิกา กล่าวทิ้งท้ายว่า การค้าอีคอมเมิร์ซในปัจจุบันกำลังก้าวสู่ยุคไร้พรมแดน การขยายตลาดเป็นการสร้างโอกาสให้ผู้ประกอบการไทยขยายฐานลูกค้า เข้าถึงตลาดใหม่ และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันในระดับสากล ซึ่งท้ายที่สุดจะช่วยสร้างรายได้กลับเข้าสู่ประเทศ และเป็นอีกแรงขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยให้เติบโตได้อย่างยั่งยืน