ญี่ปุ่นดัน 'รถยนต์ไร้คนขับ' ใช้ในองค์กรรัฐระดับชาติ-ท้องถิ่น

เมื่อวานนี้ (12 มิถุนายน 2568) ญี่ปุ่นประกาศร่างกลยุทธ์ตั้งเป้านำ 'ระบบขับขี่อัตโนมัติ'  มาใช้ในยานพาหนะของเจ้าหน้าที่รัฐ ทั้งในระดับชาติและระดับท้องถิ่น เพื่อส่งเสริมการเปลี่ยนผ่านประเทศไปสู่อุตสาหกรรมยานยนต์ดิจิทัล หลังจากที่ญี่ปุ่นถูกมองว่าเริ่มตามหลังอุตสาหกรรมนี้ 

ล่าสุด กระทรวงเศรษฐกิจการค้าและอุตสาหกรรม (METI)  ร่วมกับกระทรวงที่ดิน โครงสร้างพื้นฐานคมนาคมและการท่องเที่ยว (MLIT) ของประเทศญี่ปุ่นเดินหน้าส่งเสริมการนำรถยนต์ขับขี่อัตโนมัติมาใช้งาน โดยรัฐบาลจะใช้วิธีการ 'จัดซื้อจัดจ้างจากภาครัฐ'  เป็นกลไกขับเคลื่อน  เพราะยานพาหนะของราชการมักใช้เส้นทางที่แน่นอนและซ้ำเดิม จึงมีแนวโน้มที่จะสามารถเปลี่ยนมาใช้รถอัตโนมัติได้ง่ายและสะดวก 

 

การดำเนินงานดังกล่าวคาดว่าจะเริ่มในช่วงเดือนกันยายน-พฤศจิกายน ซึ่งจะเริ่มจากเส้นทางระหว่างอาคารของกระทรวงเศรษฐกิจการค้าและอุตสาหกรรม ไปยังอาคารรัฐสภา

 

 

นอกจากการขับเคลื่อนผ่านการจัดซื้อจัดจ้างของรัฐ  ญี่ปุ่นยังมีแผนที่จะส่งเสริมในส่วนอื่นๆ เพื่อแข่งขันกับนานาชาติในด้านอุตสาหกรรมยานยนต์ไร้คนขับ ไม่ว่าจะเป็น 'รถบรรทุกไร้คนขับ' ซึ่งขณะนี้มีการทดสอบวิ่งในเส้นทางทางด่วนชิน-โทเมอิ และตั้งแต่ปีงบประมาณ 2569 เป็นต้นไป จะมีการขยายการทดสอบเพิ่มเติมไปยังถนนทั่วไปที่เชื่อมระหว่างศูนย์โลจิสติกส์กับทางขึ้นลงทางด่วน

โดยคาดว่า หากสามารถนำระบบขับขี่อัตโนมัติมาใช้บนถนนทั่วไปได้สำเร็จ ญี่ปุ่นจะเปิดให้บริการต่างๆ เช่น การส่งพัสดุอัตโนมัติ และ เปิดให้มีระบบการจัดส่งร่วมกันสำหรับรถบรรทุก เป็นต้น

 

นอกจากนี้ ญี่ปุ่นยังตั้งเป้าเพิ่มความยืดหยุ่นของห่วงโซ่อุปทาน โดยเรียนรู้จากกรณีการขาดแคลนชิปในช่วงการระบาดของโควิด-19 ซึ่งส่งผลให้โรงงานต้องหยุดผลิต รัฐบาลจึงจะจัดตั้งระบบแบ่งปันข้อมูลสถานะการจัดซื้อชิปเซมิคอนดักเตอร์ระหว่างบริษัทรถยนต์ ตั้งแต่ปีงบประมาณนี้เป็นต้นไป นอกจากแผนที่จะเร่งการแบ่งปันข้อมูลระหว่างผู้ผลิตรถยนต์ เพื่อสร้างระบบความร่วมมือในอุตสาหกรรม

อีกทั้ง รัฐบาลญี่ปุ่นยังจะพิจารณาวิธีเพิ่มความสะดวกในการให้บริการ เช่น บริการแชร์รถ (ride-sharing) ซึ่งประชาชนนำรถส่วนตัวมารับส่งผู้อื่นแบบคิดค่าบริการ โดยจะมีการเชื่อมโยง 'หมายเลขประชาชน (My Number)'  เข้ากับข้อมูลรถยนต์อีกด้วย

 

ทั้งนี้ ก่อนหน้าการประกาศเมื่อวาน รัฐบาลญี่ปุ่นได้มีการดำเนินการเพื่อผลักดันอุตสาหกรรมรถยนต์ไร้คนขับมาอย่างต่อเนื่อง อาทิ

• ในเดือนเมษายน 2020 รัฐบาลได้ปรับปรุง พ.ร.บ.จราจรทางบก และ พ.ร.บ.ยานพาหนะขนส่งทางถนน เพื่อเปิดทางให้รถระดับ Level 3 สามารถใช้งานบนถนนสาธารณะได้   จากนั้นในเดือนเมษายน 2023 มีการแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายเพื่อรองรับระดับ Level 4 ภายใต้เงื่อนไขเฉพาะ (Specified Autonomous Operation) และกฎหมายฉบับนี้มีผลบังคับใช้แล้วตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2023

 

• เริ่มโครงการ “RoAD to L4” ร่วมกับ METI และ MLIT ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2021 เพื่อพัฒนาและทดสอบระบบขับขี่อัตโนมัติระดับ Level 4 ในพื้นที่จริง เช่น เมือง Eiheiji จังหวัด Fukui โดยได้รับอนุมัติระบบ Level 4 ครั้งแรกในเดือนพฤษภาคม 2023 ควบคู่ไปกับโครงการใหญ่ เช่น SMART mobility ในเมือง Fujisawa และ Odaiba รวมถึงโครงการนำร่องระดับภูมิภาค เช่น รถบัส Level 4 ใน Matsuyama (ธันวาคม 2024)

 

• รัฐบาลฯ ได้อนุมัติให้ใช้งานรถยนต์ไร้คนขับระดับ 4 บนเส้นทางสาธารณะอย่างน้อย 25 เส้นทางภายในมีนาคม 2025 และวางแผนขยายเป็น 100 เส้นทางภายในอนาคตอันใกล้

 

• ในเดือนมิถุนายน 2024 MLIT, METI และหน่วยงานตำรวจ ได้เปิดตัวแนวทางเพื่อเร่งรัดกระบวนการตรวจสอบรถยนต์ไร้คนขับ ให้ใช้เวลาจากเดิมที่อาจนานถึง ~11 เดือน เหลือเพียง 2 เดือน เพื่อขยายการทดลองให้กว้างขึ้นเร็วขึ้น

 

ทั้งนี้ ระดับของ Level ของรถสามารถแบ่งได้เป็น 5 ระดับ ได้แก่

Level  0    รถยนต์ทั่วไป  ไม่มีระบบอัตโนมัติเลย ต้องควบคุมเองทั้งหมด

Level 1     มีการช่วยบางฟังก์ชัน เช่น ควบคุมความเร็ว แต่ก็ยังต้องมีคนขับควบคุม

Level 2     รถช่วยบังคับพวงมาลัยและความเร็วพร้อมกัน  ต้องมีมือของคนขับอยู่บนพวงมาลัย

Level 3     รถขับเองได้ในบางเงื่อนไข แต่เรียกให้คนรับช่วงต่อได้  โดยคนขับต้องพร้อมรับมือกับการเข้ามาควบคุมรถ

Level 4     รถขับเองทั้งหมดในพื้นที่จำกัด  โดยที่ไม่ต้องมีคนควบคุม

Level 5     รถขับเองได้ทุกสภาพถนนทั่วโลก  โดยไม่ต้องมีคนควบคุมและไม่ต้องมีพวงมาลัย

 

 

 

ตลาด 'รถยนต์ไร้คนขับ' ในญี่ปุ่น คาดโตขึ้นเกือบ 3 เท่าในปี 2029

 

GlobeNewswire หนึ่งในเว็บไซต์สื่อประชาสัมพันธ์ระดับโลก ได้ให้ข้อมูลไว้ว่าในปี 2023 ตลาดรถยนต์ไร้คนขับของญี่ปุ่นมีมูลค่าประมาณ 3.09 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ และมีการประมาณการณ์ไว้ว่าในปี 2029 หรืออีก 4 ปีข้างหน้า ตลาดไร้คนขับญี่ปุ่นจะเติบโตถึง 8,060 ล้านดอลลาร์สหรัฐเลยทีเดียว 

ซึ่งในช่วงที่ผ่านมาก็มีความเคลื่อนไหวจากบริษัทรถยนต์ชั้นนำในญี่ปุ่นที่ได้โชว์นวัตกรรมรถยนต์ไร้คนขับอย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็นค่ายรถอย่าง Nissan ทดสอบรถไร้คนขับจริงบนถนนโยโกฮาม่า, โครงการ Woven City ของ Toyotaเมืองต้นแบบใกล้ภูเขาไฟฟูจิ ที่จะรับผู้อยู่อาศัย 100 คนภายในฤดูใบไม้ร่วงปีนี้ และขยายถึง 2,000 คนในปีถัดไป เป็นที่ทดสอบรถยนต์ไร้คนขับ โลจิสติกส์ใต้ดิน และ Smart home, ค่ายรถยนต์ Honda ร่วมมือกับ GM และ Cruise เตรียมให้บริการรถไร้คนขับหรือ robotaxi ในโตเกียวช่วงต้นปี 2026 ด้วยรถสี่ที่นั่งไม่มีพวงมาลัย เป็นต้น.