คนไทยใช้จ่ายเดือนละ 21,217 บาท เพิ่มปีละเกือบ 4,000 บาท! น้ำมันตัวการหลัก

สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) เผยภาพรวมค่าใช้จ่ายของครัวเรือนเฉลี่ยต่อเดือนในช่วง 9 เดือนแรก (มกราคม - กันยายน) ปี 2569 พบว่า ครัวเรือนไทยมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยรวมอยู่ที่ 21,217 บาทต่อเดือน ปรับเพิ่มขึ้นจากช่วงเดียวกันของปี 2568 ซึ่งอยู่ที่ 20,891 บาทต่อเดือน (เพิ่มขึ้น 326 บาท) โดยภาระค่าครองชีพที่เพิ่มขึ้นส่วนใหญ่ได้รับแรงกดดันจากค่าใช้จ่ายในหมวดพาหนะ การขนส่ง และการสื่อสาร จากราคาน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นสำคัญ ตลอดจนค่าใช้จ่ายในกลุ่มอาหารสำเร็จรูปที่ปรับตัวตามต้นทุนการผลิตและการขนส่ง

เปิดค่าใช้จ่ายครัวเรือนไทย เงิน 21,217 บาทหมดไปกับอะไรบ้าง

เมื่อพิจารณาโครงสร้างค่าใช้จ่ายครัวเรือน พบว่า

หมวดอาหารและเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ยังเป็นรายจ่ายสูงที่สุด

เฉลี่ย 8,342 บาทต่อเดือน เพิ่มขึ้น 118 บาทจากปีก่อน

โดยอาหารสำเร็จรูปมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ย 3,528 บาทต่อเดือน เพิ่มขึ้นจาก 3,435 บาทต่อเดือน (เพิ่มขึ้น 93 บาท) และกลุ่มข้าว แป้งและผลิตภัณฑ์จากแป้ง อยู่ที่ 736 บาท (เพิ่มขึ้น 14 บาท) รวมถึงเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ (705 บาท) ไข่และผลิตภัณฑ์นม (374 บาท) ผลิตภัณฑ์น้ำตาล (186 บาท) และผักและผลไม้ (1,026 บาท) ที่ขยับขึ้นเล็กน้อย สวนทางกับวัตถุดิบประกอบอาหารสดที่ปรับลดลง อาทิ เนื้อสัตว์ เป็ดไก่ และสัตว์น้ำ อยู่ที่ 1,536 บาท (ลดลง 15 บาท) และเครื่องประกอบอาหาร อยู่ที่ 252 บาท (ลดลง 6 บาท) สะท้อนให้เห็นว่าครัวเรือนเน้นการบริโภคอาหารปรุงสำเร็จและอาหารนอกบ้านตามวิถีชีวิตที่ต้องการความสะดวกรวดเร็ว

รองลงมาเป็นหมวดเคหสถาน

5,117 บาทต่อเดือน ลดลง 17 บาท โดยได้รับปัจจัยสนับสนุนจากการปรับลดค่าไฟฟ้า

นอกจากนี้ ค่าใช้จ่ายในหมวดที่ไม่จำเป็นหรือสามารถชะลอการซื้อได้มีแนวโน้มปรับลดลงเช่นกัน ได้แก่ หมวดการตรวจรักษาและบริการส่วนบุคคล อยู่ที่ 1,327 บาทต่อเดือน (ลดลง 5 บาท) หมวดเครื่องนุ่งห่มและรองเท้า อยู่ที่ 444 บาท (ลดลง 4 บาท) และหมวดยาสูบและเครื่องดื่มมีแอลกอฮอล์ อยู่ที่ 250 บาท (ลดลง 1 บาท)

ส่วนหมวดพาหนะ การขนส่ง และการสื่อสาร

มีค่าใช้จ่ายเฉลี่ย 4,895 บาทต่อเดือน เพิ่มขึ้น 228 บาทจากปีก่อน ถือเป็นหมวดที่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นมากที่สุด คิดเป็นสัดส่วน 23.07% ของรายจ่ายทั้งหมด

โดยมีปัจจัยสำคัญมาจากราคาขายปลีกน้ำมันเชื้อเพลิง และค่าโดยสารสาธารณะที่ปรับตัวสูงขึ้นตามทิศทางราคาพลังงานในตลาดโลก ขณะที่หมวดการบันเทิง การอ่าน การศึกษา และการศาสนา ขยับสูงขึ้นเล็กน้อยอยู่ที่ 842 บาท (เพิ่มขึ้น 7 บาท)

ปัจจัยสำคัญจากความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์

สำหรับภาพรวมค่าใช้จ่ายครัวเรือนที่ปรับตัวสูงขึ้นนั้น ปัจจัยสำคัญมาจากสถานการณ์ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ในต่างประเทศที่ยืดเยื้อ ส่งผลกระทบต่ออุปทานพลังงานในตลาดโลก ทำให้ราคาขายปลีกน้ำมันเชื้อเพลิงในประเทศปรับตัวสูงขึ้น และส่งผ่านต้นทุนต่อเนื่องไปยังค่าเดินทาง ค่าขนส่ง และวัตถุดิบในการผลิตอาหาร ประกอบกับพฤติกรรมของครัวเรือนในปัจจุบันที่นิยมบริโภคอาหารสำเร็จรูปเพื่อความคล่องตัว มากกว่าการซื้ออาหารสดมาประกอบอาหาร ส่งผลให้รายจ่ายในกลุ่มดังกล่าวปรับเพิ่มขึ้นตาม

อย่างไรก็ตาม จะเห็นได้ว่าครัวเรือนบางส่วนมีการปรับพฤติกรรมโดยรัดเข็มขัด และชะลอการใช้จ่ายในหมวดสินค้าไม่จำเป็นลง เช่น เสื้อผ้า เครื่องนุ่งห่ม และเครื่องดื่มมีแอลกอฮอล์ เพื่อบริหารสภาพคล่องทางการเงินให้สอดรับกับค่าใช้จ่ายจำเป็นในชีวิตประจำวัน

น้ำท่วมกดดันค่าใช้จ่าย

สำหรับแนวโน้มค่าใช้จ่ายของครัวเรือนในระยะถัดไป ประเมินว่ายังคงมีทิศทางทรงตัวในระดับสูง โดยยังคงได้รับแรงกดดันจากความผันผวนของราคาน้ำมันเชื้อเพลิงในตลาดโลก ตลอดจนกิจกรรมทางเศรษฐกิจและการเดินทางท่องเที่ยวช่วงเทศกาลปลายปีที่จะกระตุ้นความต้องการใช้พลังงานให้เพิ่มขึ้น ซึ่งอาจส่งผ่านไปยังราคาสินค้าอุปโภคบริโภคปลายทาง

นอกจากนี้ ยังต้องติดตามปัจจัยเสี่ยงเฉพาะหน้าที่อาจเข้ามากดดันค่าใช้จ่ายของประชาชนเพิ่มเติม ได้แก่ ผลกระทบจากสถานการณ์อุทกภัยในหลายพื้นที่ ซึ่งสร้างความเสียหายต่อพื้นที่เพาะปลูก ซึ่งอาจส่งผลให้ราคาผลผลิตทางการเกษตรโดยเฉพาะผักสดมีความผันผวนและอาจปรับตัวสูงขึ้นในระยะสั้น รวมถึงภาระค่าใช้จ่ายจำเป็นของครัวเรือนที่เพิ่มขึ้นจากการซื้อวัสดุก่อสร้างเพื่อซ่อมแซมที่อยู่อาศัย และการจัดหาเครื่องใช้ไฟฟ้าหรืออุปกรณ์ภายในบ้านที่ได้รับความเสียหายจากน้ำท่วม 

ในภาพรวม โครงสร้างค่าใช้จ่ายของครัวเรือนสะท้อนว่า น้ำมันเชื้อเพลิง การเดินทาง และอาหาร ยังคงเป็นหมวดค่าใช้จ่ายสำคัญที่มีผลต่อค่าครองชีพโดยตรง โดยเฉพาะต้นทุนน้ำมันเชื้อเพลิงที่สามารถส่งผ่านไปยังต้นทุนการขนส่งและราคาสินค้าอื่น ๆ ขณะที่ในช่วงที่เหลือของปี ยังต้องติดตามผลกระทบจากสถานการณ์อุทกภัย ซึ่งอาจกระทบต่อปริมาณผลผลิต เส้นทางขนส่ง รวมถึงการกระจายสินค้า และอาจทำให้ราคาสินค้าบางรายการ โดยเฉพาะผักสดและสินค้าทางการเกษตร มีความผันผวนในระยะสั้น