มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ติดตั้งกล้อง VGOS แห่งที่สองของประเทศไทย

เมื่อวันที่ 22 กันยายน 2568 มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ได้ติดตั้ง “กล้องโทรทรรศน์วิทยุวลัยลักษณ์ 13 เมตร” ซึ่งเป็นกล้องโทรทรรศน์วิทยุ VGOS (VLBI Global Observing System Radio Telescope) ขนาดใหญ่แห่งที่สองของประเทศไทย ภายในพื้นที่ศูนย์สมาร์ทฟาร์ม มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ โดยมีศาสตราจารย์ ดร.สมบัติ ธำรงธัญวงศ์ อธิการบดี ร่วมสังเกตการณ์การติดตั้งอย่างใกล้ชิด พร้อมด้วย ดร.วิภู รุโจปการ ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) และ รศ.ดร.วาริท เจาะจิตต์ รองอธิการบดี รวมถึงเจ้าหน้าที่จากทั้งสองหน่วยงาน

โครงการนี้เป็นความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) และหอดูดาวแห่งชาติเซี่ยงไฮ้ โดยนอกจากการติดตั้งตัวกล้องแล้ว ยังมีการก่อสร้างอาคารรองรับ อาทิ หอสังเกตการณ์ อาคารควบคุม และที่พักสำหรับนักวิจัยและเจ้าหน้าที่ เพื่อให้การทำงานเป็นไปอย่างสมบูรณ์

ศาสตราจารย์ ดร.สมบัติ ระบุว่า กล้องโทรทรรศน์วิทยุนี้จะช่วยยกระดับการเรียนรู้ด้านภูมิมาตรศาสตร์และธรณีวิทยาในประเทศไทย โดยเป็นทั้งแหล่งข้อมูลสำคัญสำหรับงานวิจัย และเป็นพื้นที่ให้นักศึกษาและนักวิจัยได้เรียนรู้เชิงลึกอย่างครบวงจร

ด้าน ดร.วิภู รุโจปการ กล่าวเพิ่มเติมว่า กล้องโทรทรรศน์ VGOS จะเป็นเครื่องมือสำคัญในการศึกษาการเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลก ด้วยความแม่นยำสูงถึง 0.1 มิลลิเมตรต่อปี ซึ่งข้อมูลเหล่านี้มีคุณค่ามากในการคาดการณ์และเตรียมรับมือกับภัยพิบัติทางธรรมชาติได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

สำหรับเทคโนโลยี VGOS ใช้หลักการ VLBI (Very Long Baseline Interferometry) ที่นำสัญญาณวิทยุจากวัตถุท้องฟ้า เช่น ควอซาร์ มาประมวลร่วมกับกล้องโทรทรรศน์วิทยุหลายตัวทั่วโลก เพื่อระบุตำแหน่งด้วยความละเอียดระดับมิลลิเมตร ถือเป็นก้าวสำคัญของไทยในการพัฒนาศักยภาพด้านวิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ

นั่นทำให้ VGOS ไม่เพียงมีคุณค่าในการศึกษาปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ และเทหวัตถุเหนือท้องฟ้า แต่ยังช่วยคาดการณ์การเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลก ทำให้ระบุพื้นที่เสี่ยงในการเกิดแผ่นดินไหวได้ดี และช่วยในการเตรียมพร้อมรับมือความเสียหายที่อาจจะเกิดขึ้น