“สุโขทัย” คว้าเหรียญทอง Green Destination ระดับโลก ย้ำภาพเมืองน่าอยู่-น่าเยือน

สุโขทัยประกาศความสำเร็จครั้งสำคัญอีกครั้งบนเวทีโลก จากสองแหล่งท่องเที่ยวสำคัญของจังหวัด ได้แก่ เมืองเก่าสุโขทัย และท่าชัย–ศรีสัชนาลัย ได้รับการยอมรับด้านการท่องเที่ยวยั่งยืนระดับนานาชาติ โดยมีการประกาศและรับมอบอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2569 ณ วัดตระพังทอง จังหวัดสุโขทัย โดยเมืองเก่าสุโขทัยคว้า Green Destinations Gold Award 2025 ไปครองหลังผ่านเกณฑ์ประเมินครบทั้ง 78 ข้อ ครอบคลุมในมิติ 6 ด้านหลัก ได้แก่ การจัดการแหล่งท่องเที่ยว การอนุรักษ์ธรรมชาติและทัศนียภาพ การดูแลสิ่งแวดล้อมและสภาพภูมิอากาศ การสืบสานวัฒนธรรมและประเพณี การส่งเสริมความเป็นอยู่ที่ดีของชุมชน และการพัฒนาธุรกิจและการสื่อสารอย่างรับผิดชอบ (ปีที่แล้วจังหวัดน่านของไทยได้เหรียญทองรางวัลนี้ไปครอง)

 

 

ขณะที่ท่าชัย–ศรีสัชนาลัย ได้รับรางวัล Green Destinations Top 100 Stories 2025 จากการดำเนินงานตามเกณฑ์การท่องเที่ยวยั่งยืน 15 ข้อ พร้อมนำเสนอแนวปฏิบัติที่ดีในหัวข้อ “เสียงสะท้อนจากชุมชน มรดกกินได้ที่ฟื้นคืน” ซึ่งสะท้อนการพัฒนาที่ให้ความสำคัญกับเสียงและบทบาทของชุมชนเป็นหัวใจสำคัญ

 

 

พิธีแถลงข่าวและส่งมอบรางวัลจัดขึ้นอย่างเป็นทางการ โดยมีผู้บริหารองค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (อพท.) ผู้ว่าราชการจังหวัดสุโขทัย และผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นร่วมแถลงต่อสื่อมวลชน ก่อนเข้าสู่พิธีมอบประกาศนียบัตรและตราสัญลักษณ์แก่ทั้งสองพื้นที่ ตลอดจนมอบเกียรติบัตรแก่หน่วยงานภาครัฐ ผู้ประกอบการท่องเที่ยว และผู้แทนชุมชนที่มีส่วนร่วมขับเคลื่อนการพัฒนา ภายในงานยังมีการแสดงศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัยและนิทรรศการนำเสนอผลการดำเนินงาน สะท้อนความร่วมมือของทุกภาคส่วนในการยกระดับสุโขทัยสู่จุดหมายปลายทางการท่องเที่ยวยั่งยืนระดับโลกอย่างเป็นรูปธรรม

 

 

 

"เมืองเก่าสุโขทัย" มาตรฐานระดับทองจากการทำงานจริง

 

นายนพฤทธิ์ ศิริโกศล ผู้ว่าราชการจังหวัดสุโขทัยกล่าวว่า รางวัลครั้งนี้ไม่เพียงเป็นความภาคภูมิใจของคนในพื้นที่ แต่ยังเป็นคำมั่นสัญญาต่อสังคมโลกว่าจังหวัดจะเดินหน้าดูแลทรัพยากรธรรมชาติ มรดกวัฒนธรรม และคุณภาพชีวิตประชาชนอย่างต่อเนื่อง โดยได้กำหนดนโยบาย 26 ประเด็นที่สอดคล้องกับเกณฑ์ Green Destinations พร้อมเร่งพัฒนาเรื่องระบบขนส่งที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม การยกระดับความปลอดภัย และการส่งเสริมการเรียนรู้ท้องถิ่น “สุโขทัยศึกษา” ควบคู่กันไป

 

นายศิริปกรณ์ เชี่ยวสมุทร ผู้อำนวยการ อพท. ระบุว่า การพัฒนาทั้งสองพื้นที่ยึดเกณฑ์ Global Sustainable Tourism Criteria (GSTC) เป็นกรอบหลัก ผ่านกลไกองค์กรจัดการแหล่งท่องเที่ยวที่มีทุกภาคส่วนร่วมดำเนินงานตามวงจร PDCA อย่างต่อเนื่อง เมืองเก่าสุโขทัยเคยได้รับรางวัล Top 100 Stories ในปี 2564 และ 2566 ก่อนพัฒนาสู่ระดับ Gold Award ในปี 2568

 

ขณะที่โมเดลดังกล่าวได้ขยายผลสู่ท่าชัย–ศรีสัชนาลัยจนได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติ ทั้งยังช่วยลดการปล่อยคาร์บอน สร้างภาพลักษณ์เชิงบวกด้านการตลาด และตอบโจทย์แนวโน้มการท่องเที่ยวคุณภาพที่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะในบริบทที่ผู้ประกอบการท่องเที่ยวในสหภาพยุโรปให้ความสำคัญกับการเดินทางที่ลดการปล่อยคาร์บอนอย่างจริงจัง

 

 

พันเอก นาวิน ปรีชาพณิชยกุล ผู้จัดการ อพท.สุโขทัย กล่าวเสริมว่า การรักษามาตรฐานผ่านกลไกการทำงานตามเกณฑ์ GSTC และการประเมินของ Green Destinations นั้น จะมุ่งแก้ปัญหาในจุดอ่อนตามคำแนะนำของผู้ประเมินมาตรฐาน ในประเด็นสิ่งแวดล้อม 3 เรื่องหลัก ได้แก่ หนึ่ง การจัดการขยะและน้ำเสียอย่างเป็นระบบ โดยทำงานร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและสถานประกอบการ สอง การบริหารจัดการขีดความสามารถในการรองรับนักท่องเที่ยว (Carrying Capacity) เพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบต่อโบราณสถานและชุมชน และสาม การสร้างความตระหนักรู้ให้นักท่องเที่ยวเป็น ‘ผู้ร่วมดูแล’ แหล่งท่องเที่ยว ไม่ใช่เพียงผู้มาเยือน

 

 

ไม่ใช่แค่เมืองมรดกโลกแต่คือมรดกทางวัฒนธรรมที่ยังมีชีวิตและจับต้องได้

 

ในระดับพื้นที่ เมืองเก่าสุโขทัยเมืองเก่าสุโขทัย หรือ อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ได้รับการประกาศจากยูเนสโก (UNESCO) ให้เป็น มรดกโลกทางวัฒนธรรมเมื่อวันที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2534 ภายใต้ชื่อ "เมืองประวัติศาสตร์สุโขทัยและเมืองบริวาร" (Historic Town of Sukhothai and Associated Historic Towns) ร่วมกับอุทยานฯ ศรีสัชนาลัย และอุทยานฯ กำแพงเพชร

 

ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาชุมชนและจังหวัดสร้างผลงานเป็นที่ประจักษ์ มีการดำเนินการบริหารจัดการเชิงระบบอย่างเข้มแข็ง ทั้งการคัดแยกขยะ การบริหารจัดการน้ำเสีย การปรับภูมิทัศน์ที่เคารพคุณค่ามรดกโลก การดูแลความปลอดภัย และการเปิดพื้นที่รับฟังความคิดเห็นของชุมชน เพื่อให้เป็นเมืองที่ “น่าอยู่” ควบคู่กับ “น่าเยือน” ขณะเดียวกัน พื้นที่รอบนอกมีบทบาทสำคัญในการรองรับการขยายตัวของกิจกรรมท่องเที่ยว โรงแรม และร้านอาหาร โดยเน้นโครงสร้างพื้นฐาน ความปลอดภัย การจัดการสิ่งแวดล้อม และการกระจายเส้นทางท่องเที่ยวเพื่อลดความแออัดในพื้นที่หลัก

 

 

สำหรับท่าชัย–ศรีสัชนาลัย ความสำเร็จไม่ได้เกิดจากการนำเสนอเรื่องราวเชิงแนวปฏิบัติที่ดีเพียงอย่างเดียว แต่เป็นผลจากการดำเนินงานตามเกณฑ์ครบทั้ง 15 ข้ออย่างเป็นรูปธรรม ทั้งการจัดเวทีรับฟังความคิดเห็น การฟื้นฟูหัตถกรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น การออกแบบกิจกรรมประเพณีที่เคารพวิถีชีวิต การพัฒนาผู้ประกอบการอย่างรับผิดชอบ การจัดการขยะและสิ่งแวดล้อม รวมถึงการกระจายรายได้สู่ครัวเรือนและคนรุ่นใหม่ ส่งผลให้คนในพื้นที่เกิดความภาคภูมิใจในมรดกของตนเอง คนรุ่นใหม่กลับมาทำงานในบ้านเกิด และนักท่องเที่ยวได้รับประสบการณ์จากชุมชนที่มีชีวิตอย่างแท้จริง

 

 

ความสำเร็จครั้งนี้จึงสะท้อนว่า สุโขทัยไม่ได้มุ่งเพียงสร้างภาพลักษณ์ความงดงามของแหล่งท่องเที่ยว แต่กำลังวางรากฐานการพัฒนาที่สมดุลระหว่างการอนุรักษ์ เศรษฐกิจ และคุณภาพชีวิตของประชาชน โดยยืนยันจะเดินหน้าพัฒนาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะด้านสิ่งแวดล้อม ระบบจัดการขยะและน้ำ การคมนาคมที่เป็นมิตรต่อโลก และการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน รางวัลระดับโลกครั้งนี้จึงไม่ใช่จุดสิ้นสุด หากแต่เป็นจุดเริ่มต้นของมาตรฐานใหม่ ที่สุโขทัยจะรักษาและยกระดับอย่างต่อเนื่อง เพื่อส่งต่อเมืองมรดกโลกที่งดงาม มีชีวิต และยั่งยืน สู่คนรุ่นต่อไปอย่างภาคภูมิใจ

 

 

ทั้งนี้ รางวัล Green Destinations Gold Award และ Green Destinations Top 100 Stories เป็นรางวัลที่สำคัญในวงการ การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนระดับโลก ซึ่งมอบโดยกลุ่ม Green Destinations Foundation ที่ตั้งอยู่ในประเทศเนเธอร์แลนด์ โดยรางวัลทั้งสองประเภทมีความหมายและเกณฑ์การได้รับที่ชัดเจน

 

ทำไมรางวัลนี้จึงสำคัญ?

Gold Award ไม่ใช่รางวัลจาก “แคมเปญภาพลักษณ์” แต่เป็นการประเมินเชิงเทคนิคตามเกณฑ์กว่า 70 ข้อ อิงกรอบ GSTC (Global Sustainable Tourism Criteria) ต้องมีหลักฐานข้อมูลจริง มีระบบติดตามผล และผ่านการตรวจประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญอิสระ

ความสำคัญของรางวัล Gold Award

• เป็นเครื่องหมายรับรองว่าปลายทางนั้นมี “ความยั่งยืนที่แท้จริง” ในหลายมิติ
• ช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือในระดับสากล ส่งเสริมการตลาดและดึงนักท่องเที่ยวคุณภาพ
• กระตุ้นให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องยึดเกณฑ์มาตรฐานอย่างต่อเนื่องตลอดปี
• เป็นแรงส่งให้เมืองหรือพื้นที่ท่องเที่ยวพัฒนาไปสู่การรับรองมาตรฐาน Silver / Platinum ในอนาคต

 

สิ่งที่สุโขทัยมีในวันนี้ย้ำเตือนว่า มากกว่าแค่โบราณสถานคือการบริหารจัดการพื้นที่ที่ดีของทั้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและเจ้าของพื้นที่ ว่าจะสร้างชีวิตต่อไปให้กับมรดกทางวัฒนธรรมเหล่านี้ ให้มีภาพจำอย่างไร