เยอรมนีเล็งเจาะถ้ำเกลือลึก 1,000 เมตร ทำแบตเตอรี่ยักษ์เก็บไฟฟ้าสะอาด

เยอรมนีเล็งเปลี่ยนถ้ำเกลือใต้ดินเป็นแบตเตอรี่ยักษ์ กักเก็บไฟฟ้าหมุนเวียนระยะยาว

 

เทคโนโลยี AirBattery ใช้อากาศอัดเก็บพลังงานในโพรงเกลือใต้ดิน ตั้งเป้าเปิดโรงงานเชิงพาณิชย์ปี 2028 ชูจุดเด่นอายุใช้งานหลายสิบปี แต่ยังต้องพิสูจน์ต้นทุนและประสิทธิภาพในระดับอุตสาหกรรม

 

พลังงานแสงอาทิตย์และพลังงานลมอาจผลิตไฟฟ้าได้มากในบางช่วงเวลา แต่เมื่อแสงแดดหมดหรือลมสงบ กำลังผลิตก็ลดลงตามไปด้วย การกักเก็บไฟฟ้าส่วนเกินไว้ใช้ภายหลังจึงเป็นโจทย์สำคัญของระบบพลังงานสะอาด โดยเฉพาะเมืองที่มีความต้องการใช้ไฟฟ้าสูงจากอาคาร ระบบขนส่ง และศูนย์ข้อมูล

 

หนึ่งในแนวทางที่กำลังได้รับความสนใจคือการนำโพรงเกลือใต้ดินมาใช้เป็นแหล่งกักเก็บพลังงานขนาดใหญ่ โดยบริษัท Augwind Energy พัฒนาเทคโนโลยี AirBattery

 

ซึ่งใช้หลักการกักเก็บพลังงานด้วยอากาศอัด (Compressed Air Energy Storage: CAES) เพื่อเก็บพลังงานส่วนเกินและนำกลับมาผลิตไฟฟ้าเมื่อระบบต้องการ

 

 

บริษัท Augwind Energy พัฒนาเทคโนโลยี AirBattery ซึ่งใช้หลักการกักเก็บพลังงานด้วยอากาศอัด (Compressed Air Energy Storage: CAES) โดยอาศัยโพรงเกลือใต้ดินเป็นแหล่งเก็บอากาศแรงดันสูง เพื่อสำรองพลังงานไว้ใช้งานได้เป็นเวลาหลายสัปดาห์

 

เปลี่ยนโพรงใต้ดินเป็นแหล่งสำรองไฟฟ้า

ระบบ AirBattery ใช้ไฟฟ้าส่วนเกินขับปั๊มน้ำ โดยน้ำจะทำหน้าที่คล้ายลูกสูบเพื่อบีบอัดอากาศให้มีแรงดันสูง ก่อนส่งอากาศไปเก็บไว้ในโพรงเกลือใต้ดินที่ปิดผนึกไว้

 

เมื่อถึงเวลาต้องการใช้ไฟฟ้า อากาศแรงดันสูงจะถูกปล่อยออกมาเพื่อดันน้ำให้ไหลผ่านกังหัน ซึ่งขับเครื่องกำเนิดไฟฟ้าและส่งพลังงานกลับเข้าสู่ระบบ

 

ข้อได้เปรียบสำคัญคือสามารถกักเก็บพลังงานปริมาณมากเป็นเวลาหลายสัปดาห์ โดยไม่ต้องพึ่งพาวัสดุแบตเตอรี่ลิเธียมเป็นตัวกลาง

 

และอาจใช้พื้นที่บนผิวดินน้อยกว่าระบบสูบน้ำกลับบางรูปแบบ อย่างไรก็ตาม การใช้งานจำเป็นต้องมีสภาพธรณีวิทยาที่เหมาะสมและโพรงใต้ดินที่สามารถรองรับแรงดันได้อย่างปลอดภัย

 

 

เยอรมนีตั้งเป้าพัฒนาเชิงพาณิชย์ภายในปี 2028

ข้อมูลจาก New Atlas รายงานเมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2025 ว่า Augwind ตั้งเป้าพัฒนาโรงงาน AirBattery เชิงพาณิชย์แห่งแรกในเยอรมนีให้พร้อมดำเนินงานภายในปี 2028

 

โดยระบบสาธิตมีประสิทธิภาพการกักเก็บและนำพลังงานกลับมาใช้ (Round-trip efficiency) อยู่ที่ 47% และบริษัทคาดหวังว่าจะเพิ่มเป็นมากกว่า 60% เมื่อพัฒนาระบบเชิงพาณิชย์สำเร็จ

 

ประสิทธิภาพดังกล่าวหมายความว่า หากป้อนพลังงานไฟฟ้าเข้าไป 100 หน่วย ระบบที่มีประสิทธิภาพ 47% จะผลิตไฟฟ้ากลับมาได้ประมาณ 47 หน่วย ส่วนที่เหลือสูญเสียไปในกระบวนการแปลงพลังงาน จึงยังต้องประเมินต้นทุนต่อหน่วยไฟฟ้าที่กักเก็บได้ตลอดอายุโครงการก่อนสรุปความคุ้มค่า

 

บริษัทประเมินว่าเยอรมนีมีโพรงเกลือที่เหมาะสมมากกว่า 400 แห่ง แต่ละแห่งอาจรองรับพลังงานที่นำกลับมาผลิตไฟฟ้าได้ 3–8 กิกะวัตต์-ชั่วโมง (GWh) ขณะที่จีนก็สำรวจแนวทางใช้โพรงเกลือสำหรับกักเก็บพลังงานเช่นกัน

 

ทั้งนี้ ถ้ำเกลือใต้ดินลึกประมาณ 600–1,000 เมตร เหมาะสำหรับกักเก็บอากาศแรงดันสูง เพราะหินเกลือมีความทึบแน่นและยืดหยุ่น สามารถปรับตัวต่อแรงดันและช่วยปิดรอยร้าวขนาดเล็กได้ โพรงยังสร้างได้ด้วยการใช้น้ำละลายชั้นเกลือ จึงเป็นทางเลือกสำหรับกักเก็บพลังงานขนาดใหญ่ในระยะยาว

 

 

โจทย์ Smart City คือการเก็บไฟฟ้าให้คุ้มค่า

สำหรับเมืองอัจฉริยะ เทคโนโลยีกักเก็บพลังงานระยะยาวอาจช่วยให้การใช้พลังงานหมุนเวียนมีความต่อเนื่องมากขึ้น ลดข้อจำกัดจากความผันผวนของแสงแดดและลม และเพิ่มความยืดหยุ่นให้ระบบไฟฟ้าที่รองรับโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ เช่น ระบบขนส่งสาธารณะ อาคารขนาดใหญ่ และศูนย์ข้อมูล

 

แต่การมีแหล่งกักเก็บพลังงานขนาดใหญ่ไม่ได้หมายความว่าจะสามารถทดแทนแบตเตอรี่ทุกประเภทได้ทันที เพราะต้องพิจารณาประสิทธิภาพ ต้นทุนตลอดอายุโครงการ สภาพพื้นที่ และความสามารถในการจ่ายไฟให้ตรงกับความต้องการจริง

 

แม้ Augwind ระบุว่า AirBattery อาจใช้งานได้หลายสิบปีและมีการเสื่อมสภาพต่ำ แต่ต้นทุนการกักเก็บพลังงานตลอดอายุระบบยังเป็นข้อมูลสำคัญที่ต้องรอการประเมินเพิ่มเติม

 

ดังนั้น ความท้าทายของพลังงานสะอาดไม่ได้จบเพียงการผลิตไฟฟ้าให้ได้มากขึ้น แต่คือการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่สามารถเก็บพลังงานส่วนเกินไว้ใช้ในเวลาที่จำเป็นได้อย่างมีประสิทธิภาพ คุ้มค่า และเชื่อถือได้

 

 

แหล่งอ้างอิง: Abhimanyu Ghoshal, New Atlas, “Underground salt caves could become massive batteries storing weeks of clean energy,”