
มติศาล รธน. 5 ต่อ 4 ชี้กฎหมายรื้อถอนอาคารไม่ขัดรัฐธรรมนูญ
ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร มาตรา 43 ไม่ขัดรัฐธรรมนูญทั้ง 3 วรรค โดยวรรคสามมีมติเสียงข้างมาก 5 ต่อ 4
KEY
POINTS
- ศาลรัฐธรรมนูญมีมติวินิจฉัยว่า พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 43 เกี่ยวกับการรื้อถอนอาคาร ไม่ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ
- มติเสียงข้างมาก 5 ต่อ 4 เป็นการวินิจฉัยในประเด็นที่ให้อำนาจยึดทรัพย์สินจากการรื้อถอนและให้ตกเป็นของรัฐ หากเจ้าของไม่เรียกคืนภายใน 30 วัน
- ส่วนบทบัญญัติที่ให้อำนาจเจ้าพนักงานรื้อถอนอาคาร และการเรียกร้องค่าเสียหายจากการรื้อถอน ศาลมีมติเป็นเอกฉันท์ว่าไม่ขัดรัฐธรรมนูญ
เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2569 ศาลรัฐธรรมนูญประชุมปรึกษาคดีสำคัญ มีคำวินิจฉัยเรื่องพิจารณาที่ 12/2569 กรณีศาลปกครองสูงสุดส่งคำโต้แย้งของผู้ถูกฟ้องคดีที่ 2 ในคดีหมายเลขดำที่ อ.350/2563 ขอให้วินิจฉัยว่า พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 43 ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญหรือไม่
ข้อโต้แย้งครอบคลุมมาตรา 43 ทั้งสามส่วน ได้แก่ วรรคหนึ่ง (2) ซึ่งให้อำนาจเจ้าพนักงานท้องถิ่นดำเนินการหรือจัดให้รื้อถอนอาคารได้ หากไม่มีการรื้อถอนตามคำสั่ง วรรคสองซึ่งกำหนดเรื่องการเรียกร้องค่าเสียหายจากการรื้อถอน และวรรคสามซึ่งให้อำนาจยึด เก็บรักษา หรือขายวัสดุก่อสร้างและสิ่งของที่ขนออกจากอาคาร รวมถึงกำหนดให้ทรัพย์สินหรือเงินตกเป็นของราชการส่วนท้องถิ่น หากเจ้าของไม่เรียกคืนภายใน 30 วันนับแต่วันรื้อถอน
ศาลมีมติเป็นเอกฉันท์ว่า มาตรา 43 วรรคหนึ่ง (2) ไม่ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 26 วรรคหนึ่ง ซึ่งเกี่ยวกับเงื่อนไขการจำกัดสิทธิและเสรีภาพ มาตรา 33 ว่าด้วยเสรีภาพในเคหสถาน และมาตรา 37 วรรคหนึ่งว่าด้วยสิทธิในทรัพย์สิน
ส่วนมาตรา 43 วรรคสอง ศาลมีมติเป็นเอกฉันท์เช่นกันว่าไม่ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 25 วรรคสี่ ซึ่งกล่าวถึงสิทธิได้รับการเยียวยาหรือช่วยเหลือจากรัฐ มาตรา 26 วรรคหนึ่ง และมาตรา 37 วรรคสาม ซึ่งกำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์
สำหรับมาตรา 43 วรรคสาม ศาลวินิจฉัยด้วยเสียงข้างมาก 5 ต่อ 4 ว่าไม่ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 26 วรรคหนึ่ง และมาตรา 37 วรรคหนึ่ง
ตุลาการเสียงข้างน้อย 4 คน ได้แก่ นายอุดม รัฐอมฤต นายสุเมธ รอยกุลเจริญ นายสราวุธ ทรงศิวิไล และพลตำรวจโท จักรพงศ์ วิวัฒน์วานิช เห็นว่า ข้อความที่กำหนดให้ทรัพย์สินหรือเงินตกเป็นของราชการส่วนท้องถิ่น หากเจ้าของไม่เรียกคืนภายใน 30 วัน ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญมาตรา 26 วรรคหนึ่งและมาตรา 37 วรรคหนึ่ง
คดีนี้จึงมีผลวินิจฉัยว่าบทบัญญัติมาตรา 43 ทั้งสามส่วนไม่ขัดรัฐธรรมนูญ โดยประเด็นเรื่องทรัพย์สินหรือเงินที่เจ้าของไม่ได้เรียกคืนภายในกำหนด 30 วัน เป็นส่วนที่ตุลาการมีความเห็นแตกต่างกัน 5 ต่อ 4.
แหล่งที่มา : สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ







