ปมคดีฮั้ว สว. กกต. อ้าง ม.64 โต้ประธานศาลอุทธรณ์ ประชาชนใช้สิทธิฟ้องตรงไม่ได้

วันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 มีรายงานจากสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ว่า แหล่งข่าวระดับสูงจาก กกต. แสดงความเห็นต่างจากแนววินิจฉัยของประธานศาลอุทธรณ์เรื่องสิทธิของประชาชนในการยื่นฟ้อง กกต. โดยตรงในคดีทุจริตเลือกสมาชิกวุฒิสภา (สว.) โดยอ้างว่ากฎหมายว่าด้วยการได้มาซึ่ง สว. กำหนดผู้มีสิทธิคัดค้านการเลือกไว้เฉพาะผู้สมัครหรือผู้มีสิทธิเลือกในระดับที่เกี่ยวข้อง

ความเห็นดังกล่าวมีขึ้นหลังนายวิธูร คลองมีคุณ ประธานศาลอุทธรณ์ มีคำวินิจฉัยเมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน 2569 ว่าประชาชนสามารถยื่นฟ้อง กกต. ต่อศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบได้โดยตรงในคดีเกี่ยวกับการทุจริตเลือก สว. โดยให้เหตุผลว่าการกระทำดังกล่าวกระทบต่ออำนาจอธิปไตยของปวงชน ประชาชนทุกคนจึงถือเป็นผู้เสียหาย

แหล่งข่าวอ้างมาตรา 64 ในหมวดการคัดค้านของพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. 2561 ซึ่งให้ผู้สมัครในระดับอำเภอ หรือผู้มีสิทธิเลือกในระดับจังหวัดหรือระดับประเทศ ยื่นคำร้องต่อ กกต. ได้ หากเห็นว่าการเลือกในระดับที่ตนสมัครหรือมีสิทธิเลือกเป็นไปโดยไม่สุจริต ไม่เที่ยงธรรม หรือไม่ชอบด้วยกฎหมาย โดยต้องยื่นภายใน 3 วันนับแต่วันเลือกในระดับนั้น

เมื่อได้รับคำร้อง กกต. ต้องวินิจฉัยโดยเร็ว หากเห็นว่าไม่มีเหตุอันควรสงสัย ให้ยกคำร้องและให้การเลือกดำเนินต่อไป แต่หากมีหลักฐานอันควรเชื่อว่าการเลือกเป็นไปโดยไม่สุจริต ไม่เที่ยงธรรม หรือไม่ชอบด้วยกฎหมาย ให้ดำเนินการตามมาตรา 59 วรรคหนึ่ง โดยคำวินิจฉัยของ กกต. ตามมาตรา 64 ให้เป็นที่สุด

แหล่งข่าวนำบทบัญญัติเรื่องการยื่นคำร้องคัดค้านต่อ กกต. มาอธิบายความเห็นเรื่องสิทธิฟ้องคดีต่อศาล โดยมองว่าประชาชนทั่วไปอาจฟ้อง กกต. โดยตรงในคดีฮั้ว สว. ไม่ได้ เพราะผู้ที่มีคุณสมบัติดำเนินคดีตามความเห็นของแหล่งข่าวคือผู้สมัครรับเลือก สว. พร้อมเปรียบเทียบกับกรณีบัตรเลือกตั้ง สส. ปี 2569 ซึ่งประชาชนมีสิทธิและหน้าที่ในการเลือกตั้ง และ กกต. เป็นผู้จัดการเลือกตั้ง

รายงานระบุว่า หลังมีคำวินิจฉัย นักการเมืองและนักเคลื่อนไหวที่ติดตามตรวจสอบคดีฮั้ว สว. หลายคนแสดงความประสงค์จะดำเนินคดีกับเลขาธิการ กกต. และ กกต. เสียงข้างมาก โดยรายงานคาดว่าอาจยื่นฟ้องต่อศาลอาญาคดีทุจริตฯ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 157

ส่วนกรณีที่อาจมีผู้นำข้อมูลจากสำนวนของคณะกรรมการสืบสวนและไต่สวนกลาง ชุดที่ 26 ของสำนักงาน กกต. มาใช้ดำเนินคดี หลังพรรคประชาชน ไอลอว์ และนักวิชาการนำเสนอข้อมูลต่อสาธารณะ แหล่งข่าวระบุว่าต้องพิจารณาว่าผู้เปิดเผยสำนวนได้ข้อมูลมาโดยชอบด้วยกฎหมายหรือไม่