ไขคำตอบ "ไวรัสโคโรนา" อยู่บนพื้นผิวต่างๆได้นานเท่าไหร่

ห้องปฏิบัติการไวรัสวิทยาและเซลล์เทคโนโลยี ไบโอเทค สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยแห่งชาติ (สวทช.) ได้เผยแพร่บทความเกี่ยวกับเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ 2019 ผ่านเพจเฟซบุ๊ก Virology and Cell Technology Lab - BIOTEC โดยมีเนื้อหาดังนี้

“ไวรัสโคโรนาอยู่บนพื้นผิวต่างๆได้นานเท่าไหร่”

ช่องทางหลักที่เราจะรับเชื้อไวรัส nCoV เข้าสู่ร่างกายนอกจากจะรับไวรัสโดยตรงจาก ฝอยละอองที่เกิดจากการไอ หรือ จามของผู้ป่วยแล้ว อีกช่องทางยอดฮิตคือ การที่มือของเราไปสัมผัสกับเชื้อไวรัสที่มีไวรัสจากแหล่งต่างๆมาติดอยู่ ไม่ว่าจะเป็น ละอองน้ำลายของผู้ป่วยลอยมาติด หรือ เป็นมือที่สัมผัสเชื้อของผู้ป่วยมาป้ายเชื้อเอาไว้ เช่น บริเวณลูกบิดประตู หรือ ราวบันไดเลื่อน หรือ ราวจับในรถไฟฟ้า คำถามที่หลายคนอยากรู้คำตอบคือ ไวรัสจะอยู่บนพื้นผิวเหล่านั้นได้นานแค่ไหน

งานวิจัยที่มีเผยแพร่มาที่น่าจะใกล้เคียงที่สุด คงเป็นไวรัสโคโรนาของสุกรชื่อว่า PEDV ที่ทำให้หมูท้องเสีย ไวรัสตัวนี้แพร่กระจายเข้าสู่ฟาร์มหนึ่งไปอีกฟาร์มหนึ่ง โดยการแพร่ผ่านทางการติดกับข้าวของเครื่องใช้ หรือ วัสดุอุปกรณ์ต่างๆ จนทำให้มีผู้สงสัยว่าไวรัสโคโรนาดังกล่าวจะอยู่บนพื้นผิวชนิดต่างๆได้นานเท่ากัน หรือ มากน้อยกว่ากันอย่างไร ซึ่งผลการทดลองที่แสดงออกมาน่าจะมาใช้อธิบาย nCoV ได้ไม่น่าจะต่างกัน สามารถสรุปได้ดังนี้

ปัจจัยที่สำคัญคืออุณหภูมิ ถ้าอุณหภูมิเย็นประมาณ 4 องศาเซลเซียส ประมาณช่องในตู้เย็น ไวรัสสามารถอยู่บนพื้นผิวบางชนิด เช่น โฟม พลาสติก แก้ว หรือ อลูมิเนียมห่ออาหาร ได้นานถึง 15 วัน ส่วนวัสดุจำพวก โลหะ ไม้ หรือ ผ้า จะได้ประมาณ 10 วัน

ที่น่าสนใจคือ ไวรัสจะอยู่บนยางได้ไม่ทน ประมาณ 7 วัน แต่ถ้าอุณหภูมิห้องปกติ ปริมาณไวรัสจะอยู่ได้บนทุกพื้นผิวได้ไม่เกิน 1-2 วัน เท่านั้น ยิ่งถ้ากลางแดดมีแสงแดดส่องถึงได้ อุณหภูมิจะยิ่งไม่เป็นใจ ไวรัสน่าจะอยู่ได้ไม่กี่ชั่วโมง

ดังนั้นของที่แช่เย็นในตู้เย็นจะมีโอกาสกักเก็บเชื้อได้มากกว่าของที่อยู่ข้างนอก คนไทยชอบมีนิสัยเอาอะไรไปแช่ตู้เย็น รวมๆกัน

ประเด็นตรงนี้คิดว่า อาจจะต้องพึงระวังว่าไวรัสอาจจะติดอยู่บนภาชนะที่เราแช่อยู่ เช่น แก้วน้ำ กล่องโฟม หรือ ถุงพลาสติกต่างๆได้

ถึงแม้ว่าข้อมูลที่นำมาเสนอ คงไม่ใช่ตัวเลขที่จำเพาะเจาะจงสำหรับ nCoV แต่จะสามารถบอกได้ว่า ไวรัสจะอยู่ในสภาวะภายนอกร่างกายเราได้ไม่นาน ของต่างๆที่ส่งมาจากประเทศจีน ใช้เวลานานและอยู่ในอุณหภูมิที่เปลี่ยนไปเปลี่ยนมา จึงมีโอกาสน้อยมากๆที่ไวรัสที่อาจจะติดมาหลงเหลืออยู่ จึงไม่น่ามีประเด็นอะไรที่ต้องเป็นห่วง

อ่านบทความนี้เพิ่มเติมได้ที่ https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5876564