“เตาปูนโมเดล” พลิกข้อจำกัด สร้างชุมชนมั่งคั่ง น่าอยู่ ยั่งยืน

ตำบลเตาปูน อำเภอสอง จังหวัดแพร่ พลิกข้อจำกัดด้านภูมิประเทศ รายได้ และหนี้สินครัวเรือน สู่การเป็นต้นแบบการพัฒนาท้องถิ่น ภายใต้ “เตาปูนโมเดล” ที่เน้นให้ประชาชนร่วมคิด ร่วมทำ และร่วมรับผลประโยชน์

พื้นที่ส่วนใหญ่ของตำบลเป็นป่าสงวนและภูเขาสูง ขณะที่ประชาชนประกอบอาชีพเกษตรกรรมเชิงเดี่ยว โดยเฉพาะการปลูกข้าวโพด ทำให้ต้องพึ่งพาสารเคมีและกลไกตลาดภายนอก ส่งผลให้ครัวเรือนเกษตรกรมีหนี้สินสูงถึงร้อยละ 99.36

นายณัฐพล ทองไหล นายกเทศมนตรีตำบลเตาปูน กล่าวว่า จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อสำนักสนับสนุนสุขภาวะชุมชน สสส. เข้ามาสนับสนุนด้านวิชาการตั้งแต่ปี 2556 ทำให้เทศบาล ผู้นำท้องที่ ภาครัฐ และประชาชน สามารถวางแผนแก้ปัญหาร่วมกันอย่างเป็นระบบ

หนึ่งในผลงานสำคัญคือระบบน้ำดื่มสะอาดราคาประหยัด เทศบาลติดตั้งตู้กดน้ำ 32 จุด ครอบคลุม 11 หมู่บ้าน คิดค่าบริการเพียง 1 บาทต่อ 20 ลิตร พร้อมจุดบริการน้ำฟรีอีก 10 จุด และสนับสนุนน้ำดื่มสำหรับงานบุญและกิจกรรมชุมชน โดยตรวจคุณภาพร่วมกับกรมอนามัยปีละ 2 ครั้ง

ด้านพลังงาน เทศบาลนำมูลสุกรมาผลิตก๊าซชีวภาพ ส่งให้กว่า 200 ครัวเรือนใช้ในราคาเดือนละ 50 บาท ช่วยยุติปัญหากลิ่น ลดข้อร้องเรียน และลดค่าใช้จ่ายจากการซื้อก๊าซหุงต้ม

ส่วนด้านการศึกษา โรงเรียนเทศบาลตำบลเตาปูนเปิดสอนตั้งแต่อนุบาลถึงประถมศึกษาปีที่ 6 โดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย จำกัดนักเรียนไม่เกิน 20 คนต่อห้อง และจัดการเรียนรู้ 4 ภาษา พร้อมเสริมทักษะอาชีพและการเอาชีวิตรอดทางน้ำ

“เตาปูนโมเดล” จึงสะท้อนว่า หากท้องถิ่นมีผู้นำที่เข้มแข็ง มีข้อมูล และเปิดให้ชุมชนมีส่วนร่วม ก็สามารถเปลี่ยนข้อจำกัดให้เป็นนวัตกรรมสาธารณะที่ยกระดับคุณภาพชีวิตได้อย่างยั่งยืน