posttoday

เจาะ i-SMR เทคโนโลยีนิวเคลียร์อนาคตจากเกาหลีใต้ ขุมพลังเมืองอัจฉริยะ

28 พฤศจิกายน 2568

ท่ามกลางความท้าทายด้านพลังงานของโลก SMR กำลังก้าวขึ้นเป็นคำตอบใหม่—ปลอดคาร์บอน ปลอดภัย ประหยัดต้นทุน และสร้างได้รวดเร็วกว่าโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ยุคเดิม

KEY

POINTS

  • i-SMR คือเทคโนโลยีเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์แบบโมดูลาร์ขนาดเล็ก (SMR) จากเกาหลีใต้ ที่ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อเป็นโซลูชันพลังงานแห่งอนาคต มีความปลอดภัยสูง ยืดหยุ่น และคุ้มค่ากว่าโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดใหญ่แบบดั้งเดิม
  • การพัฒนา i-SMR มีแรงผลักดันสำคัญจากความต้องการพลังงานที่มั่นคงของภาคอุตสาหกรรมหนัก, การสร้างเสถียรภาพให้ระบบไฟฟ้าในช่วงเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานหมุนเวียน และการสนับสนุนที่ชัดเจนจากแผนพลังงานแห่งชาติของเกาหลีใต้
  • เทคโนโลยีนี้ต่อยอดจากประสบการณ์ด้านนิวเคลียร์ที่สั่งสมมานาน โดยมีวิวัฒนาการมาจากเตาปฏิกรณ์ SMART ซึ่งเป็น SMR รุ่นแรกของโลกที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน สะท้อนถึงความเป็นผู้นำด้านนวัตกรรมนิวเคลียร์ของเกาหลีใต้

"เกาหลีใต้ได้ก้าวขึ้นมาอยู่แถวหน้าของการพัฒนา โดยสั่งสมประสบการณ์และความเชี่ยวชาญด้านนิวเคลียร์มาอย่างยาวนาน และได้เปิดตัวเทคโนโลยีเรือธงล่าสุดอย่าง i-SMR (Innovative Small Modular Reactor) ซึ่งไม่ได้เป็นเพียงโรงไฟฟ้าขนาดเล็ก แต่เป็นโซลูชันพลังงานแห่งอนาคต"

 

โลกกำลังเผชิญกับความท้าทายด้านพลังงานครั้งใหญ่ ทั้งความจำเป็นเร่งด่วนในการลดการปล่อยคาร์บอน (Decarbonization) เพื่อต่อสู้กับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการสร้างความมั่นคงทางพลังงาน (Energy Security) เพื่อรองรับการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน ในขณะที่พลังงานนิวเคลียร์เป็นแหล่งพลังงานสะอาดที่สำคัญมายาวนาน โรงไฟฟ้าขนาดใหญ่แบบดั้งเดิมกลับต้องเผชิญกับอุปสรรคสำคัญ โดยเฉพาะต้นทุนเริ่มต้นที่มหาศาลและระยะเวลาการก่อสร้างที่ยาวนาน ซึ่งสร้างความเสี่ยงด้านการลงทุนและไม่ตอบสนองต่อความต้องการพลังงานที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

 

เพื่อตอบโจทย์ความท้าทายเหล่านี้ เตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์แบบโมดูลาร์ขนาดเล็ก (Small Modular Reactor - SMR) ได้ถือกำเนิดขึ้นในฐานะทางเลือกใหม่ที่ปฏิวัติวงการพลังงาน ด้วยแนวคิดการออกแบบที่เน้นความปลอดภัยขั้นสูง สามารถผลิตชิ้นส่วนหลักจากโรงงานแล้วนำมาประกอบ ณ สถานที่ติดตั้ง (Modularization) ทำให้มีความยืดหยุ่นในการเลือกพื้นที่ มีความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ และใช้เวลาก่อสร้างสั้นลงอย่างมาก

 

ภาพ gnssn.iaea.org

 

เครื่องจำลอง i-SMR (ภาพ: KHNP)

 

ในบรรดาผู้นำด้านเทคโนโลยีนี้ สาธารณรัฐเกาหลีใต้ได้ก้าวขึ้นมาอยู่แถวหน้าของการพัฒนา โดยสั่งสมประสบการณ์และความเชี่ยวชาญด้านนิวเคลียร์มาอย่างยาวนาน และได้เปิดตัวเทคโนโลยีเรือธงล่าสุดอย่าง i-SMR (Innovative Small Modular Reactor) (อ่านรายละเอียดได้จากรายงานล่าสุดของโพสต์ทูเดย์: "เปิดโลกพลังงานนิวเคลียร์เกาหลีใต้ ผ่าน KAERI & KHNP CRI กับบทเรียนสู่ i-SMR") ซึ่งไม่ได้เป็นเพียงโรงไฟฟ้าขนาดเล็ก แต่เป็นโซลูชันพลังงานแห่งอนาคตที่ถูกออกแบบมาเพื่อพลิกโฉมวงการพลังงานโลก การทำความเข้าใจบริบททางเศรษฐกิจและนโยบายพลังงานของเกาหลีใต้จึงเป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้เรามองเห็นวิสัยทัศน์และแรงผลักดันเบื้องหลังการพัฒนาเทคโนโลยีที่น่าจับตามองนี้

 

“เกาหลีใต้” แรงผลักดันสู่การพัฒนา SMR

การพัฒนา i-SMR ไม่ได้เกิดขึ้นจากสุญญากาศ แต่เป็นผลลัพธ์เชิงกลยุทธ์ที่ตอบสนองต่อโจทย์ความต้องการเฉพาะของประเทศ การทำความเข้าใจโครงสร้างอุตสาหกรรมและนโยบายพลังงานของเกาหลีใต้จึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งในการมองเห็นคุณค่าของเทคโนโลยี SMR โดยมีปัจจัยขับเคลื่อนหลัก 3 ประการคือ

 

1. ความต้องการพลังงานที่มั่นคงของภาคอุตสาหกรรม เกาหลีใต้เป็นที่ตั้งของอุตสาหกรรมที่ใช้พลังงานเข้มข้น (Energy-intensive Industries) ระดับโลก เช่น อุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์, เหล็ก, การต่อเรือ และแบตเตอรี่ อุตสาหกรรมเหล่านี้ต้องการไฟฟ้าที่มีเสถียรภาพและคุณภาพสูงตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขันในตลาดโลก การมีแหล่งพลังงานที่มั่นคงจึงไม่ใช่แค่ทางเลือก แต่เป็นปัจจัยชี้ขาดความสำเร็จทางเศรษฐกิจของประเทศ

 

2. การเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน เกาหลีใต้กำลังอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานครั้งสำคัญ โดยมีความจำเป็นต้องทดแทนโรงไฟฟ้าถ่านหินที่ทยอยปลดระวาง ขณะเดียวกัน การเพิ่มขึ้นของพลังงานหมุนเวียนในระบบ แม้จะเป็นเรื่องดีต่อสิ่งแวดล้อม แต่ก็สร้างความท้าทายต่อเสถียรภาพของโครงข่ายไฟฟ้า (Grid Instability) เนื่องจากความไม่แน่นอนในการผลิต บทบาทของ SMR ในที่นี้จึงไม่ใช่แค่การเป็น 'ผู้ผลิตไฟฟ้า' แต่เป็นการเป็น 'ผู้สร้างเสถียรภาพ' (stabilizer) ให้กับระบบพลังงานของชาติ ซึ่งเป็นคุณค่าเชิงกลยุทธ์ที่พลังงานหมุนเวียนเพียงอย่างเดียวไม่สามารถตอบโจทย์ได้

 

3. แผนพลังงานแห่งชาติ รัฐบาลเกาหลีใต้ได้แสดงเจตนารมณ์ที่ชัดเจนผ่าน "แผนขั้นพื้นฐานสำหรับการจัดหาไฟฟ้าแห่งชาติฉบับที่ 11" (11th National Basic Plan for Electricity Supply and Demand) ซึ่งได้บรรจุแผนการก่อสร้าง SMR ขนาด 680 MWe ซึ่งประกอบด้วย i-SMR จำนวน 4 โมดูล โดยตั้งเป้าหมายที่จะเริ่มดำเนินการเชิงพาณิชย์ภายในปี 2035 การสนับสนุนจากภาครัฐอย่างเป็นรูปธรรมนี้ถือเป็นสัญญาณที่ชัดเจนว่า SMR คืออนาคตพลังงานของประเทศ

 

จากปัจจัยเหล่านี้ จะเห็นได้ว่า i-SMR คือผลลัพธ์ของวิสัยทัศน์ที่มองการณ์ไกล ซึ่งไม่ได้เกิดขึ้นมาลอยๆ แต่เป็นการต่อยอดจากประสบการณ์ด้านเทคโนโลยีนิวเคลียร์ที่สั่งสมมาอย่างยาวนานหลายทศวรรษ

 

ภาพแสดงพัฒนาการ SMR ของเกาหลีใต้จนมาถึง i-SMR (ภาพจาก gnssn.iaea.org)

 

วิวัฒนาการของเทคโนโลยีนิวเคลียร์เกาหลีใต้ จาก SMART สู่ i-SMR

ความน่าเชื่อถือของเทคโนโลยี i-SMR มีรากฐานที่แข็งแกร่งมาจากการพัฒนาเทคโนโลยีนิวเคลียร์อย่างต่อเนื่องของเกาหลีใต้ โดยมีจุดเริ่มต้นสำคัญจากเตาปฏิกรณ์ SMART (System-integrated Modular Advanced ReacTor) ซึ่งถือเป็นผู้บุกเบิกเทคโนโลยี SMR ของโลกและประสบความสำเร็จอย่างงดงาม

 

เตาปฏิกรณ์ SMART เป็น SMR รุ่นแรกของโลกที่ได้รับการอนุมัติการออกแบบมาตรฐาน (Standard Design Approval - SDA) จากหน่วยงานกำกับดูแลของเกาหลีใต้ในปี 2012 ซึ่งเป็นเครื่องยืนยันถึงความปลอดภัยและความสมบูรณ์ของเทคโนโลยี

 

คุณสมบัติเด่นของ SMART คือการออกแบบให้ระบบหลักทั้งหมดถูกรวมไว้ในถังปฏิกรณ์เดียว (Integrated Primary System) และมีระบบความปลอดภัยแบบพาสซีฟ (Passive Safety Systems) ที่สามารถทำงานได้เองโดยไม่ต้องพึ่งพาไฟฟ้าจากภายนอก ด้วยคุณสมบัติเหล่านี้ ทำให้ SMART ได้รับความสนใจจากนานาชาติ โดยมีการศึกษาความเป็นไปได้และเจรจาความร่วมมือเพื่อส่งออกไปยังหลายประเทศ เช่น ซาอุดีอาระเบีย แคนาดา และอินโดนีเซีย

 

ประสบการณ์และความสำเร็จจาก SMART ได้วางรากฐานสำคัญสำหรับการพัฒนา SMR รุ่นใหม่ที่ก้าวล้ำยิ่งขึ้น โดยมีลำดับการพัฒนาคือ

SMART (2012): เตาปฏิกรณ์ SMR รุ่นบุกเบิกที่ได้รับการอนุมัติ SDA และเป็นต้นแบบของเทคโนโลยี SMR เกาหลี

SMART100 (2024): รุ่นปรับปรุงที่ยกระดับความปลอดภัยด้วยระบบพาสซีฟอย่างเต็มรูปแบบ และเพิ่งได้รับการอนุมัติ SDA ในปี 2024

i-SMR (เป้าหมาย 2028): โครงการ SMR รุ่นใหม่ล่าสุดที่รวบรวมนวัตกรรมขั้นสูง เพื่อตอบโจทย์ด้านความปลอดภัย เศรษฐศาสตร์ และความยืดหยุ่นในระดับสูงสุด โดยมีเป้าหมายที่จะได้รับการอนุมัติ SDA ภายในปี 2028

 

การเดินทางจาก SMART สู่ i-SMR สะท้อนให้เห็นถึงวิวัฒนาการที่ไม่หยุดนิ่งของเทคโนโลยีนิวเคลียร์เกาหลีใต้ ซึ่งนำบทเรียนและความสำเร็จในอดีตมาเป็นฐานในการสร้างสรรค์นวัตกรรมที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นสำหรับอนาคต

ข่าวล่าสุด

อธิบดีกรมวิชาการเกษตร ดันคาร์บอนเครดิตเกษตรไทยสู่ตลาดโลก