posttoday
ไทยเป็น “ถังขยะโลก” จริงแค่ไหน? เปิดเส้นทางขยะข้ามชาติ 2 หมื่นตัน

ไทยเป็น “ถังขยะโลก” จริงแค่ไหน? เปิดเส้นทางขยะข้ามชาติ 2 หมื่นตัน

16 พฤศจิกายน 2569

เปิดข้อมูลจับกุมขยะผิดกฎหมายกว่า 2 หมื่นตัน ย้อนรอยไทยในตลาดขยะโลก พร้อมเจาะช่องโหว่การนำเข้าและปัญหากากอุตสาหกรรมที่ยังรอคำตอบ

KEY

POINTS

  • ไทยเผชิญปัญหาการลักลอบนำเข้าขยะอย่างมีนัยสำคัญ โดยปีงบประมาณ 2569 มีการจับกุมของกลางได้ถึง 20,500 ตัน ซึ่งมักใช้วิธีสำแดงเท็จเป็นสินค้าประเภทอื่น เช่น เศษโลหะหรือสินแร่ เพื่อหลีกเลี่ยงกฎหมาย
  • แม้จะมีมาตรการห้ามนำเข้าขยะหลายประเภท แต่การลักลอบยังคงเกิดขึ้นผ่านช่องโหว่การสำแดงสินค้าที่ไม่ตรงกับความจริง ทำให้การตรวจสอบและเอาผิดเครือข่ายผู้กระทำผิดตลอดสายเป็นเรื่องท้าทาย
  • การสรุปว่าไทยเป็น "ถังขยะโลก" อาจไม่ครอบคลุมทั้งหมด เนื่องจากไทยเองก็ผลิตกากอุตสาหกรรมภายในประเทศกว่า 24 ล้านตันต่อปี ปัญหาจึงอยู่ที่ความสามารถในการควบคุมและจัดการของเสียทุกประเภท ไม่ใช่แค่ขยะนำเข้า

ภาพตู้คอนเทนเนอร์เรียงรายในท่าเรืออาจดูเหมือนการขนส่งสินค้าทั่วไป แต่บางตู้อาจซ่อนสิ่งที่ไม่ได้ระบุไว้ในเอกสารสำแดง ตั้งแต่แผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์ เศษพลาสติก ไปจนถึงวัสดุปนเปื้อนโลหะหนักที่เข้าข่ายของเสียอันตราย...

 

คำถามคือ ประเทศไทยกำลังกลายเป็นปลายทางรองรับขยะจากทั่วโลกจริงหรือไม่?

ข้อมูลการจับกุมของกรมศุลกากร การตรวจสอบเครือข่ายขยะข้ามชาติของกรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI) และสถิติการค้าของเสียพลาสติกระหว่างประเทศ สะท้อนว่าประเทศไทยยังเผชิญความเสี่ยงจากการลักลอบนำเข้าของเสีย แม้จะมีมาตรการห้ามนำเข้าขยะหลายประเภทแล้วก็ตาม

 

ข้อมูลรัฐบาลไทย ณ วันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 ระบุว่า ปีงบประมาณ 2569 มีการจับกุมคดีลักลอบนำเข้าขยะและของเสียผิดกฎหมาย 198 คดี น้ำหนักของกลางรวม 20.50 ล้านกิโลกรัม หรือประมาณ 20,500 ตัน มูลค่ากว่า 243.15 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีงบประมาณ 2568 ซึ่งจับกุมได้ 109 คดี น้ำหนัก 5.22 ล้านกิโลกรัม มูลค่า 58.56 ล้านบาท

 

แต่การตรวจสอบว่าไทยเป็น “ถังขยะโลก” หรือไม่ ต้องมองให้ไกลกว่าตัวเลขจับกุม เพราะยังมีทั้งเส้นทางการค้าของเสียข้ามชาติ การจัดการกากอุตสาหกรรมภายในประเทศ และช่องโหว่ในการกำกับดูแลที่ต้องพิจารณาร่วมกัน

 

ไทยเป็น “ถังขยะโลก” จริงแค่ไหน? เปิดเส้นทางขยะข้ามชาติ 2 หมื่นตัน

 

20,500 ตันที่จับกุมได้ เป็นเพียงส่วนหนึ่งของภาพปัญหา

ข้อมูลกรมศุลกากรในช่วง 11 เดือนแรกของปีงบประมาณ 2569 ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2568 ถึงสิงหาคม 2569 ระบุว่า มีคดีด้านสิ่งแวดล้อม 187 คดี ของกลางรวม 9.67 ล้านกิโลกรัม มูลค่ากว่า 234.4 ล้านบาท

 

แบ่งเป็นขยะอิเล็กทรอนิกส์ประมาณ 2.7 ล้านกิโลกรัม ของเสียอันตราย 6.6 ล้านกิโลกรัม และเศษพลาสติกประมาณ 300,000 กิโลกรัม

 

ขณะที่ระหว่างวันที่ 1-9 พฤศจิกายน 2569 เจ้าหน้าที่ตรวจยึดของเสียได้อีก 43 ตู้คอนเทนเนอร์ น้ำหนักรวม 985,884 กิโลกรัม หรือเกือบ 986 ตัน ภายในเวลาเพียง 9 วัน

 

ตัวเลขเหล่านี้ยืนยันว่าประเทศไทยยังตรวจพบการเคลื่อนย้ายของเสียผิดกฎหมายหลายประเภท แต่มีข้อควรระวังในการตีความ เพราะน้ำหนัก 20,500 ตันเป็นปริมาณของกลางที่เจ้าหน้าที่จับกุมได้ ไม่ใช่ปริมาณขยะทั้งหมดที่ลักลอบนำเข้าประเทศ และไม่ได้หมายความว่าของเสียทั้งหมดหลุดเข้าสู่โรงงานหรือสิ่งแวดล้อมแล้ว

 

นอกจากนี้ จำนวนคดีและปริมาณของกลางที่เพิ่มขึ้นอาจสะท้อนการตรวจสอบที่เข้มข้นขึ้นด้วย จึงไม่ควรสรุปว่าปริมาณขยะผิดกฎหมายที่ไหลเข้าไทยเพิ่มขึ้นในสัดส่วนเดียวกัน

 

ไทยเป็น “ถังขยะโลก” จริงแค่ไหน? เปิดเส้นทางขยะข้ามชาติ 2 หมื่นตัน

 

เมื่อขยะไม่ได้มาในชื่อขยะ!

หนึ่งในช่องทางที่ทำให้การค้าของเสียข้ามชาติตรวจสอบได้ยาก คือการสำแดงประเภทสินค้าไม่ตรงกับสิ่งที่บรรจุอยู่ภายในตู้คอนเทนเนอร์ ของเสียอาจถูกระบุเป็นเศษโลหะ วัตถุดิบรีไซเคิล หรือสินแร่ ก่อนที่การตรวจสอบจะพบว่ามีวัสดุอื่นปะปนอยู่

 

เดือนพฤษภาคม 2568 สำนักข่าว Associated Press (AP) รายงานกรณีเจ้าหน้าที่ไทยตรวจยึดขยะอิเล็กทรอนิกส์ประมาณ 238 ตัน จากตู้คอนเทนเนอร์ 10 ตู้ ที่ท่าเรือกรุงเทพ หลังพบว่าแม้เอกสารจะสำแดงเป็นเศษโลหะผสม แต่ภายในมีแผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์ปะปนอยู่ เจ้าหน้าที่ตรวจสอบความผิดฐานสำแดงสินค้าเท็จและนำเข้าสินค้าผิดกฎหมาย พร้อมเตรียมส่งของเสียกลับประเทศต้นทาง

 

อีกกรณีเกิดขึ้นในเดือนมิถุนายน 2568 เมื่อ DSI ร่วมกับกรมศุลกากร กรมโรงงานอุตสาหกรรม และการท่าเรือแห่งประเทศไทย ตรวจสอบตู้สินค้านำเข้า 36 ตู้ น้ำหนักรวม 736.425 ตัน ซึ่งสำแดงว่าเป็นสินแร่สังกะสีจากประเทศโมร็อกโก

 

ผลวิเคราะห์ด้วยเครื่อง X-ray Fluorescence (XRF) พบสังกะสี 32.2% เหล็ก 13.5% ตะกั่ว 1.24% แคดเมียม 890 ส่วนในล้านส่วน และพลวง 540 ส่วนในล้านส่วน โดยผลตรวจสอบระบุว่าวัสดุดังกล่าวเข้าข่ายของเสียอันตรายภายใต้อนุสัญญาบาเซล และเจ้าหน้าที่เตรียมดำเนินการส่งกลับประเทศต้นทาง

 

สองกรณีนี้สะท้อนว่า การควบคุมขยะข้ามชาติไม่อาจพิจารณาจากชื่อสินค้าในใบขนศุลกากรเพียงอย่างเดียว แต่ต้องตรวจสอบองค์ประกอบของวัสดุ แหล่งกำเนิด และปลายทางที่จะนำไปใช้หรือกำจัดด้วย

 

อนุสัญญาบาเซล (Basel Convention) เป็นกรอบความร่วมมือระหว่างประเทศในการควบคุมการเคลื่อนย้ายของเสียอันตรายข้ามพรมแดน โดยครอบคลุมกรณีที่ไม่มีการแจ้งการขนส่ง ไม่ได้รับความยินยอมจากประเทศที่เกี่ยวข้อง ใช้เอกสารเท็จ หรือแจ้งประเภทและปริมาณสินค้าไม่ตรงกับความจริง

 

ไทยเป็น “ถังขยะโลก” จริงแค่ไหน? เปิดเส้นทางขยะข้ามชาติ 2 หมื่นตัน

 

ย้อนรอยตลาดขยะพลาสติก จากหลักแสนตันสู่มาตรการห้ามนำเข้า

หลักฐานจากข้อมูลการค้าระหว่างประเทศยืนยันว่า ประเทศไทยเคยเป็นตลาดนำเข้าของเสียพลาสติกในระดับหลักแสนตันต่อปี

 

ข้อมูล World Integrated Trade Solution (WITS) ของธนาคารโลก ซึ่งอ้างอิงฐานข้อมูล UN Comtrade ระบุว่า ปี 2567 ไทยนำเข้าของเสีย เศษ และเศษเหลือจากพลาสติกตามพิกัดศุลกากร HS 3915 รวมประมาณ 149,728 ตัน มูลค่าประมาณ 57.18 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ลดลงจากปี 2566 ซึ่งมีปริมาณประมาณ 201,715 ตัน

 

ประเทศต้นทางสำคัญในปี 2567 ได้แก่ สหรัฐอเมริกา 50,696.5 ตัน ญี่ปุ่น 41,403 ตัน จีน 8,114.5 ตัน แคนาดา 5,174.05 ตัน และเยอรมนี 4,786.89 ตัน

 

อย่างไรก็ตาม HS 3915 เป็นพิกัดของเสีย เศษ และเศษเหลือจากพลาสติก ไม่ได้หมายความว่าวัสดุทั้งหมดเป็นขยะปนเปื้อน ของเสียอันตราย หรือเป็นการนำเข้าผิดกฎหมาย ตัวเลขนี้จึงใช้สะท้อนขนาดของตลาดนำเข้าได้ แต่ไม่สามารถใช้สรุปว่าของเสียทั้งหมดเป็นขยะที่ไม่สามารถจัดการได้

 

จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นวันที่ 1 มกราคม 2568 เมื่อประเทศไทยเริ่มบังคับใช้มาตรการห้ามนำเข้าเศษพลาสติกเพื่อใช้เป็นวัตถุดิบในโรงงานอุตสาหกรรม เพื่อปิดช่องทางการนำเข้าและส่งเสริมการใช้วัสดุรีไซเคิลภายในประเทศ

 

มาตรการดังกล่าวสอดคล้องกับทิศทางการค้าขยะโลกที่เปลี่ยนไป หลังจีนดำเนินนโยบาย National Sword ในปี 2561 เพื่อจำกัดการนำเข้าขยะและวัสดุรีไซเคิลที่ไม่ได้มาตรฐาน

 

รายงาน World Development Report 2025 ของธนาคารโลกระบุว่า การค้าขยะพลาสติกทั่วโลกลดลงมากกว่า 40% ระหว่างปี 2560-2561 และเส้นทางการค้าบางส่วนเปลี่ยนไปยังประเทศอื่น รวมถึงภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

 

โจทย์ของไทยจึงไม่ได้อยู่แค่การประกาศห้ามนำเข้า แต่อยู่ที่การป้องกันไม่ให้ของเสียที่ถูกปฏิเสธจากประเทศอื่นเปลี่ยนรูปแบบการสำแดงสินค้าและเล็ดลอดเข้ามาผ่านช่องทางการค้าปกติ

 

ขยะอิเล็กทรอนิกส์ มูลค่ารีไซเคิลที่มาพร้อมความเสี่ยง

ขยะอิเล็กทรอนิกส์เป็นของเสียอีกประเภทที่ต้องจับตา เพราะโทรศัพท์มือถือ คอมพิวเตอร์ และแผงวงจรมีโลหะที่มีมูลค่า เช่น ทองแดงและทองคำ จึงเป็นที่ต้องการของอุตสาหกรรมรีไซเคิล

 

แต่ในวัสดุเหล่านี้อาจมีสารอันตราย เช่น ตะกั่ว ปรอท และแคดเมียม หากแยกชิ้นส่วนโดยไม่ได้มาตรฐานก็อาจก่อให้เกิดการปนเปื้อนในดิน น้ำ และอากาศ

 

เดือนกุมภาพันธ์ 2568 คณะรัฐมนตรีเห็นชอบในหลักการร่างประกาศกระทรวงพาณิชย์เพื่อปรับปรุงบัญชีสินค้าขยะอิเล็กทรอนิกส์ที่ห้ามนำเข้า จากเดิม 428 รายการเป็น 463 รายการ ให้สอดคล้องกับพิกัดศุลกากรระบบ HS 2022

 

ขณะเดียวกัน การแก้ไขอนุสัญญาบาเซลเกี่ยวกับขยะอิเล็กทรอนิกส์มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2568 โดยขยายขอบเขตการควบคุมการเคลื่อนย้ายขยะอิเล็กทรอนิกส์ข้ามพรมแดนให้ครอบคลุมมากขึ้น

 

และกำหนดให้ของเสียที่อยู่ภายใต้ขอบเขตต้องผ่านกระบวนการแจ้งและขอความยินยอมล่วงหน้า (Prior Informed Consent: PIC) จากประเทศที่เกี่ยวข้อง

 

ทั้งนี้ อนุสัญญาบาเซลไม่ได้ห้ามการค้าของเสียทุกชนิด แต่กำหนดระบบควบคุมการเคลื่อนย้าย โดยเฉพาะของเสียอันตรายและของเสียที่อยู่ในขอบเขตการควบคุม

 

825 ตู้ต้องสงสัย กับเครือข่ายที่ต้องสืบให้ถึงต้นทาง

ปัญหาขยะข้ามชาติไม่ได้จบลงที่การตรวจยึดตู้สินค้า เพราะยังต้องตรวจสอบความเชื่อมโยงระหว่างผู้ส่งออก บริษัทนำเข้า และโรงงานปลายทาง

 

ข้อมูลรัฐบาลไทยในปี 2569 ระบุว่า มีการตรวจสอบบัญชีตู้สินค้าต้องสงสัยเบื้องต้นประมาณ 825 ตู้ เชื่อมโยงกับบริษัทผู้ส่งออกในสหรัฐอเมริกา 7 บริษัท และบริษัทผู้นำเข้าในไทย 16 บริษัท ในจำนวนนี้ตรวจพิสูจน์และพบความผิดแล้ว 151 ตู้

 

ส่วนที่เหลือยังอยู่ระหว่างตรวจสอบและขยายผล ตัวเลขดังกล่าวจึงไม่ได้หมายความว่าทุกตู้หรือทุกบริษัทกระทำผิดทั้งหมด

 

นอกจากนี้ DSI ยังทำงานร่วมกับมูลนิธิบูรณะนิเวศ (EARTH) สำนักงานว่าด้วยยาเสพติดและอาชญากรรมแห่งสหประชาชาติ (UNODC) และ Basel Action Network (BAN) เพื่อติดตามเครือข่ายการขนส่งของเสียผิดกฎหมาย โดยมีข้อมูลการตรวจสอบตู้สินค้าต้องสงสัย 714 ตู้ ในช่วงเดือนเมษายน 2568 ถึงมีนาคม 2569

 

สิ่งที่ต้องติดตามคือการขยายผลให้ถึงผู้เกี่ยวข้องตลอดห่วงโซ่ ตั้งแต่บริษัทต้นทาง ผู้ส่งออก ผู้นำเข้า โรงงานปลายทาง ไปจนถึงเส้นทางการเงิน เพราะหากตรวจยึดได้เพียงสินค้า แต่ไม่สามารถดำเนินการกับเครือข่ายที่อยู่เบื้องหลัง การลักลอบอาจกลับมาในรูปแบบหรือเส้นทางใหม่ได้

 

กากอุตสาหกรรมไทย 24.39 ล้านตัน ไม่ใช่ขยะนำเข้าทั้งหมด

อีกประเด็นที่ต้องแยกให้ชัดคือ กากอุตสาหกรรมในประเทศไทยไม่ได้มาจากต่างประเทศทั้งหมด เพราะภาคการผลิตภายในประเทศ ตั้งแต่อาหาร ยานยนต์ ปิโตรเคมี เหล็ก พลาสติก ไปจนถึงอิเล็กทรอนิกส์ ล้วนสร้างของเสียจากกระบวนการผลิต

 

รายงานสถานการณ์มลพิษของประเทศไทย ปี 2567 โดยกรมควบคุมมลพิษ ระบุว่า มีกากอุตสาหกรรมที่รายงานการขนส่งและเข้าสู่ระบบบริหารจัดการของกรมโรงงานอุตสาหกรรมรวม 24.39 ล้านตัน แบ่งเป็นกากอุตสาหกรรมไม่เป็นอันตราย 22.76 ล้านตัน และกากอุตสาหกรรมอันตราย 1.63 ล้านตัน

 

ในจำนวนนี้ถูกนำไปใช้ประโยชน์ 21.67 ล้านตัน หรือประมาณ 88% แบ่งเป็นการนำกลับมาใช้เป็นวัตถุดิบ 9.49 ล้านตัน ใช้เป็นเชื้อเพลิงหรือพลังงาน 5.33 ล้านตัน และรีไซเคิล 6.75 ล้านตัน

 

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่าประเทศไทยมีระบบจัดการกากอุตสาหกรรมภายในประเทศขนาดใหญ่ แต่การนำไปใช้ประโยชน์ 88% ไม่ได้ยืนยันว่าของเสียทั้งหมดปลอดภัยหรือไม่มีความเสี่ยงต่อสิ่งแวดล้อม

 

เพราะยังต้องตรวจสอบว่าผ่านกระบวนการที่ได้มาตรฐาน มีระบบควบคุมมลพิษ และติดตามปลายทางได้จริงหรือไม่ โดยเฉพาะกากอุตสาหกรรมอันตราย 1.63 ล้านตัน

 

จึงต้องแยกการตรวจสอบออกเป็นสองระบบ ได้แก่ การนำเข้าของเสียจากต่างประเทศ ซึ่งต้องตรวจสอบการอนุญาต การสำแดงสินค้า และการเคลื่อนย้ายข้ามพรมแดน กับกากอุตสาหกรรมที่เกิดในประเทศ ซึ่งต้องติดตามตั้งแต่แหล่งกำเนิด การขนส่ง โรงงานรับกำจัด การใช้ประโยชน์ ไปจนถึงการกำจัดขั้นสุดท้าย

 

ไทยเป็น “ถังขยะโลก” จริงแค่ไหน? เปิดเส้นทางขยะข้ามชาติ 2 หมื่นตัน

 

มีกฎหมายห้ามแล้ว ทำไมขยะยังเล็ดลอดเข้ามาได้?

ประเทศไทยมีมาตรการห้ามนำเข้าขยะหลายประเภท ทั้งขยะเทศบาล ขยะอิเล็กทรอนิกส์ เศษพลาสติก ยางรถยนต์ใช้แล้ว และเศษยาง แต่การมีกฎหมายไม่ได้หมายความว่าการลักลอบจะหมดไป

 

ช่องโหว่สำคัญอยู่ที่การสำแดงสินค้าไม่ตรงกับความจริง การขนส่งทางเรือที่มีปริมาณมากจนไม่สามารถเปิดตรวจได้ทุกตู้ การติดตามของเสียหลังผ่านท่าเรือ และการเอาผิดผู้เกี่ยวข้องรวมถึงการเรียกเก็บค่าใช้จ่ายในการส่งกลับประเทศต้นทาง

 

รัฐบาลไทยเปิดเผยเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 ว่า กรมศุลกากรจับกุมของเสียและเศษขยะอิเล็กทรอนิกส์ที่ปะปนมากับสินค้านำเข้า และดำเนินการส่งกลับประเทศต้นทางรวมกว่า 10 ล้านกิโลกรัมในช่วงปีที่ผ่านมา

 

ต่อมาเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 รัฐบาลประกาศยกระดับหลักเกณฑ์การเปรียบเทียบระงับคดีสำหรับความผิดเกี่ยวกับของเสียอันตราย ขยะอิเล็กทรอนิกส์ และขยะเทศบาล โดยมุ่งเพิ่มความรับผิดชอบของผู้กระทำผิด ทั้งค่าปรับและค่าใช้จ่ายในการส่งของเสียออกนอกราชอาณาจักร

 

อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์ของมาตรการเหล่านี้ต้องวัดจากการเปิดเผยผลตรวจสอบ การส่งกลับของเสีย การดำเนินคดี และการทำให้ผู้กระทำผิดรับผิดชอบต่อความเสียหาย ไม่ใช่เพียงจำนวนคดีหรือตู้สินค้าที่ตรวจยึดได้

 

บทสรุป ไทยเป็นถังขยะโลกจริงหรือไม่?

หลักฐานที่ตรวจสอบได้ชี้ว่า ประเทศไทยเคยนำเข้าของเสียพลาสติกในระดับหลักแสนตันต่อปี โดยปี 2567 มีปริมาณประมาณ 149,728 ตัน และยังตรวจพบการลักลอบนำเข้าของเสียผิดกฎหมาย

 

ทั้งขยะอิเล็กทรอนิกส์ ของเสียอันตราย และเศษพลาสติก ขณะเดียวกัน การสำแดงสินค้าไม่ตรงกับความจริงยังเป็นช่องทางสำคัญที่ทำให้ของเสียข้ามพรมแดนได้ยากต่อการตรวจสอบ

 

แต่การเรียกประเทศไทยว่า “ถังขยะโลก” ยังไม่ใช่ข้อสรุปทางสถิติที่ครอบคลุมสถานการณ์ทั้งหมด เพราะตัวเลขการจับกุมไม่ใช่ปริมาณนำเข้าทั้งหมด และกากอุตสาหกรรมในประเทศกว่า 24 ล้านตันก็ไม่ได้เป็นขยะนำเข้าจากต่างประเทศ

 

คำถามสำคัญจึงไม่ใช่เพียงไทยมีขยะจากต่างประเทศเข้ามากี่ตัน แต่คือรัฐสามารถติดตามของเสียได้ครบทุกขั้นตอนหรือไม่ ตั้งแต่ประเทศต้นทาง ผู้ส่งออก ผู้นำเข้า โรงงานรับกำจัด ไปจนถึงการจัดการขั้นสุดท้าย

 

หากของเสียถูกนำไปรีไซเคิล มีหลักฐานยืนยันหรือไม่ว่าผ่านกระบวนการตามมาตรฐาน หากเป็นของเสียอันตราย มีระบบป้องกันการปนเปื้อนในดิน น้ำ และอากาศอย่างไร และเมื่อพบการกระทำผิด ผู้เกี่ยวข้องต้องรับผิดชอบและนำของเสียกลับไปยังประเทศต้นทางได้จริงหรือไม่

 

เพราะแม้ไม่มีขยะนำเข้าจากต่างประเทศแม้แต่ตันเดียว ประเทศไทยก็ยังต้องจัดการกากอุตสาหกรรมที่เกิดขึ้นภายในประเทศอีกหลายสิบล้านตัน

 

การพิสูจน์ว่าไทยเป็น “ถังขยะโลก” หรือไม่ จึงไม่ได้อยู่ที่ตัวเลขใดตัวเลขหนึ่ง แต่อยู่ที่ความสามารถในการควบคุมของเสียทุกประเภท และทำให้มั่นใจได้ว่าของเสียทุกตันจะไม่กลายเป็นภาระของสิ่งแวดล้อมและประชาชนในระยะยาว..

 

 

ไทยเป็น “ถังขยะโลก” จริงแค่ไหน? เปิดเส้นทางขยะข้ามชาติ 2 หมื่นตัน

 

หมายเหตุ: ตัวเลขการจับกุมเป็นปริมาณของกลางที่ตรวจพบ ไม่ใช่ปริมาณการนำเข้าของเสียทั้งหมด ส่วน HS 3915 ครอบคลุมของเสียและเศษพลาสติก ไม่ได้หมายความว่าวัสดุทั้งหมดเป็นของเสียอันตรายหรือเป็นการนำเข้าผิดกฎหมาย และตัวเลขตู้ต้องสงสัย 825 ตู้กับ 714 ตู้เป็นข้อมูลคนละชุด ไม่ควรนำมารวมกัน

 

แหล่งข้อมูลและเอกสารอ้างอิง:

1. กรมศุลกากรและรัฐบาลไทย — สถิติการจับกุมคดีลักลอบนำเข้าขยะและของเสียผิดกฎหมาย ปีงบประมาณ 2568-2569 รวมถึงข้อมูลการตรวจยึดและส่งกลับของเสีย

2. กรมควบคุมมลพิษ — รายงานสถานการณ์มลพิษของประเทศไทย ปี 2567 และข้อมูลกากอุตสาหกรรมที่เข้าสู่ระบบบริหารจัดการ

3. World Integrated Trade Solution (WITS) / World Bank และ UN Comtrade — สถิติการนำเข้าของเสียพลาสติกตามพิกัด HS 3915 ปี 2566-2567

4. กรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI) — กรณีตู้สินค้าสำแดงเป็นสินแร่สังกะสีจากโมร็อกโก และการตรวจสอบเครือข่ายขยะข้ามชาติ

5. Basel Convention — กรอบควบคุมการเคลื่อนย้ายของเสียอันตรายข้ามพรมแดน และการแก้ไขข้อกำหนดเกี่ยวกับขยะอิเล็กทรอนิกส์

6. World Bank — World Development Report 2025 และข้อมูลการเปลี่ยนแปลงเส้นทางการค้าขยะพลาสติกหลังนโยบาย National Sword ของจีน

7. Associated Press (AP) — รายงานการตรวจยึดขยะอิเล็กทรอนิกส์ประมาณ 238 ตัน จากตู้คอนเทนเนอร์ 10 ตู้ ที่ท่าเรือกรุงเทพ เดือนพฤษภาคม 2568

8. หน่วยงานรัฐบาลไทย — มาตรการห้ามนำเข้าเศษพลาสติกและการปรับปรุงบัญชีสินค้าขยะอิเล็กทรอนิกส์ที่ห้ามนำเข้า

 

ข่าวล่าสุด

เมื่อการโจมตีทางไซเบอร์ อาจทำให้ AI โอเพนซอร์สเปิดกว้างน้อยลง

เมื่อการโจมตีทางไซเบอร์ อาจทำให้ AI โอเพนซอร์สเปิดกว้างน้อยลง